Có những câu vợ chồng nói lúc giận để lại vết thương lâu hơn cả trận cãi. Đó là những câu so sánh người kia với ai khác, nhắc lại lỗi cũ, chê bai gia đình bên kia, doạ bỏ đi, hay xúc phạm con người thay vì nói về việc. Cách giữ nhà là nhận ra những câu ấy, rút lại thật nhanh khi lỡ nói, và tập thay chúng bằng một câu khác.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Có một người phụ nữ kể rằng trận cãi nhau mười năm trước, chị không còn nhớ vì chuyện gì. Nhưng chị vẫn nhớ nguyên văn một câu chồng nói hôm đó. Câu ấy thỉnh thoảng lại vang lên trong đầu chị, những lúc chị đứng một mình bên cửa sổ. Tập này là về những câu như thế.
Câu so sánh
Câu thứ nhất hay gặp là câu so sánh. Nhìn vợ người ta kìa. Chồng con bạn em có bao giờ thế đâu. Câu so sánh cho người nghe biết rằng trong mắt bạn, họ đang thua một ai đó, và họ không bao giờ đủ.
Nó đau vì nó chạm vào nỗi sợ sâu nhất trong hôn nhân: sợ mình không được chọn, sợ người kia đang nhìn sang nơi khác.
Khi muốn người kia thay đổi, hãy nói về điều bạn cần, không nói về người khác. Thay vì chồng người ta đón con mỗi chiều, hãy nói em mệt quá, em cần anh đón con hai buổi một tuần.
Người nghe sẽ thấy được mời cùng làm, thay vì bị đặt lên bàn cân.
Câu nhắc chuyện cũ
Câu thứ hai là câu đào lại chuyện cũ. Lần trước anh cũng thế. Năm đó em đã làm thế này. Một chuyện nhỏ hôm nay bỗng kéo theo cả một chuỗi lỗi của mười năm.
Câu nhắc chuyện cũ làm người kia thấy mình không bao giờ được tha, dù đã xin lỗi, dù đã sửa. Họ sẽ nghĩ: sửa làm gì nữa, đằng nào cũng bị nhắc.
Nếu một chuyện cũ vẫn còn làm bạn đau, đó là dấu hiệu nó chưa được nói cho xong. Hãy hẹn một buổi riêng để nói về nó một cách bình tĩnh, thay vì rút nó ra làm vũ khí trong mỗi trận cãi.
Còn trong lúc đang cãi, hãy cố giữ đúng chuyện của hôm nay.
Câu chê gia đình bên kia và câu xúc phạm
Câu thứ ba là câu đụng tới gia đình người kia. Nhà anh ai cũng vậy. Mẹ em dạy em thế à. Bố mẹ, anh chị em là phần gốc rễ của mỗi người. Chê gia đình họ là đánh vào chỗ họ không thể tự vệ mà không thấy mình phản bội người thân.
Câu thứ tư là câu nói về con người thay vì về việc. Anh đúng là đồ vô tâm. Em lúc nào cũng ích kỷ. Những câu bắt đầu bằng anh là, em là, rồi gán một cái nhãn, làm người nghe thấy cả con người mình bị kết tội.
Thay vào đó, hãy nói về một việc cụ thể và cảm giác của bạn. Hôm nay anh quên đón con mà không báo, em thấy rất hoảng. Câu này vẫn nói rõ chuyện sai, nhưng không xoá đi con người kia.
Còn những câu chửi bới, xúc phạm thân thể, hạ thấp nhân phẩm thì không có chỗ trong bất kỳ trận cãi nào. Nếu chúng xảy ra thường xuyên, đó không còn là chuyện cãi nhau thông thường.
Câu doạ bỏ đi
Câu thứ năm là câu doạ. Thế thì ly hôn đi. Rồi em bỏ đi cho anh xem. Có người nói như vậy trong lúc giận. Họ thường không có ý thật, chỉ muốn người kia sợ mà nhượng bộ.
Nhưng câu doạ để lại một vết rạn rất sâu. Người nghe bắt đầu nghĩ hôn nhân này mong manh, có thể vỡ bất cứ lúc nào. Họ sẽ bớt mở lòng, bớt dựa vào, để tự bảo vệ mình. Và nếu doạ nhiều lần, có ngày người kia sẽ nói: ừ, thì đi.
Nếu bạn có những lúc thật sự nghĩ tới chuyện chia tay, hãy nói về nó một cách nghiêm túc vào lúc bình tĩnh, có thể với sự giúp đỡ của chuyên gia tư vấn. Đừng biến nó thành câu doạ trong cơn giận.
Có những đôi thoả thuận với nhau: dù giận đến đâu, không ai nhắc tới hai chữ chia tay. Lời hứa ấy như một chiếc neo, giữ con thuyền không trôi đi trong cơn bão.
Lỡ nói rồi thì làm gì
Ai cũng có lúc lỡ lời. Điều quan trọng là rút lại thật nhanh. Ngay khi nhận ra, hãy nói: câu vừa rồi anh nói sai, anh xin lỗi, anh không nghĩ vậy đâu. Rút lại sớm thì vết cắt nông hơn.
Sau trận cãi, hãy quay lại nói về câu đó một lần nữa. Không chỉ xin lỗi chung chung mà gọi đúng tên: hôm qua anh so sánh em với vợ bạn anh, anh biết câu đó làm em đau. Người nghe cần biết bạn hiểu mình đã làm đau chỗ nào.
Rồi hai người có thể cùng làm một danh sách nhỏ những câu không bao giờ nói với nhau. Viết ra, để ở chỗ chỉ hai người biết. Khi giận, ai nhớ ra thì dừng lại.
Người phụ nữ bên cửa sổ kể rằng nhiều năm sau, chồng chị bỗng nhắc lại đúng câu nói ấy và xin lỗi. Anh nói anh biết nó làm chị đau từ lâu nhưng không biết mở lời. Chị khóc, và từ hôm đó, câu nói ấy thôi vang lên trong đầu chị.
Câu hỏi thường gặp
Lỡ nói câu nặng lời thì xin lỗi thế nào?
Xin lỗi sớm, gọi đúng câu đã nói và thừa nhận nó làm người kia đau. Tránh xin lỗi kèm lý do như vì em làm anh tức. Sau đó, cố gắng không lặp lại.
Có nên nói thật hết cảm xúc khi đang giận?
Cảm xúc thật thì nên nói, nhưng chọn cách nói. Nói về cảm giác của mình và việc cụ thể, tránh xúc phạm con người. Nếu quá giận, tạm dừng rồi quay lại nói sau.
Người kia hay nhắc lại chuyện cũ thì sao?
Có thể chuyện cũ chưa được giải quyết trọn. Hãy hỏi họ còn buồn điều gì, và hẹn một buổi riêng để nói cho xong, kèm lời hứa không mang nó ra trong những lần cãi sau.
Doạ ly hôn trong lúc giận có nghiêm trọng không?
Có. Dù không có ý thật, câu doạ làm người kia thấy hôn nhân bấp bênh. Nếu bạn thật sự nghĩ tới chia tay, hãy nói nghiêm túc lúc bình tĩnh, có thể cùng chuyên gia tư vấn.
Làm sao kiềm lời khi đang rất giận?
Hãy hẹn trước với nhau một câu để tạm dừng, như mình nghỉ mười lăm phút nhé. Đi ra chỗ khác, thở chậm, uống nước, rồi mới quay lại nói tiếp.
