Khi tinh thần đang xuống, nhà cửa thường bừa theo, và nhìn căn nhà bừa lại làm mình buồn thêm. Lúc đó đừng đòi mình tổng vệ sinh. Chỉ cần dọn một mặt phẳng nhỏ, mở cửa cho ánh sáng vào, làm một việc năm phút, nhờ người thân phụ một tay. Và nếu nỗi buồn kéo dài, hãy tìm bác sĩ hay chuyên gia tâm lý, vì dọn nhà không thay được sự giúp đỡ đó.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này mình nói nhẹ thôi. Có những giai đoạn trong đời, sau một lần chia tay, mất việc, ốm lâu, hay đơn giản là mệt quá, căn nhà dần thành đống bát chưa rửa, quần áo chất ghế, rác chưa đổ. Nếu bạn đang ở đó, mình muốn nói rằng bạn không lười, và có những cách rất nhỏ để bắt đầu lại.
Nhà bừa không phải vì bạn lười
Khi lòng nặng, mọi việc đều nặng theo. Rửa một chiếc bát cũng như leo một con dốc. Đó không phải là tính cách, đó là trạng thái. Người đang buồn hay kiệt sức có ít năng lượng hơn, và cơ thể tự ưu tiên những việc tối cần thiết.
Vấn đề là căn nhà bừa lại thành một lời trách móc âm thầm. Mỗi lần nhìn thấy, mình nghĩ mình thật tệ, rồi càng không muốn làm gì. Một vòng luẩn quẩn hình thành: buồn thì bừa, bừa thì buồn thêm.
Một cô gái kể rằng sau khi chia tay, căn phòng thuê của cô dần ngập trong hộp đồ ăn mang về và quần áo chưa giặt. Cô không dám mời ai tới, cũng không dám nhìn kỹ căn phòng. Cô bảo lúc đó cô nghĩ mình đã hỏng hẳn.
Điều đầu tiên cần làm không phải là dọn, mà là thôi tự trách. Bạn đang trải qua một giai đoạn khó, và căn nhà chỉ đang phản ánh điều đó. Hãy nói với mình những câu mà bạn sẽ nói với một người bạn đang buồn: không sao đâu, từ từ thôi, hôm nay làm được chút nào hay chút đó.
Chỉ cần một mặt phẳng
Thay vì nhìn cả căn nhà, chọn một mặt phẳng nhỏ: mặt bàn đầu giường, một góc bàn ăn, bồn rửa mặt. Dọn sạch chỉ chỗ đó. Bỏ rác, cất đồ, lau qua.
Một mặt phẳng sạch có tác dụng lớn hơn mình tưởng. Nó cho mắt một chỗ nghỉ giữa mớ bừa bộn, và cho mình một bằng chứng nhỏ rằng mình vẫn làm được.
Hôm sau, nếu còn chút sức, mở rộng thêm một mặt phẳng nữa. Nếu không, chỉ cần giữ mặt phẳng hôm qua không bừa lại. Thế là đủ.
Cô gái kể trên bắt đầu từ chiếc bàn đầu giường. Cô dọn sạch, đặt lên đó một cốc nước và một chậu cây nhỏ. Cô bảo mỗi sáng mở mắt nhìn thấy chiếc bàn sạch là thấy dễ thở hơn một chút.
Ánh sáng, không khí và việc năm phút
Một việc rất nhỏ mà có tác dụng: kéo rèm, mở cửa sổ. Ánh sáng tự nhiên và không khí mới làm căn phòng bớt nặng nề, và với nhiều người, cũng làm lòng nhẹ đi đôi chút.
Rồi chọn những việc chỉ mất năm phút: đổ một túi rác, rửa những chiếc cốc trong bồn, gom quần áo bẩn vào một giỏ. Đặt hẹn giờ năm phút, hết giờ thì dừng, không ép mình làm thêm.
Đừng xếp việc theo thứ tự quan trọng, hãy xếp theo thứ tự dễ. Lúc năng lượng thấp, việc dễ là việc làm được. Mỗi việc nhỏ hoàn thành là một chút sức quay về.
Nếu có ngày không làm được việc gì, cũng không sao. Ngày mai lại thử. Căn nhà không đi đâu cả, và bạn cũng không cần chứng minh gì với ai.
Nhờ người thân phụ một tay
Nhiều người ngại để người khác thấy nhà mình bừa, nên không dám nhờ. Nhưng những người thương bạn thường rất muốn giúp mà không biết giúp gì. Một lời nhờ cụ thể là món quà cho cả hai.
Có thể nói: em đang hơi đuối, chị qua giúp em dọn phòng một buổi được không. Hay nhờ mẹ, nhờ bạn thân ngồi cùng trong khi mình dọn, chỉ để có người bên cạnh. Có người ở cùng, việc dọn nhẹ hơn rất nhiều.
Nếu có điều kiện, thuê người dọn một lần để bắt đầu lại từ một căn nhà sạch cũng là một lựa chọn chính đáng, không có gì phải ngại.
Cô gái kể trên cuối cùng gọi cho người chị họ. Hai chị em dọn phòng một buổi chiều, vừa dọn vừa nói chuyện. Cô bảo căn phòng sạch là một nửa, nửa kia là cảm giác không còn một mình.
Khi nào cần nhiều hơn một căn nhà sạch
Dọn nhà có thể giúp một chút, nhưng nó không chữa được mọi nỗi buồn. Nếu bạn buồn kéo dài nhiều tuần, mất hứng thú với hầu hết mọi việc, ăn ngủ thay đổi nhiều, thấy mình vô dụng hay tuyệt vọng, đó là lúc cần nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.
Nếu có lúc bạn nghĩ tới việc làm hại bản thân, hãy liên hệ ngay với người thân, bác sĩ, hoặc tới cơ sở y tế gần nhất. Bạn không phải một mình đi qua chuyện này.
Tìm giúp đỡ không phải là yếu đuối. Nó giống như khi gãy chân thì đi bó bột. Tâm trí cũng cần được chăm sóc khi bị thương.
Còn căn nhà, nó sẽ đợi bạn. Khi bạn khoẻ hơn, việc dọn sẽ nhẹ hơn. Và có khi chính những mặt phẳng nhỏ bạn dọn hôm nay sẽ là chỗ để bạn bắt đầu lại.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao khi buồn lại không muốn dọn nhà?
Khi buồn hay kiệt sức, năng lượng giảm và mọi việc đều thấy nặng. Đó là trạng thái chứ không phải tính lười, và nó có thể thay đổi.
Khi tinh thần xuống nên dọn nhà từ đâu?
Từ một mặt phẳng nhỏ như bàn đầu giường hay bồn rửa mặt. Mở cửa cho ánh sáng vào và làm những việc chỉ mất năm phút.
Có nên nhờ người khác giúp dọn nhà khi mệt mỏi?
Nên. Người thân thường muốn giúp mà không biết giúp gì. Một lời nhờ cụ thể hoặc chỉ cần có người ngồi cùng cũng giúp rất nhiều.
Khi nào cần gặp chuyên gia tâm lý?
Khi buồn kéo dài nhiều tuần, mất hứng thú với mọi việc, ăn ngủ thay đổi nhiều hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy tìm bác sĩ hay chuyên gia ngay.
Dọn nhà có giúp cải thiện tâm trạng không?
Với nhiều người, một góc nhà gọn và thoáng giúp dễ thở hơn một chút, nhưng nó không thay được sự hỗ trợ của chuyên gia khi nỗi buồn kéo dài.
