Sống chung lâu, những việc người kia làm mỗi ngày dần thành mặc định. Cơm nấu sẵn, xe đổ xăng, con đón đúng giờ, rồi lời cảm ơn biến mất lúc nào không hay. Tập nhìn thấy lại những việc nhỏ ấy và nói cảm ơn một cách cụ thể, đều đặn là cách giữ ấm hôn nhân rất rẻ mà rất hiệu quả.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Bảy giờ tối, bên bồn rửa bát. Chị đang lau những chiếc bát cuối cùng thì anh đưa chiếc cốc còn sót và nói: cảm ơn em bữa cơm, ngon lắm. Chị khựng lại, rồi bật cười. Chị không nhớ lần cuối anh nói câu ấy là khi nào. Chỉ một câu, mà cả buổi tối hôm ấy chị thấy nhẹ tênh. Tập này là về câu nói nhỏ ấy.
Vì sao lời cảm ơn biến mất
Hồi mới yêu, mình cảm ơn nhau vì mọi thứ. Cảm ơn anh đón em, cảm ơn em nấu cho anh. Rồi sống chung, những việc ấy lặp lại mỗi ngày. Lặp lại đủ lâu, chúng thành phần của đời sống, như điện nước, và mình thôi nhìn thấy chúng.
Có người còn nghĩ vợ chồng thì cảm ơn làm gì cho khách sáo. Việc của nhau mà. Suy nghĩ ấy có phần đúng, vì vợ chồng là cùng một nhà. Nhưng nó bỏ qua một điều: ai cũng cần được thấy.
Khi những việc mình làm không bao giờ được ghi nhận, mình bắt đầu thấy mình như một người giúp việc không lương, hay một cái máy kiếm tiền. Cảm giác ấy không xuất hiện trong một ngày, mà tích dần qua năm tháng.
Đến một lúc, người kia sẽ thôi làm những việc thêm, chỉ làm đúng phần mình. Và ngôi nhà mất đi những điều ấm áp không ai bắt buộc mà ai cũng cần.
Tập nhìn thấy lại
Bước đầu tiên là tập nhìn thấy. Trong một tuần, hãy để ý những việc người bạn đời làm cho bạn và cho nhà. Có thể ghi vào điện thoại. Ai mua gạo khi gạo hết. Ai nhớ ngày giỗ bên nội. Ai sửa cái bóng đèn. Ai thức dậy khi con ho lúc nửa đêm.
Nhiều người làm bài tập này và ngạc nhiên vì danh sách dài hơn họ tưởng. Có những việc họ chưa bao giờ biết là có ai làm, cứ nghĩ tự nhiên mà có.
Cũng hãy để ý những việc vô hình: lo lắng thay, nhớ thay, tính toán thay. Người nhớ lịch tiêm của con, người lo tiền học kỳ tới, người nghĩ trước Tết năm nay biếu gì. Những việc ấy không ai thấy, nhưng rất tốn sức.
Khi đã nhìn thấy, lời cảm ơn sẽ tự đến, và nó sẽ thật lòng.
Cảm ơn cho cụ thể
Một lời cảm ơn chung chung như cảm ơn em vì tất cả nghe đẹp nhưng dễ trôi qua. Lời cảm ơn cụ thể thì ở lại lâu hơn. Cảm ơn anh hôm nay đón con giúp em, em kịp họp xong. Cảm ơn em nhớ mua thuốc cho mẹ anh.
Lời cảm ơn cụ thể cho người nghe biết bạn đã thật sự nhìn thấy việc họ làm, chứ không chỉ nói cho có. Nó cũng nói với họ rằng việc ấy có ý nghĩa với bạn.
Cảm ơn cả những việc người kia làm theo bổn phận. Đi làm kiếm tiền là bổn phận, nấu cơm là bổn phận, nhưng chúng vẫn tốn sức, vẫn đáng được ghi nhận.
Và cảm ơn cả những việc không làm. Cảm ơn em hôm nay đã không nói gì khi anh lỡ quên, anh biết em giận. Những lời như vậy cho thấy bạn hiểu người kia đã nhường mình.
Biến nó thành nếp
Lời cảm ơn có sức mạnh nhất khi nó đều đặn. Không cần mỗi việc một lần, nhưng mỗi ngày ít nhất một lời. Có đôi chọn nói vào lúc ăn cơm tối, có đôi chọn trước khi ngủ.
Có một nhà làm một trò nhỏ: mỗi tối, trước khi ngủ, mỗi người nói một điều cảm ơn người kia trong ngày. Lúc đầu thấy ngượng, mấy hôm sau thành vui, rồi thành nếp. Con cái nghe được, cũng bắt đầu cảm ơn bố mẹ.
Lời cảm ơn cũng có thể là tin nhắn giữa ngày, một mảnh giấy dán trên tủ lạnh, một cái ôm khi người kia vừa làm xong việc nặng.
Đừng dùng lời cảm ơn để đổi lấy điều gì. Cảm ơn rồi nhờ thêm việc khác ngay sẽ làm lời cảm ơn mất giá. Hãy để nó đứng một mình, trọn vẹn.
Khi mình là người không được cảm ơn
Nếu bạn là người làm nhiều mà không được ghi nhận, đừng giữ nỗi tủi trong lòng mãi. Hãy nói nhẹ nhàng: dạo này em làm nhiều việc, em mong anh thỉnh thoảng nhìn thấy và nói với em một câu. Nhiều khi người kia thật sự không biết.
Bạn cũng có thể bắt đầu trước. Cảm ơn người kia những việc họ làm, dù nhỏ. Lời cảm ơn có tính lan toả. Khi một người bắt đầu nhìn thấy, người kia thường cũng dần học được.
Và hãy tự ghi nhận chính mình. Không phải mọi sự cố gắng đều sẽ được người khác thấy. Biết rằng mình đã làm tốt, đã thương gia đình theo cách của mình, cũng là một điều quan trọng.
Chiếc cốc cuối cùng bên bồn rửa tối ấy chỉ là một chiếc cốc. Nhưng câu cảm ơn đi kèm nó đã làm chị nhớ rằng mình được thấy, được thương. Đôi khi, hôn nhân được giữ bằng những thứ nhỏ đến mức gần như vô hình.
Câu hỏi thường gặp
Vợ chồng cảm ơn nhau có khách sáo không?
Không, nếu đó là lời thật lòng. Cảm ơn không làm hai người xa nhau mà giúp mỗi người thấy mình được trân trọng. Cách nói tự nhiên, ấm áp sẽ không hề khách sáo.
Chồng không bao giờ cảm ơn thì sao?
Hãy nói nhẹ nhàng với anh rằng bạn mong được ghi nhận, và bắt đầu cảm ơn anh trước. Nhiều người chưa quen nói, cần thời gian để học.
Nên cảm ơn những việc gì?
Mọi việc người kia làm cho bạn và cho nhà, cả việc thấy được lẫn việc vô hình như lo toan, nhớ giùm. Cảm ơn cụ thể từng việc thường có ý nghĩa hơn cảm ơn chung chung.
Cảm ơn nhiều có làm lời cảm ơn mất giá không?
Lời cảm ơn chỉ mất giá khi nói cho có hoặc kèm theo đòi hỏi. Lời cảm ơn thật lòng và cụ thể dù nói thường xuyên vẫn giữ được ý nghĩa.
Làm sao dạy con biết cảm ơn trong gia đình?
Con học nhiều nhất từ việc thấy bố mẹ cảm ơn nhau và cảm ơn con. Khi lời cảm ơn là nếp chung của nhà, con sẽ tự nhiên học theo.
