Nhật ký năm đầu đời của con không cần dài hay đều mỗi ngày. Chỉ cần vài dòng mỗi lần, ghi những điều con làm lần đầu, những đêm thức trắng, và cả cảm xúc thật của bố mẹ. Nó vừa là món quà cho con đọc khi lớn, vừa là chỗ để bố mẹ trẻ đặt xuống những ngày rất mệt.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này mình kể bằng những dòng nhật ký của một ông bố trẻ. Con gái anh ra đời vào một đêm mưa. Anh không phải người hay viết, nhưng một đêm thức ru con lúc ba giờ sáng, anh mở ghi chú trên điện thoại và gõ vài dòng. Từ đêm ấy, anh viết suốt một năm.
Những dòng đầu tiên lúc ba giờ sáng
Dòng đầu tiên anh viết: con khóc từ một giờ, mẹ vừa thiếp đi, bố bế con đi quanh phòng ba mươi vòng. Bố không biết con muốn gì. Bố thấy mình vô dụng. Nhưng lúc con nắm ngón tay bố rồi ngủ, bố thấy như được tha thứ.
Đó không phải văn hay. Nhưng đó là thật. Và chính những dòng thật như vậy là thứ con sẽ quý nhất khi đọc lại hai mươi năm sau.
Năm đầu nuôi con, bố mẹ thường nghĩ mình sẽ nhớ hết. Nhưng năm ấy trôi qua trong cơn thiếu ngủ, ngày nọ nối ngày kia như một giấc mơ mệt mỏi. Một năm sau hỏi lại, con biết lật lúc mấy tháng, đã chẳng mấy ai nhớ chắc.
Ông bố kể đêm đầu tiên ấy anh viết chỉ để không ngủ gật khi đang bế con. Anh không nghĩ mình sẽ viết tiếp. Nhưng sáng hôm sau đọc lại, anh thấy như đang đọc thư của chính mình gửi từ một đêm rất xa.
Ghi lại, dù vài dòng, là giữ được những thứ trí nhớ mệt mỏi sẽ đánh rơi.
Ghi những lần đầu tiên
Những lần đầu tiên là phần dễ ghi nhất và vui nhất. Lần đầu con cười, lần đầu con lật, lần đầu con ăn dặm và nhăn mặt, lần đầu con gọi một tiếng gì đó mà cả nhà tranh nhau bảo là gọi mình.
Ghi kèm ngày tháng và một chi tiết nhỏ: con cười lần đầu khi bà nội giả tiếng mèo kêu. Con lật lần đầu trên tấm chiếu ở nhà ngoại, lật xong khóc vì không biết lật lại.
Ông bố viết: hôm nay con ăn bột lần đầu. Mẹ đút một thìa, con ngậm một lúc rồi nhè ra hết, nhìn bố như bảo bố ăn thử xem. Bố ăn thử. Đúng là chẳng ngon.
Cũng đừng quên những lần đầu của chính bố mẹ: lần đầu tắm cho con, lần đầu đưa con đi tiêm, lần đầu cả nhà đi chơi xa với một đứa trẻ. Những lần đầu ấy cũng là một phần câu chuyện của con.
Mỗi lần đầu tiên được ghi lại là một mảnh tuổi thơ con sẽ không tự nhớ được, và chỉ có bố mẹ giữ hộ.
Ghi cả cảm xúc của bố mẹ
Nhiều người chỉ ghi về con, như một bản theo dõi phát triển. Nhưng phần quý giá không kém là cảm xúc của chính bố mẹ: lo lắng, mệt mỏi, hạnh phúc, có khi cả bực bội.
Ông bố viết những đêm anh sợ con sốt, những lúc anh và vợ cãi nhau vì thiếu ngủ, rồi làm lành lúc con cười. Anh viết cả những lúc anh thấy nhớ đời sống trước khi có con, rồi thấy có lỗi vì nhớ.
Viết thật như vậy giúp bố mẹ đặt xuống những cảm xúc nặng nề. Và sau này, khi con lớn, có khi chính con cũng làm cha làm mẹ, đọc những dòng ấy con sẽ hiểu rằng bố mẹ mình cũng từng lúng túng, từng sợ, và điều đó an ủi con rất nhiều.
Nếu những ngày buồn kéo dài, mất ngủ không chỉ vì con, không còn thấy vui với bất cứ điều gì, hãy nói với người thân và gặp bác sĩ. Bố mẹ sau sinh, cả mẹ lẫn bố, đều có thể cần được giúp.
Ngắn thôi, không cần mỗi ngày
Bố mẹ có con nhỏ không có thời gian. Nên nhật ký phải ngắn. Vài dòng, một câu, có khi chỉ một ngày tháng và một chữ. Không cần viết mỗi ngày, viết khi có điều muốn giữ.
Ghi trên điện thoại là cách tiện nhất trong năm đầu, vì tay thường đang bế con. Có thể gõ bằng một tay hoặc nói cho máy ghi lại. Cuối năm, chép hoặc in ra thành sổ.
Cả bố lẫn mẹ cùng viết thì càng hay. Hai người, hai góc nhìn về cùng một đứa trẻ. Ông bố kể có những hôm anh đọc dòng vợ viết mới biết vợ cũng mệt như mình, chỉ là không nói ra.
Ông bà, anh chị của em bé cũng có thể góp một dòng. Cuốn nhật ký thành lời chào đón của cả gia đình.
Món quà năm mười tám tuổi
Cuối năm đầu, ông bố in tất cả những dòng ghi chú ra, kẹp thêm vài tấm ảnh in, đóng thành một cuốn mỏng. Ngoài bìa anh viết: năm đầu tiên của con, viết bởi bố mẹ.
Anh cất nó vào hộp, định khi con mười tám tuổi sẽ trao. Anh bảo có lẽ con sẽ không hiểu hết ngay, nhưng một ngày nào đó con sẽ đọc lại và biết mình đã được chờ đợi, được thương, được thức đêm vì mình như thế nào.
Không cần đợi tới mười tám. Khi con bắt đầu hỏi hồi bé con thế nào, đọc cho con nghe vài trang. Trẻ con rất thích nghe chuyện của chính mình lúc còn bé.
Năm đầu đời của con chỉ có một lần. Vài dòng mỗi tuần không tốn bao nhiêu, mà giữ lại được cả một năm mà sau này cả bố mẹ lẫn con đều sẽ muốn nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Nhật ký của con nên ghi những gì?
Những lần đầu tiên của con kèm ngày tháng và chi tiết nhỏ, những chuyện vui buồn trong nhà, và cảm xúc thật của bố mẹ. Ngắn mà cụ thể là đủ.
Không có thời gian viết nhật ký cho con thì sao?
Viết vài dòng trên điện thoại khi có điều muốn giữ, không cần mỗi ngày. Có thể nói cho máy ghi lại khi tay đang bế con.
Có nên ghi cả những cảm xúc tiêu cực?
Có thể ghi thật lòng, vì viết ra giúp nhẹ lòng và sau này con hiểu bố mẹ hơn. Khi chọn đưa con đọc, bố mẹ có thể lựa những trang phù hợp.
Viết trên điện thoại có giữ được lâu không?
Nên chép ra hoặc in thành sổ định kỳ, và lưu thêm bản sao ở nơi khác, vì điện thoại có thể hỏng hoặc mất dữ liệu.
Khi nào nên đưa nhật ký cho con đọc?
Có thể đọc vài trang cho con khi con tò mò về hồi bé, và trao cả cuốn vào một dịp đặc biệt như sinh nhật mười tám tuổi.
