Khi bố mẹ không ủng hộ người mình yêu, điều nên làm là nghe cho hết lý do của bố mẹ, tách những nỗi lo có căn cứ ra khỏi những định kiến, cho cả hai phía thời gian gặp gỡ và hiểu nhau thật, và không ép người yêu hay bố mẹ phải chọn phe. Cuối cùng, nếu phải tự quyết, hãy quyết với đôi mắt mở.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Bị kẹt giữa hai người mình thương là một trong những chỗ đứng khó chịu nhất. Tập này không bênh bố mẹ, cũng không bênh người yêu. Nó chỉ giúp bạn nhìn rõ hơn để bước tiếp.
Khi mẹ nói con không đồng ý
Mình kể chuyện Quỳnh, một cô giáo tiểu học hai mươi sáu tuổi ở Phú Thọ. Đây là nhân vật minh hoạ. Quỳnh yêu Phát, một anh thợ điện lạnh, hiền, chăm chỉ, hơn Quỳnh ba tuổi. Lần đầu Quỳnh đưa Phát về, bố mẹ tiếp lịch sự. Tối hôm ấy, mẹ nói: Mẹ không đồng ý.
Quỳnh sốc. Phát tốt thế, sao mẹ lại phản đối. Quỳnh muốn cãi ngay, muốn bảo mẹ là cổ hủ. Nhưng Quỳnh cũng biết, cãi nhau trong lúc này chỉ làm mẹ cứng thêm.
Phản đối của bố mẹ thường đến từ nỗi sợ. Sợ con khổ, sợ con lấy người không lo được cho con, sợ con xa nhà, sợ mất mặt với họ hàng. Có những nỗi sợ hợp lý, có những nỗi sợ là định kiến. Và thường chúng trộn lẫn với nhau.
Việc đầu tiên không phải là thuyết phục, mà là hiểu bố mẹ đang sợ điều gì.
Nghe cho hết lý do
Chọn một lúc bình tĩnh, hỏi bố mẹ một cách nghiêm túc: Bố mẹ lo điều gì về anh ấy, bố mẹ nói hết cho con nghe được không. Và nghe thật, không ngắt lời, không phản bác ngay.
Mẹ Quỳnh kể: nghề thợ không ổn định, nhà Phát ở xa, bố Phát nghe nói hay rượu chè. Và một điều mẹ ngập ngừng mới nói: mẹ mong Quỳnh lấy người làm nhà nước như bố mẹ, cho yên ổn.
Nghe hết, Quỳnh thấy rõ hơn. Có những lo lắng cần tìm hiểu thêm, như chuyện bố Phát. Có những lo lắng là mong muốn riêng của mẹ, như chuyện làm nhà nước. Và có những lo lắng mà chính Quỳnh cũng chưa nghĩ tới.
Nghe không có nghĩa là đồng ý. Nhưng khi bố mẹ thấy mình được nghe, họ thường bớt căng, và cuộc nói chuyện có thể tiếp tục thay vì thành trận cãi vã.
Tách lo lắng khỏi định kiến
Sau khi nghe, hãy tự mình ngồi xuống và chia các lý do ra. Lý do nào là nỗi lo có căn cứ, cần tìm hiểu hoặc giải quyết: tính cách, cách đối xử, khả năng chung sống, những vấn đề nghiêm trọng trong gia đình người kia. Lý do nào là định kiến: nghề nghiệp, quê quán, tuổi tác chênh lệch, gia cảnh nghèo hơn.
Với những nỗi lo có căn cứ, hãy nghiêm túc tìm hiểu. Quỳnh hỏi thẳng Phát về bố anh. Phát kể thật bố anh từng uống nhiều, giờ đã bỏ mấy năm, và anh cũng từng lo mình giống bố nên gần như không uống. Quỳnh kể lại với mẹ, không bênh vực, chỉ kể sự thật.
Với những định kiến, mình không cãi được bằng lý lẽ. Định kiến thường chỉ thay đổi bằng trải nghiệm: bố mẹ cần thấy người kia trong đời thật, qua thời gian.
