Sống giản dị giữa thời mua sắm không phải là sống khắc khổ hay từ chối mọi niềm vui. Đó là chọn ít mà dùng lâu, và dành tiền, thời gian, sức lực cho những điều mình thật sự coi trọng, thay vì để quảng cáo và thói quen quyết định giùm mình.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Có bao giờ bạn mở tủ quần áo đầy ắp mà vẫn thấy không có gì để mặc, hay nhận một kiện hàng mà không nhớ mình đã đặt nó lúc nào. Tập này không bảo bạn vứt hết đồ đạc, chỉ mời bạn nhìn lại một chút.
Giản dị không phải là khắc khổ
Ông bà ta sống giản dị vì hoàn cảnh: đồ dùng ít, thứ gì cũng tận dụng, áo rách thì vá, nồi thủng thì hàn. Hôm nay, nhiều gia đình có điều kiện hơn, và câu hỏi không còn là có đủ không, mà là có cần không.
Có người hiểu sống giản dị là phải ở nhà trống trơn, mặc mãi một kiểu áo, không bao giờ đi ăn ngoài. Cách sống ấy hợp với vài người, nhưng với nhiều người khác, nó trở thành một áp lực mới.
Giản dị theo nghĩa mình muốn nói nhẹ nhàng hơn: bớt những thứ không mang lại gì, để có chỗ cho những thứ mang lại nhiều. Một căn nhà ít đồ hơn để dễ dọn, một lịch ít việc hơn để có thời gian cho con.
Nó gần với tinh thần biết đủ của người phương Đông. Biết đủ không phải là không muốn gì, mà là biết khi nào thì đã đủ.
Chọn ít mà tốt
Một đôi giày tốt đi được nhiều năm có khi rẻ hơn năm đôi giày rẻ hỏng sau vài tháng. Một cách tính đơn giản là chia giá món đồ cho số lần mình thật sự dùng nó. Món đắt mà dùng hằng ngày có khi lại là món rẻ nhất.
Trước khi mua, hãy hỏi: mình đã có món nào làm được việc này chưa, mình sẽ dùng nó bao nhiêu lần, và khi không dùng nữa thì nó đi đâu. Ba câu hỏi ấy loại đi rất nhiều món mua theo cảm hứng.
Chọn ít mà tốt cũng là biết sửa. Một chiếc ghế lỏng chân, một chiếc áo đứt cúc, thay vì bỏ đi mua mới, hãy thử sửa. Nhiều người thấy vui khi đồ vật của mình sống được lâu hơn.
Và khi một món đồ không còn hợp, hãy cho đi, bán lại, hoặc tặng người cần. Đồ vật có ích ở tay người khác tốt hơn nằm im trong góc nhà mình.
Dành tiền và thời gian cho điều mình coi trọng
Giản dị không phải là tiêu ít nhất có thể, mà là tiêu đúng chỗ. Hãy ngồi viết ra ba điều mình coi trọng nhất trong cuộc sống lúc này: có thể là sức khoẻ, là thời gian bên gia đình, là học thêm một nghề, là đi đây đi đó.
Rồi nhìn lại một tháng chi tiêu của mình. Bao nhiêu tiền đã chảy vào ba điều ấy, bao nhiêu chảy vào những thứ mua rồi quên. Phần lớn người làm bài tập này đều ngạc nhiên.
Tiền bớt đi ở chỗ không quan trọng có thể dồn vào chỗ quan trọng: một khoá học, một chuyến về quê thăm bố mẹ, một quỹ dự phòng giúp mình ngủ ngon hơn.
Thời gian cũng vậy. Mỗi giờ lướt mạng xem hàng là một giờ không dành cho việc khác. Giản dị hoá lịch sống, bớt những cuộc hẹn chỉ vì ngại từ chối, cũng là một cách sống giản dị.
Đối diện với áp lực mua sắm
Chưa bao giờ việc mua sắm lại dễ như bây giờ. Chỉ vài cú chạm trên điện thoại là có hàng giao tận cửa, kèm những dòng chữ giảm giá chỉ còn hôm nay, sắp hết hàng, người khác cũng đang xem.
Những lời mời ấy được thiết kế để đánh vào cảm giác sợ bỏ lỡ. Biết điều đó giúp ta đứng ngoài một chút. Một cách đơn giản là để món hàng trong giỏ qua một đêm. Sáng hôm sau, nếu vẫn thấy cần, hãy mua.
Áp lực cũng đến từ người xung quanh: bạn bè có điện thoại mới, đồng nghiệp đổi xe, họ hàng xây nhà to. So sánh là chuyện tự nhiên, nhưng hãy nhớ mỗi người có hoàn cảnh và ưu tiên riêng, và những gì ta thấy chỉ là phần họ muốn cho thấy.
Bớt theo dõi những trang khiến mình muốn mua sắm liên tục, tắt thông báo khuyến mãi, xoá bớt ứng dụng mua hàng khỏi màn hình chính. Những thay đổi nhỏ ấy làm giảm cám dỗ rõ rệt.
Giản dị cùng con trẻ và gia đình
Trẻ con không cần nhiều đồ chơi như ta tưởng. Một vài món đồ chơi mở, như bộ xếp hình, bút màu, đất nặn, có khi giữ con chơi lâu hơn cả một thùng đồ chơi bấm nút.
Quà quý nhất với con thường là thời gian: một buổi đi công viên, một tối đọc truyện, một lần cùng nấu ăn. Những kỷ niệm ấy con mang theo khi lớn, còn đồ chơi thì phần lớn sẽ quên.
Trong gia đình, sống giản dị cũng có thể là bớt áp lực phải có mâm cao cỗ đầy mỗi dịp lễ Tết, bớt những món quà tặng cho có. Một bữa cơm vừa đủ mà cả nhà quây quần thường ấm hơn một bữa tiệc tốn kém mà ai cũng mệt.
Sống giản dị giữa thời mua sắm là việc ngược dòng, nên đừng đòi mình làm hoàn hảo. Mỗi lần dừng lại trước một món không cần, là một lần bạn chọn lại cuộc sống của mình.
Câu hỏi thường gặp
Sống giản dị có phải là sống tối giản không?
Gần giống nhưng không hoàn toàn. Tối giản thường nhấn vào số lượng đồ đạc ít, còn giản dị rộng hơn: chọn đúng, sống vừa đủ và dành nguồn lực cho điều mình coi trọng.
Làm sao bớt mua sắm theo cảm hứng?
Để hàng trong giỏ qua một đêm, hỏi mình sẽ dùng món đó bao nhiêu lần, tắt thông báo khuyến mãi và bớt theo dõi những trang kích thích mua sắm.
Sống giản dị có làm mất niềm vui không?
Không nếu hiểu đúng. Giản dị là bớt những thứ không mang lại gì để có chỗ cho niềm vui thật như thời gian bên gia đình, sức khoẻ và trải nghiệm ý nghĩa.
Bắt đầu sống giản dị từ đâu?
Bắt đầu từ một góc nhỏ như tủ quần áo hay ngăn bếp, cho đi những món không dùng, và tập hỏi mình có cần không trước mỗi lần mua.
Dạy con sống giản dị thế nào?
Cho con ít đồ chơi nhưng chơi lâu, cùng con sửa đồ hỏng, tặng lại đồ cũ cho bạn khác và dành cho con quà là thời gian thay vì đồ vật.
