Câu chuyện hôm nay kể về một cô bé phụ mẹ bán hoa mỗi sáng chủ nhật và một ông khách lúc nào cũng cáu kỉnh, và điều cô bé phát hiện ra khi kiên nhẫn với ông: tử tế với người khó chịu đôi khi mở ra một câu chuyện mình không ngờ, và sự tử tế ấy có thể lan rất xa. Đây là truyện do Kho Sách Nói viết, nhân vật và góc phố đều là hư cấu.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Ai từng đứng bán hàng chắc đều gặp một vị khách như thế: chê lên chê xuống, mặc cả từng đồng, không bao giờ cười. Câu chuyện hôm nay bắt đầu từ một vị khách như vậy, ở một góc phố nhỏ đầy hoa.
Xe hoa đầu phố
Ở góc một con phố nhỏ, có một xe hoa của hai mẹ con. Người mẹ bán ở đó đã lâu, sáng nào cũng có mặt từ khi trời còn mờ sương. Cô con gái mười lăm tuổi, ngày thường đi học, chỉ sáng chủ nhật mới ra phụ mẹ.
Cô bé thích nhất là lúc xếp hoa: cúc vàng một góc, hồng nhung một góc, mấy bó cẩm chướng ở giữa cho tươi. Cô hay chào khách bằng nụ cười, và khách quen ai cũng quý.
Trừ một người. Đó là một ông cụ, sáng chủ nhật nào cũng tới đúng bảy giờ, mua đúng một bó cúc vàng. Ông chẳng bao giờ chào, chỉ chỉ tay, rồi bắt đầu chê.
Hoa này héo rồi. Bó này ít bông. Sao hôm nay đắt thế. Lấy cái khác. Có hôm ông bắt cô bé gỡ ra bó lại tới ba lần, rồi mới đặt tiền lên xe, quay lưng đi không một lời cảm ơn.
Những sáng chủ nhật khó chịu
Mấy tuần đầu, cô bé thấy tủi. Có hôm ông đi rồi, cô quay sang mẹ, mắt đỏ hoe: sao ông ấy lúc nào cũng khó thế hả mẹ. Người mẹ chỉ vuốt tóc con, bảo: mỗi người có một chuyện, mình bán hoa thì bán cho tử tế là được.
Cô bé quyết định thử một cách khác. Cô bắt đầu để ý xem ông thích gì. Ông chê bông nở to, vậy là ông thích bông còn hơi búp. Ông chê bó lỏng, vậy là ông thích bó chặt tay. Ông nhăn mặt với giấy gói màu, vậy là ông thích giấy trơn.
Sáng chủ nhật kế tiếp, trước bảy giờ, cô đã chọn sẵn những bông cúc vàng còn hơi búp, bó thật chặt, gói bằng giấy trơn, đặt riêng một góc.
Ông cụ tới, nhìn bó hoa, im lặng khá lâu. Ông không chê câu nào. Ông đặt tiền lên xe, rồi trước khi đi, gật đầu rất khẽ. Cô bé coi cái gật đầu ấy như một món quà.
Sáng chủ nhật ông không tới
Nhiều tuần sau đó, sáng chủ nhật nào cũng như vậy. Bó hoa chuẩn bị sẵn, cái gật đầu khẽ. Có hôm ông nói được một câu: hoa hôm nay đẹp. Cô bé vui cả ngày.
Rồi một sáng chủ nhật, bảy giờ, ông không tới. Tám giờ, vẫn không. Bó cúc vàng nằm một góc xe tới tận trưa. Cô bé cứ ngó ra đầu phố.
Sáng chủ nhật kế tiếp, ông vẫn không tới. Cô bé hỏi mẹ, hỏi bà bán xôi bên cạnh. Bà bán xôi kể ông sống một mình trong con hẻm gần đó, mấy hôm trước thấy xe cấp cứu tới đầu hẻm.