Và hãy thật lòng với chính mình: có lo lắng nào của bố mẹ mà mình đang cố không nhìn tới không. Đôi khi bố mẹ thấy được điều mình chưa thấy.
Cho thời gian, tạo dịp gặp
Hiếm có bố mẹ nào đổi ý sau một cuộc nói chuyện. Hãy kiên nhẫn. Tạo những dịp nhẹ nhàng để bố mẹ và người yêu gặp nhau, không phải những buổi ra mắt căng thẳng, mà là những dịp tự nhiên.
Phát bắt đầu ghé nhà Quỳnh vào những việc cụ thể: sửa cái điều hoà hỏng, giúp bố Quỳnh chuyển cây cảnh. Không nói chuyện cưới xin, chỉ làm việc, ăn bữa cơm rồi về. Bố Quỳnh dần thấy cậu này được việc, thật thà, lễ phép.
Đừng ép người yêu phải cố lấy lòng quá mức. Người ta chỉ cần là chính mình, đều đặn, tử tế. Nếu người yêu bạn bị đối xử thiếu tôn trọng, hãy nói với bố mẹ rằng bạn mong họ lịch sự với người bạn thương, dù chưa đồng ý.
Mẹ Quỳnh mất gần một năm mới mềm lòng. Không phải vì Quỳnh thuyết phục giỏi, mà vì mẹ đã thấy Phát đủ nhiều lần.
Không ép ai chọn phe, và khi phải tự quyết
Có hai câu nên tránh. Với bố mẹ: Bố mẹ không chấp nhận anh ấy thì con bỏ nhà đi. Với người yêu: Anh phải làm sao cho bố mẹ em ưng. Cả hai đều đặt người khác vào thế phải chọn, và đều làm mọi thứ khó hơn.
Cũng đừng kể với người yêu mọi lời chê của bố mẹ, vì sẽ khó cho họ khi gặp lại. Và đừng kể với bố mẹ mọi lời phàn nàn của người yêu về gia đình mình.
Có những trường hợp, sau thời gian dài, bố mẹ vẫn không chấp nhận. Khi ấy, bạn là người trưởng thành, và quyết định cuối cùng là của bạn. Hãy quyết với đôi mắt mở: đã nghe hết lo lắng, đã tìm hiểu kỹ, đã nghĩ tới cả cái giá phải trả. Và dù quyết thế nào, hãy giữ cửa với bố mẹ mở.
Việc làm được ngay: viết ra những lý do bố mẹ phản đối mà bạn biết, chia làm hai cột, một cột lo lắng cần tìm hiểu, một cột định kiến, rồi chọn một lo lắng để tìm hiểu kỹ trong tuần này.
Câu hỏi thường gặp
Bố mẹ phản đối người yêu thì nên làm gì đầu tiên?
Bình tĩnh hỏi và nghe cho hết lý do của bố mẹ, không cãi ngay. Hiểu bố mẹ đang sợ điều gì là bước đầu để nói chuyện tiếp.
Làm sao thuyết phục bố mẹ chấp nhận người yêu?
Lý lẽ thường ít tác dụng với định kiến. Hãy tạo những dịp tự nhiên để bố mẹ gặp người yêu nhiều lần, thấy họ trong đời thật, và cho thời gian.
Có nên kể lời chê của bố mẹ cho người yêu nghe?
Không nên kể hết. Biết mọi lời chê sẽ khiến người yêu khó xử khi gặp lại bố mẹ bạn. Chỉ nói những điều cần thiết để hai người cùng tìm cách.
Bố mẹ chê người yêu vì nghề nghiệp hay gia cảnh thì sao?
Đó thường là định kiến, khó cãi bằng lời mà cần trải nghiệm. Hãy để bố mẹ thấy cách người ấy sống, làm việc và đối xử với bạn qua thời gian.
Nếu bố mẹ mãi không đồng ý thì phải làm sao?
Bạn là người trưởng thành và quyết định cuối cùng thuộc về bạn. Hãy quyết sau khi đã nghe hết lo lắng và tìm hiểu kỹ, và dù chọn thế nào, giữ cửa với bố mẹ mở.
