Một chén trà uống chậm vào khoảng ba giờ chiều, chỉ ba phút, rời màn hình và cảm nhận hơi ấm, mùi hương, vị chát rồi ngọt hậu, đủ để tách đôi một ngày làm việc dài thành hai nửa dễ thở hơn. Không cần trà ngon, không cần ấm đẹp, chỉ cần bạn có mặt với chén trà ấy.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này mình kể dưới dạng nhật ký của một chị trưởng phòng nhân sự, nhân vật hư cấu nhưng chắc bạn sẽ thấy quen. Chị quyết định thử một tuần, mỗi chiều uống một chén trà cho đàng hoàng. Mình đọc cho bạn nghe từng ngày.
Thứ hai: chén trà nguội trên bàn
Thứ hai. Hôm nay mình pha trà lúc hai giờ năm mươi, đặt cạnh bàn phím, định bụng làm xong cái bảng lương sẽ uống. Tới bốn giờ mới nhớ ra, trà đã nguội ngắt, mặt nước có một lớp váng mỏng. Mình uống một hơi cho hết như uống thuốc.
Ngồi nghĩ lại thì thấy buồn cười. Ngày nào mình cũng pha trà, mà hình như chưa bao giờ thật sự uống trà. Trà chỉ là thứ chảy qua cổ trong lúc mắt nhìn màn hình. Mình hứa ngày mai sẽ đứng dậy khỏi bàn khi uống.
Có một điều mình nhận ra: không phải mình không có ba phút. Mình có cả tiếng đồng hồ lướt điện thoại rải rác trong ngày. Chỉ là ba phút cho chén trà thì mình cứ thấy như lãng phí.
Ghi chú cho mai: pha trà xong, mang ra cửa sổ cuối hành lang. Không mang điện thoại theo.
Thứ ba và thứ tư: ba phút dài hơn mình tưởng
Thứ ba. Mình làm đúng như đã ghi. Đứng ở cửa sổ cuối hành lang, cầm chén trà bằng hai tay. Ba phút đầu tiên trôi rất chậm, chậm tới mức sốt ruột. Đầu mình cứ nhảy về cái email chưa trả lời. Mình uống hết chén trà mà không nhớ vị nó ra sao.
Nhưng có một khoảnh khắc lúc mới cầm chén, hơi ấm chạy vào lòng bàn tay, mình thấy vai tự nhiên chùng xuống. Hoá ra cả buổi trưa vai mình nhô lên mà không biết.
Thứ tư. Hôm nay đỡ hơn. Mình thử chia chén trà thành ba ngụm. Ngụm đầu chỉ để ý độ nóng. Ngụm thứ hai để ý vị chát đầu lưỡi. Ngụm thứ ba để ý cái ngọt còn lại trong cổ sau khi nuốt. Trước giờ mình không biết trà xanh mình hay uống có vị hậu ngọt rõ như vậy.
Một bạn nhân viên mới đi ngang hỏi chị đứng đây làm gì. Mình bảo chị đang uống trà. Bạn ấy cười, chắc thấy lạ. Mình cũng thấy hơi ngại, nhưng không sao.
Thứ năm: ngày khó
Thứ năm. Hôm nay có một cuộc nói chuyện căng với một trưởng bộ phận về chuyện cắt giảm nhân sự. Mình ra khỏi phòng họp lúc hai giờ rưỡi, tim còn đập nhanh, tay hơi run. Mình suýt bỏ chén trà vì nghĩ hôm nay không có tâm trạng.
Cuối cùng vẫn pha. Đứng ở cửa sổ, mình không cố cảm nhận vị gì cả. Mình chỉ để ý tay mình đang run nhẹ, hơi thở mình đang ngắn. Rồi mình để ý hơi nước bốc lên từ chén trà, uốn một vòng rồi tan.
