Dọn đồ điện tử cũ bắt đầu từ việc ghép từng dây sạc với chiếc máy của nó, giữ lại vài dây dự phòng thật sự cần, sao lưu rồi xoá sạch dữ liệu trên những máy cũ trước khi cho hay bán, và đưa pin cùng đồ điện tử hỏng tới điểm thu gom riêng chứ không bỏ chung với rác sinh hoạt.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Nhà nào cũng có một ngăn kéo như vậy: dây sạc đủ loại quấn vào nhau, hai ba chiếc điện thoại cũ, tai nghe hỏng một bên, điều khiển của chiếc tivi đã bán, pin không biết còn hay hết. Tập này mình cùng gỡ cái ngăn kéo đó, từng sợi dây một.
Vì sao đồ điện tử cũ cứ tích lại?
Mỗi thiết bị mới đi kèm dây sạc, củ sạc, tai nghe. Khi đổi máy, đồ đi kèm của máy cũ vẫn ở lại. Nhiều người giữ vì nghĩ biết đâu sau này cần, hoặc vì không biết dây nào của máy nào nên không dám bỏ.
Điện thoại cũ còn khó bỏ hơn, vì trong đó có ảnh, tin nhắn, tài khoản. Không biết cách xoá cho an toàn, nên giữ lại trong ngăn kéo cho chắc. Vài năm sau, nhà có ba bốn chiếc điện thoại không còn dùng.
Một ông bố kể rằng khi dọn ngăn kéo, ông đếm được hơn hai mươi sợi dây, mà nhà chỉ có bốn người. Có sợi dành cho những máy đã không còn trong nhà từ lâu. Ông cùng cậu con trai ngồi gỡ cả buổi tối, và hai bố con cười vì những chiếc điện thoại cũ đời đầu.
Đồ điện tử cũ ngoài chiếm chỗ còn có một điều cần lưu ý: pin cũ để lâu có thể phồng, hỏng, và cần được xử lý cẩn thận.
Ghép dây với máy, giữ vài dây dự phòng
Đổ hết ngăn kéo ra bàn. Lấy từng thiết bị đang dùng trong nhà, tìm dây sạc của nó, thử sạc để chắc dây còn tốt. Dây nào khớp và còn tốt, buộc gọn bằng dây chun hay kẹp, để cạnh thiết bị hoặc trong một hộp có ghi chú.
Những dây còn lại là dây của máy không còn trong nhà, hoặc dây thừa. Giữ lại vài dây dự phòng cho những loại cổng phổ biến nhà mình đang dùng, ví dụ mỗi loại một sợi. Phần còn lại đưa vào túi đồ điện tử cần xử lý.
Dây đã đứt, hở lõi, chập chờn thì không nên giữ, vì có thể không an toàn khi sạc. Đưa thẳng vào túi xử lý.
Sau khi dọn, một hộp nhỏ là đủ cho mọi dây sạc dự phòng của cả nhà. Mở ra là thấy ngay, không còn phải gỡ rối mỗi lần cần.
Sao lưu và xoá dữ liệu máy cũ
Trước khi cho hay bán một chiếc điện thoại, máy tính bảng hay máy tính cũ, việc quan trọng nhất là sao lưu những gì cần giữ, rồi xoá sạch dữ liệu. Ảnh, danh bạ, tin nhắn, tài liệu nên chuyển sang máy mới hoặc lưu ở nơi an toàn.
Sau đó đăng xuất mọi tài khoản trên máy cũ, đặc biệt là tài khoản ngân hàng, mạng xã hội, thư điện tử, và tài khoản gắn với máy. Rồi khôi phục cài đặt gốc để xoá toàn bộ dữ liệu. Nếu không chắc cách làm với máy của mình, hãy nhờ người thân rành công nghệ hoặc cửa hàng uy tín hướng dẫn.
