Một cuốn sổ ghi những điều nhỏ đáng nhớ mỗi ngày không làm cuộc sống bớt khó, nhưng nó giúp mình nhìn thấy rằng giữa những ngày khó vẫn có những điều tốt đang xảy ra. Bí quyết là ghi thật cụ thể, đừng ép mình phải biết ơn, và mở ra đọc lại vào những ngày tệ nhất.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này mình viết như một lá thư gửi một người mẹ đơn thân nuôi hai con nhỏ. Chị kể mỗi tối khi các con ngủ, chị ngồi một mình trên ghế, thấy cả ngày chỉ toàn lo: tiền nhà, tiền học, việc làm. Chị hỏi có cách nào để bớt thấy đời chỉ toàn những chuyện nặng.
Thư gửi chị vào giờ các con đã ngủ
Chị thân mến, mình đọc tin nhắn của chị và hình dung căn phòng yên lặng lúc ấy, chỉ có tiếng thở của hai đứa nhỏ và cái đầu của chị đang chạy hết lo này sang lo khác. Mình không có cách nào làm những khoản lo ấy biến đi. Nhưng mình muốn gửi chị một cuốn sổ.
Không phải sổ chi tiêu, cũng không phải sổ ghi việc phải làm. Đó là một cuốn sổ để mỗi tối chị ghi lại vài điều nhỏ đã làm chị mỉm cười trong ngày, dù chỉ một chút.
Mình biết nghe điều này có vẻ nhẹ quá so với những gì chị đang gánh. Mình không nói rằng chị phải vui lên, hay chuyện khó là chuyện tốt. Chuyện khó vẫn là chuyện khó.
Chỉ là đầu óc người ta, khi mệt, có thói quen giữ lại những điều xấu và để trôi những điều tốt. Cuốn sổ là một cái lưới nhỏ để giữ lại những điều tốt trước khi chúng trôi mất.
Ghi thật cụ thể
Điều quan trọng nhất khi ghi là cụ thể. Đừng viết hôm nay con ngoan. Hãy viết: thằng lớn tự rửa cái cốc của nó rồi úp lên giá, ướt hết áo, mặt rất tự hào. Đừng viết hôm nay ổn. Hãy viết: bà bán xôi đầu ngõ cho thêm một nắm đậu phộng, bảo con bé gầy quá.
Ghi cụ thể buộc mình nhớ lại khoảnh khắc ấy, và nhớ lại là được sống lại nó thêm một lần. Còn những chữ chung chung như vui, ổn, tốt thì đọc xong chẳng gợi được gì.
Ghi cụ thể cũng giúp mình nhận ra những điều tốt hay đến từ đâu. Đọc lại một tháng, chị có thể thấy phần lớn đến từ các con, từ một vài người hàng xóm, từ những lúc chị cho phép mình nghỉ một chút. Biết được điều đó, chị có thể giữ chúng gần hơn.
Ba điều mỗi tối là đủ. Có hôm chỉ được một, cũng đủ.
Đừng ép mình phải biết ơn
Có lẽ chị từng nghe nói về sổ biết ơn, và có khi thấy hơi ngượng: đang khổ thế này mà bắt mình biết ơn. Mình hiểu. Vì thế mình không gọi nó là sổ biết ơn. Chị không cần cảm thấy biết ơn ai hay điều gì.
Chị chỉ cần ghi lại sự thật: điều gì nhỏ đã xảy ra mà mình muốn nhớ. Có khi đó là một điều buồn cười, một món ăn ngon, một bài hát nghe trên đường, một giấc ngủ trưa mười phút.
Những ngày quá mệt, chị có thể ghi: hôm nay không có gì, mình chỉ muốn ngủ. Đó cũng là một dòng thật, và thật thì quý hơn những câu tích cực gượng ép.
Cuốn sổ này không phải để chứng minh rằng đời đẹp. Nó chỉ để nhắc rằng đời không chỉ toàn xấu.
Đọc lại vào những ngày tệ
Sẽ có những ngày rất tệ: con ốm, bị trừ lương, một cuộc điện thoại làm chị khóc. Những ngày ấy, mình mong chị mở cuốn sổ ra và đọc lại vài trang cũ.
Chị sẽ thấy cái cốc thằng lớn tự rửa, nắm đậu phộng của bà bán xôi, lần con bé tự buộc tóc bị lệch. Những điều ấy không giải quyết được chuyện hôm nay, nhưng nhắc chị rằng những ngày trước cũng khó, và chị đã đi qua, và trên đường đi vẫn có những điều đáng nhớ.
Khi các con lớn hơn, cuốn sổ còn thành một món quà. Thử tưởng tượng một ngày đứa con mười tám tuổi đọc được rằng năm nó lên năm, nó đã tự rửa cốc ướt hết áo, và mẹ nó đã ghi lại điều đó vào một buổi tối mệt nhoài.
Nếu một lúc nào đó nỗi buồn của chị kéo dài, nặng tới mức đọc sổ cũng không đỡ, chị nhớ tìm tới bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Người mẹ cũng cần được chăm sóc.
Giữ cuốn sổ cho dễ
Để cuốn sổ ở chỗ chị ngồi mỗi tối, cạnh ghế, kèm một cây bút. Đừng chọn sổ đẹp quá, chọn loại mỏng, rẻ, viết không tiếc. Nếu chị thấy tiện hơn trên điện thoại, cũng được.
Gắn việc ghi vào một việc chị luôn làm, như sau khi tắt đèn phòng các con, hoặc khi pha cốc nước cuối ngày. Hai ba phút thôi.
Khi các con đủ lớn, chị có thể rủ chúng cùng ghi một dòng trước khi ngủ: hôm nay con thích nhất điều gì. Câu trả lời của trẻ con thường bất ngờ và đáng yêu, và chị sẽ hiểu thêm về con mình.
Mình chúc chị những buổi tối nhẹ hơn một chút. Và mong một ngày nào đó, chị đọc lại cuốn sổ và thấy mình đã nuôi hai đứa trẻ giữa bao khó khăn, với rất nhiều khoảnh khắc đáng nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Sổ ghi điều đáng nhớ khác nhật ký thế nào?
Nhật ký ghi mọi điều, cả vui lẫn buồn. Sổ này chỉ chọn ghi những điều nhỏ mình muốn giữ lại, nên đọc lại dễ chịu và nhanh hơn, hợp với những ngày cần được nâng đỡ.
Mỗi ngày nên ghi bao nhiêu điều?
Một tới ba điều là đủ. Ít mà cụ thể tốt hơn nhiều mà chung chung. Ngày nào mệt quá, một dòng cũng được.
Ngày tệ không có gì để ghi thì sao?
Ghi đúng cảm nhận của mình, hoặc một điều rất nhỏ như được uống ngụm nước mát. Không cần ép điều tốt; sự thật vẫn là dòng đáng ghi.
Có nên cho trẻ con cùng ghi?
Rất nên khi con đủ lớn để kể. Hỏi con điều con thích nhất trong ngày và ghi lại bằng lời của con. Đó vừa là kỷ niệm vừa là lúc mẹ con trò chuyện.
Ghi những điều tốt có làm mình né tránh khó khăn không?
Không, nếu bạn vẫn đối diện và lo liệu chuyện khó. Cuốn sổ chỉ giúp cân lại góc nhìn, không thay cho việc giải quyết vấn đề hay tìm người giúp khi cần.
