Đề nghị tăng lương có cơ hội được lắng nghe khi bạn chọn đúng thời điểm, mang theo bằng chứng cụ thể về những gì mình đã đóng góp, biết mức lương phổ biến cho vị trí của mình, nói ra một con số rõ ràng, và đã nghĩ trước mình sẽ làm gì nếu câu trả lời là chưa.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Nhiều người làm việc chăm chỉ nhiều năm mà chưa từng mở lời xin tăng lương, vì ngại, vì nghĩ làm tốt thì sếp tự biết. Đôi khi sếp biết thật, nhưng đôi khi họ bận với cả chục việc khác. Tập này giúp bạn chuẩn bị cho cuộc nói chuyện ấy.
Chọn thời điểm
Thời điểm tốt nhất thường là ngay sau khi bạn vừa hoàn thành một việc lớn có kết quả rõ ràng, hoặc trước kỳ xét lương của công ty vài tuần, khi ngân sách năm sau đang được bàn.
Tránh những lúc công ty vừa công bố kết quả kinh doanh xấu, đang cắt giảm, hoặc khi sếp đang ở giữa một dự án căng thẳng. Không phải vì bạn không xứng đáng, mà vì câu trả lời lúc đó gần như chắc chắn là không.
Đặt lịch hẹn riêng, nói trước nội dung: em muốn trao đổi với anh về lộ trình và thu nhập của em. Đừng chen chuyện này vào cuối một buổi họp công việc hay nói trong thang máy.
Cho sếp thời gian chuẩn bị cũng là tôn trọng họ. Họ có thể cần xem lại ngân sách, hỏi ý cấp trên trước khi trả lời.
Chuẩn bị bằng chứng về đóng góp
Lý do mạnh nhất để tăng lương không phải là chi phí sinh hoạt tăng hay đã làm lâu năm, mà là giá trị bạn mang lại. Hãy liệt kê cụ thể những gì bạn đã làm trong thời gian qua.
Viết theo dạng: việc gì, kết quả ra sao, ảnh hưởng tới ai. Ví dụ: em đã nhận thêm phần chăm sóc nhóm khách hàng phía Nam, giữ được các khách cũ và có thêm vài khách mới. Hoặc: em đã làm lại quy trình nhập kho, giảm sai sót rõ rệt.
Nếu bạn đã nhận thêm trách nhiệm ngoài mô tả công việc ban đầu, hãy nêu rõ. Đó là lý lẽ thuyết phục cho việc điều chỉnh lương.
Mẹo nhỏ là giữ một cuốn sổ ghi lại thành tích mỗi tháng. Tới lúc cần, bạn không phải cố nhớ, và sẽ ngạc nhiên vì mình đã làm được nhiều thế nào.
Tìm hiểu mức lương thị trường
Biết mức lương phổ biến cho vị trí của mình giúp bạn đưa ra con số hợp lý. Có thể tham khảo các tin tuyển dụng ghi rõ mức lương, các báo cáo lương do công ty tuyển dụng công bố, và hỏi những người quen làm cùng nghề ở nơi khác.
Nhớ rằng mức lương phụ thuộc nhiều yếu tố: thành phố, quy mô công ty, ngành, kinh nghiệm. Đừng so với một con số ngoại lệ mình nghe được ở đâu đó.
Từ đó chọn một con số cụ thể bạn muốn đề nghị, có thể cao hơn một chút so với mức bạn thật sự chấp nhận, để còn chỗ thương lượng.
Nói con số rõ ràng giúp cuộc trò chuyện cụ thể hơn. Câu em mong được tăng lương nghe mơ hồ, sếp dễ trả lời để anh xem. Câu em đề nghị mức lương này dựa trên những đóng góp sau buộc hai bên phải bàn thật.
Mở lời và những câu nên tránh
Mở đầu bằng sự ghi nhận: em rất thích công việc ở đây và muốn gắn bó lâu dài. Rồi trình bày những đóng góp, con số đề nghị, và hỏi ý kiến của sếp.
Giữ giọng bình tĩnh, coi đây là một cuộc trao đổi công việc, không phải một lời cầu xin hay một lời đe doạ.
Những câu nên tránh: em đang cần tiền trả nợ, bạn em làm ít hơn mà lương cao hơn, nếu không tăng em sẽ nghỉ. Câu thứ nhất là chuyện riêng, không phải lý do công việc. Câu thứ hai biến cuộc trò chuyện thành so bì. Câu thứ ba chỉ nên nói nếu bạn thật sự sẵn sàng đi.
Sau khi nói xong, hãy im lặng và lắng nghe. Nhiều người vì ngại khoảng lặng mà tự hạ con số của mình xuống trước khi sếp kịp trả lời.
Khi câu trả lời là chưa
Nếu sếp từ chối, hãy hỏi cụ thể: em cần làm thêm những gì, đạt được kết quả nào, để có thể xem xét lại vào thời điểm nào. Ghi lại và đề nghị hẹn lịch xem lại.
Nếu tăng lương chưa được, có thể đề nghị những thứ khác: thêm ngày nghỉ, làm việc linh hoạt, hỗ trợ học phí một khoá học, một vị trí có trách nhiệm cao hơn để làm bước đệm.
Một anh kể rằng lần đầu xin tăng lương bị từ chối, anh hỏi rõ tiêu chí và hẹn sáu tháng sau. Anh làm đúng những gì đã thống nhất, và lần thứ hai được đồng ý. Sếp anh nói chính sự rõ ràng của lần đầu làm họ tin tưởng.
Nếu sau nhiều lần vẫn không có lộ trình rõ ràng, đó là thông tin quý để bạn cân nhắc tìm cơ hội ở nơi khác, với sự chuẩn bị đầy đủ.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì nên xin tăng lương một lần?
Thường là mỗi năm một lần vào kỳ xét lương, hoặc khi bạn nhận thêm trách nhiệm đáng kể. Xin quá thường xuyên mà không có thay đổi lớn dễ bị coi là thiếu kiên nhẫn.
Nên đề nghị tăng bao nhiêu?
Tuỳ mức lương thị trường, đóng góp của bạn và tình hình công ty. Hãy tìm hiểu kỹ và đưa ra một con số cụ thể có lý do, chừa một chút để thương lượng.
Có nên dùng lời mời từ công ty khác để xin tăng lương?
Chỉ nên khi bạn thật sự sẵn sàng chuyển đi nếu không được đáp ứng. Dùng lời mời như một cách gây áp lực có thể làm mất lòng tin.
Nhân viên mới có nên xin tăng lương?
Thường nên chờ qua giai đoạn thử việc và có kết quả cụ thể. Nếu khi nhận việc có thoả thuận xem xét lương sau một thời gian, hãy nhắc lại đúng hẹn.
Bị từ chối tăng lương có nên nghỉ ngay?
Không nên quyết vội. Hỏi rõ tiêu chí và thời điểm xem lại, thử thêm một thời gian. Nếu vẫn không có lộ trình rõ ràng, hãy chuẩn bị kỹ rồi mới tìm nơi khác.