Tháo thẻ sim và thẻ nhớ ra khỏi máy trước khi đưa đi. Rất nhiều người quên bước này. Với máy tính cũ, ổ cứng chứa nhiều thứ hơn mình nghĩ: tài liệu công việc, mật khẩu lưu trong trình duyệt, ảnh gia đình. Nếu không chắc đã xoá sạch, có thể tháo ổ cứng giữ lại hoặc nhờ thợ uy tín xử lý trước khi cho máy.
Làm đủ các bước trên, bạn có thể yên tâm trao chiếc máy cũ mà không lo thông tin cá nhân lọt ra ngoài.
Cho, bán hay xử lý đồ điện tử
Điện thoại, máy tính cũ còn dùng được có thể rất có ích cho người khác: ông bà cần một chiếc máy đơn giản để gọi con cháu, một em học sinh cần máy để học, một người thân cần máy dự phòng.
Nếu muốn bán, hãy chọn những nơi uy tín và cẩn thận với giao dịch qua mạng với người lạ. Mình không bàn chuyện giá cả ở đây, chỉ nhắc rằng an toàn thông tin và an toàn giao dịch quan trọng hơn vài đồng chênh lệch.
Đồ đã hỏng hẳn như điện thoại không lên nguồn, tai nghe đứt, điều khiển vỡ, thì đưa vào nhóm rác điện tử. Nhiều cửa hàng điện tử, siêu thị điện máy hay các chương trình ở địa phương có điểm thu gom riêng. Hỏi trước để biết điểm gần nhà.
Pin là thứ cần cẩn thận nhất. Pin phồng, pin rò rỉ không nên cố tháo hay đâm thủng. Để riêng, xa nguồn nhiệt, và đưa tới điểm thu gom pin càng sớm càng tốt.
Giữ gọn đồ công nghệ về sau
Mỗi khi mua thiết bị mới, xử lý thiết bị cũ ngay trong tháng: cho, bán, hay thu gom. Đừng để máy cũ vào ngăn kéo với ý định tính sau.
Với dây sạc mới, buộc gọn và để cạnh thiết bị ngay từ đầu. Nếu thiết bị mới dùng chung loại cổng với dây cũ, có khi không cần giữ thêm dây.
Mỗi năm một lần, mở hộp dây dự phòng và ngăn kéo đồ điện tử ra xem lại. Bỏ những gì không còn dùng, kiểm tra pin trong các điều khiển và đồ chơi, tháo pin khỏi những thiết bị lâu không dùng để tránh rò rỉ.
Một ngăn kéo đồ điện tử gọn không chỉ đẹp. Nó an toàn hơn, giúp bạn tìm đúng dây trong lúc gấp, và đưa những món cũ tới nơi chúng còn có ích.
Câu hỏi thường gặp
Dây sạc thừa có nên giữ không?
Chỉ giữ vài dây dự phòng còn tốt cho loại cổng nhà mình đang dùng. Dây của máy không còn và dây hỏng thì đưa đi thu gom.
Trước khi bán điện thoại cũ cần làm gì?
Sao lưu dữ liệu, đăng xuất mọi tài khoản, khôi phục cài đặt gốc và tháo sim, thẻ nhớ. Không chắc cách làm thì nhờ người rành công nghệ hướng dẫn.
Pin hỏng bỏ ở đâu?
Không bỏ chung rác sinh hoạt. Để riêng, xa nguồn nhiệt và đưa tới điểm thu gom pin ở cửa hàng điện tử hoặc chương trình của địa phương.
Pin phồng có nguy hiểm không?
Pin phồng có thể không an toàn. Không cố tháo hay đâm thủng, ngừng sạc thiết bị đó, để riêng xa nguồn nhiệt và đưa đi xử lý sớm.
Điện thoại cũ còn dùng được nên làm gì?
Có thể cho ông bà, học sinh hay người thân cần máy dự phòng sau khi đã xoá sạch dữ liệu, hoặc bán ở nơi uy tín.