Mình không thấy bình an gì đặc biệt. Nhưng ba phút đó là ba phút duy nhất trong buổi chiều mà mình không tua lại cuộc họp. Lúc quay về bàn, mình viết email trả lời trưởng bộ phận kia bằng giọng bình tĩnh hơn hẳn bản nháp mình định viết lúc vừa ra khỏi phòng.
Ghi chú: hoá ra chén trà không cần làm mình vui. Nó chỉ cần cho mình một chỗ đứng tạm, giữa hai cơn bão.
Thứ sáu: rủ thêm một người
Thứ sáu. Bạn nhân viên mới hôm trước tự nhiên cầm chén trà ra đứng cạnh mình. Hai chị em không nói gì nhiều, chỉ đứng nhìn ra mấy mái nhà. Bạn ấy bảo mấy hôm nay thấy chị đứng ở đây, tò mò nên thử.
Mình kể cho bạn ấy cách chia ba ngụm. Bạn ấy làm theo, rồi bảo lần đầu tiên thấy trà ở công ty uống cũng được. Hai chị em cười. Ba phút hôm nay ấm hơn mọi hôm, không phải vì trà, mà vì có người cùng im lặng.
Mình nghĩ ông bà mình ngày xưa uống trà buổi sáng ngoài hiên cũng là như vậy. Không phải để giải khát, mà để có một lúc ngồi với nhau, hoặc ngồi với chính mình, trước khi bắt tay vào việc.
Ghi chú cuối tuần: tuần sau giữ tiếp. Có thể rủ thêm vài người, nhưng không biến nó thành buổi họp đứng.
Điều bạn có thể mang về từ cuốn nhật ký này
Đọc xong nhật ký của chị trưởng phòng, mình mong bạn thấy một điều: chánh niệm không phải lúc nào cũng dễ chịu. Có ngày nó chán, có ngày nó sốt ruột, có ngày nó chỉ là đứng đó với đôi tay run. Tất cả đều là có mặt.
Bạn không cần trà. Có thể là một cốc nước lọc, một cốc cà phê sữa, một ly nước chanh. Thứ quan trọng là bạn rời chỗ ngồi, cầm nó bằng hai tay, và cho mình vài ngụm thật sự.
Nếu công việc của bạn không cho phép đứng dậy, hãy làm ngay tại chỗ: xoay ghế khỏi màn hình, nhìn ra một điểm xa, uống chậm ba ngụm. Vẫn được.
Và nếu bạn thử một tuần, hãy ghi lại vài dòng mỗi ngày như chị ấy. Những dòng ghi chép giúp bạn thấy mình đã đi được bao xa, ngay cả khi từng ngày trông chẳng có gì thay đổi.
Câu hỏi thường gặp
Uống trà buổi chiều có làm khó ngủ không?
Trà có chất kích thích nên một số người nhạy sẽ khó ngủ nếu uống muộn. Nếu bạn thấy vậy, hãy đổi sang nước ấm, trà thảo mộc hoặc uống sớm hơn. Điều quan trọng là cách uống, không phải loại nước.
Ba phút có đủ để thấy khác biệt không?
Nhiều người thấy ba phút đủ để vai thả lỏng và đầu óc bớt sôi. Không cần đo kết quả ngay, cứ làm đều vài tuần rồi để ý xem buổi chiều của mình thế nào.
Đồng nghiệp thấy lạ thì có ngại không?
Lúc đầu có thể hơi ngại, nhưng uống một chén trà bên cửa sổ là việc rất bình thường. Đôi khi chính thói quen ấy lại rủ thêm được người cùng nghỉ, như trong nhật ký.
Có nên uống trà cùng nhau để trò chuyện không?
Có, uống trà cùng nhau là văn hoá rất đẹp. Nhưng thỉnh thoảng hãy giữ vài phút im lặng đầu tiên để mỗi người thật sự cảm nhận chén trà của mình.
Không uống trà thì thay bằng gì?
Bất kỳ đồ uống nào cũng được, kể cả nước lọc. Cốt lõi là bạn dừng việc, cầm cốc bằng hai tay, và chú ý vào vài ngụm uống.
