Một món đồ đẹp mà chỉ giữ cho riêng mình thì đôi khi lại là thứ làm mình cô đơn nhất. Câu chuyện hôm nay kể về cậu bé có con diều đẹp nhất xóm, không cho ai chạm vào, và buổi chiều gió lớn mà người mang con diều về lại là cậu bạn cậu từng xua đi. Đây là truyện do Kho Sách Nói viết, được kể lại như lời một người lớn nhớ về tuổi thơ, mọi nhân vật đều hư cấu.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Nếu ngày nhỏ bạn từng chạy trên một con đê, kéo theo sau lưng một con diều giấy, thì chắc bạn sẽ nhận ra mùi gió và mùi rơm trong câu chuyện này.
Con diều cánh cong của thằng Tú
Hồi ấy xóm mình nằm dưới chân một con đê dài. Cứ hết vụ gặt, rạ phơi vàng ruộng, gió bắt đầu thổi lồng lộng, là đám trẻ con kéo nhau lên đê thả diều. Diều của bọn mình phần lớn làm bằng giấy vở cũ, nan tre vót vội, đuôi bằng mấy dải giấy báo nối lại.
Riêng thằng Tú có một con diều khác hẳn. Bố nó đi làm xa, về quê mang theo con diều cánh cong, khung tre vót đều tăm tắp, giấy dó màu đỏ, có cả một cái sáo nhỏ gắn trên lưng. Gió lên một cái là sáo kêu vi vu, cả xóm ngẩng lên nhìn.
Thằng Tú thương con diều ấy lắm. Chiều nào nó cũng mang lên đê, nhưng không cho đứa nào cầm dây, không cho đứa nào chạm tay vào cánh. Đứa nào lại gần là nó kéo diều sang một bên, mặt vênh lên.
Bọn mình tức, nhưng rồi cũng quen. Chỉ có thằng Lộc là cứ hay đứng gần. Lộc là con một nhà nghèo nhất xóm, mẹ đi cấy thuê, nó chưa bao giờ có con diều nào cho ra hồn.
Lời xua đuổi trên mặt đê
Có một chiều, Lộc đứng cạnh Tú rất lâu, rồi rụt rè hỏi: cho tao cầm dây một tí thôi được không, tao không làm đứt đâu. Tú quay phắt lại, nói to cho cả đám nghe: diều của bố tao mua, mày có tiền đâu mà đòi cầm.
Cả đám im bặt. Lộc đỏ mặt, cúi đầu, lặng lẽ đi xuống chân đê, ngồi một mình trên đống rạ. Mình nhớ mãi cái dáng ngồi bó gối ấy, nhỏ xíu giữa cánh đồng trống.
Tú thì vẫn thả diều như không có chuyện gì. Nhưng mình để ý, hôm đó nó không cười nhiều như mọi hôm. Có lẽ ở đâu đó trong lòng nó cũng biết mình vừa nói một câu không nên nói.
Mấy hôm sau, Lộc không lên đê nữa. Nghe nói nó ở nhà vót nan, tự làm một con diều bằng giấy xi măng. Bọn mình kháo nhau là chắc chẳng bay được.
Buổi chiều gió lớn
Rồi tới một chiều cuối mùa, gió to bất thường. Tú thả con diều cánh cong lên cao hơn bao giờ hết, sáo kêu vang cả một khúc sông. Nó cứ nới dây, nới dây, muốn diều lên cao nhất có thể.
Đến một lúc, sợi dây căng quá, đứt phựt. Con diều đỏ chao đi, lộn mấy vòng rồi bay mất hút về phía bãi ngô bên kia sông. Tú đứng sững, tay còn cầm cuộn dây trống. Rồi nó oà khóc, cái khóc của đứa trẻ vừa mất thứ quý nhất.
Cả đám chạy theo được một đoạn thì gặp sông, đành đứng nhìn. Trời tối dần. Tú về nhà, mắt sưng húp, chẳng ai nói được câu nào an ủi cho ra hồn.
Mình còn nhớ tối đó mình nằm nghĩ, giá mà hôm ấy Tú cho Lộc cầm dây, thì có khi bây giờ đã có thêm một người cùng chạy đi tìm.