Tối hôm ấy, cô bé xin mẹ cho mang một bó cúc vàng tới con hẻm. Nhà ông khoá cửa. Người hàng xóm nói ông bị ngã, đang nằm viện, con cái thì ở xa. Cô bé đứng ở cửa một lúc, rồi để bó hoa lại, nhờ hàng xóm cắm giúp vào lọ nước.
Bó cúc vàng và người vợ đã mất
Gần một tháng sau, vào một sáng chủ nhật, ông cụ lại xuất hiện ở đầu phố, chống gậy, đi chậm hơn trước nhiều. Ông dừng trước xe hoa, nhìn cô bé, và lần đầu tiên, ông cười.
Ông kể hàng xóm đã đưa ông bó hoa khi ông về. Rồi ông kể điều mà mấy tháng nay ông chưa nói: sáng chủ nhật nào ông cũng mang một bó cúc vàng ra thăm mộ vợ. Bà thích cúc vàng còn hơi búp, bó chặt, gói giấy trơn, như hồi bà còn tự bó.
Ông nói, từ ngày bà đi, nhìn bó hoa nào cũng thấy không giống bà bó, nên cứ cáu. Ông xin lỗi cô bé vì những sáng chủ nhật khó chịu.
Cô bé không biết nói gì, chỉ đưa ông bó hoa đã chuẩn bị sẵn. Hôm ấy, ông ngồi lại ở chiếc ghế nhựa bên xe hoa, uống một cốc trà đá với hai mẹ con, kể về người vợ của ông.
Sự tử tế lan đi
Từ hôm ấy, ông cụ không còn là vị khách khó tính nữa. Ông hay đến sớm, ngồi chơi, có hôm còn chỉ cô bé cách giữ hoa tươi lâu. Bà bán xôi bên cạnh thỉnh thoảng để dành cho ông một gói xôi. Hàng xóm trong hẻm thay nhau ghé hỏi thăm ông.
Một sự tử tế nhỏ của cô bé đã lan ra, chạm tới cả những người chưa từng để ý tới ông. Ông không còn sống một mình như trước.
Câu chuyện này không bảo rằng ta phải chịu đựng mọi người khó chịu. Có những người cần được đặt giới hạn. Nhưng nó nhắc rằng đằng sau một gương mặt cáu kỉnh, đôi khi là một nỗi buồn chưa ai hỏi tới.
Lần tới gặp một người khó chịu, có lẽ bạn sẽ thử tự hỏi: không biết người này đang mang theo chuyện gì. Câu hỏi ấy không làm họ dễ chịu hơn ngay, nhưng có khi làm bạn nhẹ lòng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Câu chuyện cô bé bán hoa dạy điều gì?
Câu chuyện nói về sức lan của lòng tử tế và sự kiên nhẫn, và nhắc rằng đằng sau thái độ khó chịu của một người có thể là nỗi buồn chưa ai biết.
Truyện cô bé bán hoa có phải chuyện thật không?
Không. Đây là truyện ngắn hư cấu do Kho Sách Nói viết. Cô bé, ông cụ và góc phố đều được dựng lên để kể một bài học.
Có nên luôn tử tế với người khó chịu không?
Tử tế là điều đáng giữ, nhưng không có nghĩa là chịu mọi sự xúc phạm. Với người xúc phạm hay đe doạ, cần đặt giới hạn rõ ràng và nhờ người khác hỗ trợ.
Làm sao kiên nhẫn với khách hàng khó tính?
Tập để ý xem họ thực sự cần gì, giữ giọng bình tĩnh và đừng nhận mọi lời chê về mình. Nhiều khách khó tính dễ chịu hơn khi thấy mình được hiểu.
Câu chuyện này hợp để kể cho ai?
Hợp với trẻ tuổi mới lớn, người làm nghề bán hàng hay dịch vụ, và bất cứ ai đang phải tiếp xúc với một người khó tính trong đời sống hằng ngày.
