Buông bỏ không phải là buông hết mọi thứ hay thôi quan tâm, mà là buông những gì nằm ngoài tầm tay mình: quá khứ đã qua, suy nghĩ của người khác về mình, những kết quả mình không quyết định được. Buông những thứ đó để giữ lại sức lực cho những gì mình làm được ngay hôm nay.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Chữ buông bỏ nghe rất nhẹ nhàng, nhưng ai đã từng cố buông một nỗi giận, một mối tình cũ, một lần thất bại đều biết nó khó tới mức nào. Tập này không nói buông là dễ, mà nói nên buông cái gì, giữ cái gì, và bắt đầu từ đâu.
Ta đang ôm những gì?
Thử hình dung mỗi người đi qua đời sống với một chiếc ba lô. Trong đó có những thứ cần thiết: trách nhiệm với gia đình, công việc, những mối quan hệ quý. Nhưng cũng có rất nhiều thứ ta nhặt dọc đường và quên bỏ xuống.
Một lời chê từ mười năm trước. Một lần bị bạn phản bội. Một quyết định sai mà ta vẫn tự trách. Nỗi lo về những chuyện chưa xảy ra. Mong muốn người khác phải hiểu mình, phải đối xử với mình theo cách mình muốn.
Những thứ đó không nặng từng món, nhưng cộng lại thì làm ta đi chậm, mỏi, và nhiều khi không còn tay để ôm những thứ thật sự quý.
Buông bỏ là mở ba lô ra, nhìn từng món, và tự hỏi món này còn cần mang theo không. Có món giữ lại vì nó nhắc mình một bài học quý. Có món chỉ còn là sức nặng, đã tới lúc đặt xuống bên đường.
Buông những gì ngoài tầm tay
Có một cách phân chia đơn giản mà nhiều truyền thống cùng chia sẻ: có những điều nằm trong tầm tay mình, và có những điều không. Điều trong tầm tay là suy nghĩ, lời nói, hành động của chính mình. Điều ngoài tầm tay là quá khứ, thời tiết, suy nghĩ và hành động của người khác, nhiều kết quả cuối cùng.
Phần lớn khổ sở đến từ việc cố nắm chặt những điều ngoài tầm tay. Ta muốn người kia xin lỗi, muốn sếp công nhận, muốn chuyện cũ đã không xảy ra. Càng muốn, càng bất lực.
Buông ở đây không có nghĩa là thấy những chuyện đó không quan trọng. Ta vẫn có thể buồn vì bị đối xử bất công. Nhưng ta thôi đặt bình yên của mình vào tay người khác.
Một câu hỏi giúp ích: trong chuyện này, phần nào là của mình. Làm phần của mình cho trọn, rồi để phần còn lại cho thời gian và cho người khác.
Buông bỏ khác buông xuôi
Buông xuôi là bỏ mặc, không cố gắng nữa, để mọi thứ trôi tới đâu thì tới. Buông bỏ thì ngược lại: vẫn làm hết sức phần việc của mình, nhưng không bám chặt vào kết quả.
Người nông dân chăm ruộng lúa rất kỹ: làm đất, gieo mạ, bón phân, giữ nước. Nhưng họ không điều khiển được trời mưa hay nắng. Nếu năm đó bão, họ buồn, rồi lại bắt tay vào vụ sau. Đó là buông bỏ. Còn nếu vì sợ bão mà không gieo nữa, đó là buông xuôi.
Trong công việc cũng vậy. Bạn chuẩn bị kỹ cho buổi phỏng vấn, trình bày hết khả năng. Kết quả có đỗ hay không còn tuỳ nhiều yếu tố. Làm hết phần mình rồi buông kết quả giúp bạn bớt mất ngủ, và có sức cho lần tiếp theo nếu chưa được.
Buông bỏ đúng nghĩa đòi hỏi sự can đảm của hành động lẫn sự bình thản của chấp nhận.
Buông quá khứ: không quên, chỉ thôi bị nó giữ
Buông quá khứ không có nghĩa là quên hết. Những gì đã xảy ra đã làm nên mình hôm nay. Buông là thôi để quá khứ điều khiển hiện tại.
Với những sai lầm của chính mình, buông là rút ra bài học rồi tha thứ cho mình. Tự trách mãi không sửa được gì, chỉ làm mình nặng thêm.
Với những tổn thương người khác gây ra, buông không nhất thiết là làm lành với người đó. Có những người không nên quay lại đời mình. Buông là thôi để nỗi giận tiếp tục làm mình đau mỗi ngày.
Có người thấy viết ra giúp được: viết hết những gì mình còn giữ trong lòng về chuyện cũ, rồi đọc lại, rồi cất đi hoặc đốt đi. Hành động nhỏ đó đôi khi giúp lòng nhẹ hơn rất nhiều.
Tập buông từ những việc nhỏ
Buông bỏ là một kỹ năng, và như mọi kỹ năng, tập từ việc nhỏ. Kẹt xe thì buông mong muốn đến sớm, mở một bài nhạc, thở chậm. Người lạ nói một câu khó nghe thì buông, không mang câu đó về nhà.
Dọn nhà cũng là một bài tập buông bỏ. Bỏ bớt những đồ không dùng, những món giữ lại chỉ vì tiếc. Nhiều người kể rằng dọn xong một căn phòng, lòng cũng thấy thoáng hơn.
Mỗi tối, có thể tự hỏi: hôm nay mình còn ôm điều gì không cần thiết. Rồi hình dung mình đặt nó xuống trước khi ngủ.
Buông không phải là một lần là xong. Có những thứ phải buông đi buông lại nhiều lần. Nhưng mỗi lần buông, đôi vai lại nhẹ hơn một chút, và tay lại rảnh hơn để nắm lấy những điều đáng nắm.
Câu hỏi thường gặp
Buông bỏ có phải là không quan tâm nữa?
Không. Buông bỏ là thôi bám chặt vào những gì ngoài tầm tay, nhưng vẫn quan tâm và làm hết phần việc của mình.
Làm sao buông bỏ một mối tình cũ?
Cho phép mình buồn, hạn chế xem lại những thứ làm mình đau, dồn sức vào những mối quan hệ và việc làm ở hiện tại, và cho mình thời gian.
Buông bỏ và buông xuôi khác nhau thế nào?
Buông xuôi là bỏ mặc, không cố gắng. Buông bỏ là vẫn làm hết sức nhưng chấp nhận kết quả không như ý mà không để nó làm mình gục ngã.
Tha thứ có phải là buông bỏ?
Tha thứ là một dạng buông bỏ nỗi giận. Tha thứ không bắt buộc phải làm lành hay quên đi, mà là thôi để tổn thương cũ tiếp tục làm mình đau.
Có nên buông bỏ ước mơ khi gặp khó khăn?
Không cần buông ước mơ, nhưng có thể buông bớt sự bám chặt vào một con đường hay một thời hạn cụ thể. Linh hoạt về cách đi giúp giữ ước mơ lâu hơn.