Người mang con diều trở về
Sáng hôm sau, khi bọn mình ra đầu ngõ, thấy Lộc đứng trước cổng nhà Tú, tay cầm con diều đỏ. Một bên cánh rách, cái sáo méo đi, nhưng khung tre vẫn còn nguyên. Hoá ra chiều qua Lộc đang cắt cỏ bên bãi ngô, thấy diều rơi xuống, đã lội ruộng vào gỡ ra khỏi mấy cây ngô.
Lộc chìa con diều ra, nói ngắn gọn: diều của mày đây, rách một tí, tao có giấy, dán lại được. Không có một chữ nào nhắc tới buổi chiều trên đê.
Tú đứng đó rất lâu, không cầm lấy ngay. Rồi nó nói, giọng lí nhí mà bọn mình đứng gần mới nghe được: hôm trước tao xin lỗi. Lộc gãi đầu, cười, bảo thôi dán diều đi đã.
Chiều hôm ấy, lần đầu tiên con diều cánh cong bay lên với hai đứa cùng giữ dây. Tú cầm cuộn, Lộc chạy chạy phía trước để đỡ diều lên. Rồi đến lượt Lộc cầm, Tú đứng nhìn, cười toe. Cả đám bọn mình cũng được cầm, mỗi đứa một lát.
Điều mình mang theo từ con đê
Bây giờ cả bọn đã lớn, đứa đi xa, đứa ở lại quê. Con diều đỏ chắc đã hỏng từ lâu. Nhưng mỗi lần nhớ về tuổi thơ, mình vẫn nhớ nhất buổi sáng Lộc đứng trước cổng, tay cầm con diều rách.
Mình hiểu ra một điều đơn giản mà ngày bé không biết gọi tên. Thứ mình giữ khư khư không cho ai chạm vào, đến lúc mất đi thì chỉ còn mình mình buồn. Thứ mình chịu chia sẻ, đến lúc gặp nạn lại có người cùng mình đi tìm.
Mình cũng hiểu thêm một điều nữa, từ phía Lộc. Lòng rộng rãi thật không đòi người ta phải xin lỗi trước. Lộc mang diều về không phải để Tú thấy có lỗi, mà vì đó là việc nên làm.
Nếu bạn đang có một thứ quý, một món đồ, một kỹ năng, hay chỉ một chỗ ngồi đẹp, thử nghĩ xem ai đang đứng gần đó và muốn được chạm vào một chút. Đôi khi cho người khác cầm dây một lát lại là cách giữ con diều lâu nhất.
Câu hỏi thường gặp
Câu chuyện con diều đứt dây dạy điều gì?
Câu chuyện dạy về lòng rộng rãi và biết chia sẻ. Thứ mình giữ riêng thì khi mất chỉ mình mình buồn, còn thứ mình chịu chia sẻ thì lúc gặp nạn sẽ có người cùng đi tìm.
Truyện con diều đứt dây có thật không?
Không. Đây là truyện ngắn hư cấu do Kho Sách Nói viết, kể như lời một người lớn nhớ về tuổi thơ. Xóm đê, thằng Tú và thằng Lộc đều là nhân vật được dựng lên.
Có nên kể câu chuyện này cho trẻ nhỏ nghe không?
Rất nên, nhất là trẻ khoảng năm tới mười tuổi đang tập chia sẻ đồ chơi. Sau khi kể, cha mẹ có thể hỏi con nếu là Tú thì con làm gì, để con tự nói ra bài học.
Làm sao dạy con biết chia sẻ mà không ép buộc?
Cho con quyền giữ vài món đồ thật riêng, và khuyến khích chia sẻ những món còn lại theo lượt. Khen khi con tự chia sẻ, và để con thấy niềm vui khi chơi cùng bạn thay vì chỉ nhắc phải nhường.
Vì sao Lộc không trách Tú khi mang diều về?
Vì Lộc làm điều đúng mà không cần ai đền đáp hay xin lỗi trước. Chính sự bao dung ấy làm Tú tự nhận ra lỗi, mạnh hơn mọi lời trách móc.
