Cãi nhau với người yêu không có nghĩa là mối quan hệ có vấn đề; hai người khác nhau thì thế nào cũng có lúc bất đồng. Điều quyết định là cách cãi: nói về việc chứ không công kích con người, nói cảm xúc của mình thay vì đổ lỗi, biết tạm dừng khi cả hai quá nóng, và luôn quay lại hàn gắn sau đó.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Có đôi cãi nhau xong càng hiểu nhau hơn. Có đôi cãi nhau xong để lại vết xước, lần sau đè lên lần trước. Tập này không dạy cách thắng một cuộc cãi vã, mà dạy cách để cả hai cùng không thua.
Những kiểu cãi làm hại nhau nhất
Kiểu đầu tiên là công kích con người thay vì nói về việc. Thay vì nói anh quên đón em, ta nói anh lúc nào cũng vô tâm. Câu sau biến một lỗi cụ thể thành bản án cho cả con người, và người nghe chỉ còn muốn tự vệ.
Kiểu thứ hai là lôi chuyện cũ ra. Đang nói chuyện hôm nay về muộn, lại kể cả chuyện ba tháng trước, chuyện năm ngoái. Cuộc cãi vã phình to, không ai giải quyết được gì.
Kiểu thứ ba là khinh thường: mỉa mai, đảo mắt, chế giễu. Đây là dấu hiệu đáng lo nhất, vì nó cho thấy sự tôn trọng đang mất dần. Một câu mỉa mai trước mặt bạn bè có thể để lại vết lâu hơn cả một trận cãi to tiếng ở nhà.
Kiểu thứ tư là im lặng lạnh lùng, đóng cửa, không nói gì nhiều ngày. Im lặng để bình tĩnh thì tốt, nhưng im lặng để trừng phạt thì làm người kia hoang mang và tổn thương.
Nói cảm xúc của mình thay vì đổ lỗi
Một cách nói giúp hạ nhiệt rất nhiều là bắt đầu bằng cảm xúc của mình. Em thấy buồn và lo khi anh về muộn mà không nhắn. Câu này nói rõ điều gì làm mình khó chịu, mà không gán cho người kia nhãn xấu.
Tiếp theo nói điều mình cần: lần sau nếu về muộn, anh nhắn em một tin là được. Một yêu cầu cụ thể dễ đáp ứng hơn nhiều so với lời trách chung chung.
Khi người kia nói, hãy nghe để hiểu chứ không phải nghe để cãi lại. Nhắc lại điều họ vừa nói: ý em là em thấy bị bỏ rơi khi anh không nhắn. Chỉ việc thấy mình được hiểu đã làm người ta dịu đi một nửa.
Nghe thì dễ, làm thì khó, nhất là khi đang giận. Nhưng thử vài lần, bạn sẽ thấy cuộc nói chuyện đổi chiều rõ rệt. Hai người không còn đứng hai bên chiến tuyến, mà cùng đứng một phía nhìn vào vấn đề.
Tạm dừng khi quá nóng
Khi cả hai đều đang rất giận, tim đập nhanh, giọng to lên, thì gần như không thể giải quyết được gì. Lúc đó, tạm dừng là lựa chọn khôn ngoan.
Hãy thoả thuận trước, lúc đang vui vẻ, một câu báo hiệu tạm dừng. Ví dụ: mình cần hai mươi phút, lát mình nói tiếp. Điều quan trọng là hứa sẽ quay lại, để người kia không thấy bị bỏ rơi.
Trong lúc tạm dừng, đừng ngồi soạn thêm lý lẽ. Hãy làm việc gì đó giúp bình tĩnh: đi bộ, tắm, uống nước, thở chậm.
Một số cặp có quy tắc không nói chuyện quan trọng sau mười giờ tối, vì lúc đó ai cũng mệt và dễ nói lời nặng. Chuyện gì để sáng mai, sau bữa sáng, thường thấy nhẹ hơn hẳn.
Hàn gắn sau mỗi lần bất đồng
Cãi nhau không làm hỏng mối quan hệ bằng việc không hàn gắn sau cãi nhau. Sau mỗi lần, hãy có một bước làm lành: một lời xin lỗi về phần mình, một cái ôm, một câu đùa nhẹ nhàng.
Xin lỗi về phần mình không có nghĩa là nhận hết lỗi. Có thể nói: anh xin lỗi vì đã lớn tiếng, chuyện về muộn mình vẫn cần bàn tiếp. Phần cảm xúc được làm lành, phần vấn đề vẫn được giữ lại để giải quyết.
Khi người kia đưa tay làm lành, hãy đón nhận, dù mình vẫn còn hơi giận. Từ chối một lời làm lành làm cho lần sau người ta ngại thử.
Một đôi vợ chồng già kể rằng bí quyết của họ là không bao giờ để qua đêm mà chưa nói một câu tử tế với nhau, dù vấn đề chưa giải quyết xong.
Khi nào cãi nhau là dấu hiệu cần giúp?
Có những bất đồng lặp đi lặp lại mãi về cùng một chuyện mà không có lối ra: tiền bạc, gia đình hai bên, chuyện con cái. Khi đó, có thể cần một người thứ ba trung lập như chuyên gia tư vấn tình cảm, hôn nhân.
Đặc biệt, nếu cãi nhau đi kèm đe doạ, đập phá, xô đẩy, đánh, hay kiểm soát quá mức như cấm gặp bạn bè, kiểm soát tiền bạc, theo dõi điện thoại, thì đó không còn là cãi nhau bình thường. Đó là dấu hiệu bạo lực, và bạn cần tìm sự an toàn, nói với người thân và tìm tới cơ quan hỗ trợ.
Không ai đáng bị đối xử như vậy, và sự an toàn của bạn quan trọng hơn việc giữ một mối quan hệ.
Còn với những bất đồng thường ngày, hãy nhớ rằng hai người cãi nhau vì vẫn còn quan tâm tới nhau. Điều cần học là cãi sao cho sau mỗi lần, hai người hiểu nhau thêm một chút.
Câu hỏi thường gặp
Cãi nhau nhiều có phải là không hợp nhau?
Không hẳn. Cách cãi nhau và cách làm lành quan trọng hơn số lần cãi. Nếu cãi về cùng một vấn đề mãi không lối ra, có thể nhờ chuyên gia tư vấn.
Có nên im lặng khi người yêu đang giận?
Im lặng để cả hai bình tĩnh thì tốt, nhưng nên nói rõ mình cần thời gian và sẽ quay lại nói chuyện, để người kia không thấy bị bỏ rơi.
Ai nên làm lành trước?
Người nào bình tĩnh trước có thể chủ động. Làm lành trước không có nghĩa là thua, mà là đặt mối quan hệ lên trên chuyện hơn thua.
Làm sao không lôi chuyện cũ ra khi cãi nhau?
Thoả thuận chỉ bàn chuyện đang xảy ra. Nếu chuyện cũ vẫn còn làm mình đau, hãy hẹn một buổi riêng để nói về nó một cách bình tĩnh.
Khi nào cãi nhau trở thành bạo lực?
Khi có đe doạ, xô đẩy, đánh, đập phá hoặc kiểm soát quá mức. Lúc đó hãy ưu tiên an toàn, nói với người thân và tìm tới cơ quan hỗ trợ.
