Chê bai hay trêu chọc người bạn đời trước mặt người khác, dù chỉ là đùa, thường làm tổn thương sâu hơn mình tưởng. Nguyên tắc giản dị mà nhiều đôi giữ được cả đời là khen ở nơi đông người, góp ý ở chỗ riêng, và trước người ngoài thì luôn đứng về phía nhau.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Một ngày giỗ ở quê, mâm cỗ vừa dọn ra. Một ông chú gắp miếng nem rồi khen. Anh chồng cười, nói to: nem này mẹ con làm đấy, chứ vợ con thì đến rán trứng còn cháy. Cả mâm cười. Chị vợ cũng cười, rồi lặng lẽ đi vào bếp. Tối hôm đó chị không nói với chồng câu nào. Tập này kể lại chuyện ấy, và những chuyện giống thế.
Câu đùa không còn là đùa
Anh chồng trong câu chuyện không có ý xấu. Với anh, đó chỉ là một câu đùa cho vui mâm cỗ, ai mà chẳng biết anh thương vợ. Anh ngạc nhiên thật sự khi thấy vợ giận.
Nhưng với chị vợ, câu đùa ấy được nói trước cả họ nhà chồng, những người chị đang cố gắng để được quý. Nó làm chị thấy mình bị hạ thấp đúng ở chỗ chị dễ tổn thương nhất.
Một câu đùa nói ở nhà, khi chỉ có hai người, có thể làm cả hai cùng cười. Cũng câu đó nói trước người ngoài, nó thành một lời chê công khai. Người nghe không có cách nào đáp lại mà không làm không khí căng thẳng, nên họ phải cười theo, và ôm nỗi tủi về sau.
Câu kiểm tra đơn giản: nếu người kia nói câu đó về mình trước mặt bạn bè mình, mình có thấy vui không.
Vì sao chuyện này làm đau sâu
Trong hôn nhân, mỗi người mong người kia là đồng minh của mình trước thế giới. Khi chính đồng minh ấy chỉ ra điểm yếu của mình trước người khác, cảm giác bị phản bội rất lớn, dù chỉ là chuyện nhỏ.
Những lời chê công khai cũng ảnh hưởng tới cách người ngoài nhìn người bạn đời của bạn. Họ hàng nghe nhiều lần con dâu nấu dở, dần dần họ tin như vậy. Bạn bè nghe nhiều lần ông xã vụng về, dần dần họ coi thường.
Và trẻ con trong nhà học từ đó. Con nghe bố hay chê mẹ trước khách, con cũng sẽ học cách coi nhẹ mẹ. Con nghe mẹ hay than bố trước hàng xóm, con cũng sẽ học cách nhìn bố bằng con mắt ấy.
Vì vậy, giữ thể diện cho nhau không phải là giả vờ. Đó là bảo vệ chỗ đứng của người mình thương.
Khen nơi đông người
Ngược lại, một lời khen trước người khác có sức mạnh rất lớn. Nhà này nhờ vợ con quán xuyến hết đấy. Món này chồng con học nấu cả tuần đấy. Những câu như vậy làm người được khen thấy tự hào, và làm người ngoài nhìn họ bằng con mắt khác.
Khen không cần phô trương. Chỉ cần thật và cụ thể. Một câu ghi nhận nhỏ đúng lúc còn quý hơn những lời khen lớn mà rỗng.
Nhiều người ngại khen vợ, khen chồng trước người khác vì sợ bị trêu là nịnh. Nhưng một người biết trân trọng người bạn đời trước đám đông thường được quý trọng hơn, chứ không bị coi nhẹ.
Nếu ngày giỗ hôm ấy anh chồng nói: nem mẹ con làm, còn mâm canh này vợ con nấu từ sáng sớm, có lẽ chị vợ đã có một ngày rất khác.
Góp ý ở chỗ riêng
Không phải là không được góp ý. Vợ chồng nào cũng có lúc cần nói với nhau về điều chưa ổn. Chỉ là chỗ để nói những điều ấy là ở riêng, khi chỉ có hai người.
Ở chỗ riêng, người nghe không phải lo giữ thể diện, nên họ dễ lắng nghe hơn. Cũng ở chỗ riêng, mình có thể nói nhẹ nhàng, hỏi han, thay vì buông một câu cho xong.
Nếu có chuyện bất đồng nảy ra giữa lúc đang có khách, hãy hẹn nhau: để lát mình nói. Hai người cùng giữ không khí chung, rồi giải quyết sau.
Và khi người khác chê vợ hay chồng mình, hãy là người đứng ra che chở. Không cần cãi lại gay gắt, chỉ cần một câu nhẹ: con thấy vợ con giỏi lắm, hay chồng con nhiều lúc cũng vất vả lắm ạ. Câu nói ấy người bạn đời sẽ nhớ rất lâu.
Sửa lại sau khi lỡ
Nếu bạn đã lỡ chê người kia trước người ngoài, hãy xin lỗi một cách cụ thể. Không phải xin lỗi chung chung, mà gọi đúng tên: hôm giỗ anh nói em rán trứng cháy trước cả nhà, anh biết làm em xấu hổ, anh xin lỗi.
Nếu có thể, hãy sửa lại trước chính những người đã nghe. Một lần sau, khi có dịp, khen người kia trước họ. Không cần nhắc lại chuyện cũ, chỉ cần cho mọi người thấy bạn trân trọng người bạn đời của mình.
Hai vợ chồng cũng nên thống nhất với nhau những chủ đề không bao giờ mang ra đùa trước người khác: ngoại hình, cân nặng, tài nấu nướng, tiền bạc, gia đình bên kia. Mỗi nhà có danh sách riêng.
Anh chồng trong câu chuyện, ngày giỗ năm sau, đứng dậy giữa mâm cỗ, nói con xin phép cảm ơn vợ con đã lo cỗ từ hôm qua. Chị vợ đỏ mặt, cả mâm vỗ tay. Năm ấy, chị ở lại trên mâm tới cuối.
Câu hỏi thường gặp
Đùa vui về vợ chồng trước bạn bè có sao không?
Nếu cả hai cùng thấy vui và không ai bị hạ thấp thì không sao. Nhưng nếu câu đùa chạm vào điểm người kia tự ti, hãy tránh. Hỏi người kia trước những chủ đề nào họ không thích bị đùa.
Chồng hay chê vợ trước họ hàng thì làm sao?
Hãy nói với anh ở chỗ riêng, bình tĩnh và cụ thể về câu nói đã làm bạn buồn và cảm giác của bạn. Đề nghị anh thay vì chê thì nói riêng với bạn.
Bố mẹ chồng chê con dâu, chồng nên làm gì?
Chồng nên nhẹ nhàng che chở cho vợ trước mặt bố mẹ, rồi nói chuyện riêng với bố mẹ mình. Không cần cãi gay gắt, chỉ cần cho thấy anh đứng về phía vợ.
Khen vợ chồng trước người khác có bị coi là khoe không?
Một lời khen thật và vừa phải thường được quý. Tránh khoe khoang quá mức hay so sánh với người khác. Khen đúng việc cụ thể là cách tự nhiên nhất.
Làm sao xin lỗi khi lỡ làm người kia mất mặt?
Xin lỗi riêng, gọi đúng điều đã nói và thừa nhận nó làm người kia xấu hổ. Sau đó, tìm dịp ghi nhận người kia trước chính những người đã nghe.
