Buông một giấc mơ đã theo từ nhỏ không có nghĩa là mình thua. Có những giấc mơ được vẽ ra khi mình còn là một đứa trẻ, và tới một lúc nó không còn hợp với con người mình hôm nay. Mình có thể buông cái vỏ của giấc mơ mà vẫn giữ lại phần ruột đẹp nhất để mang sang đường mới.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập hôm nay là lời kể lại của một cô gái từng theo múa suốt mười hai năm, về cái năm cô quyết định không trở thành vũ công nữa. Cô là nhân vật hư cấu, nhưng chắc ai cũng có một giấc mơ nào đó phải đặt xuống.
Mười hai năm trong phòng tập
Mình bắt đầu học múa năm sáu tuổi, ở nhà văn hoá phường. Mẹ dắt đi vì mình hay nhún nhảy theo nhạc ti vi. Rồi mình mê thật. Mười hai năm, chiều nào cũng phòng tập, cuối tuần đi biểu diễn, mùa hè đi thi. Cả tuổi thơ của mình là mùi gỗ sàn và tiếng đếm nhịp của cô giáo.
Mình chưa bao giờ nghĩ tới việc làm nghề gì khác. Khi người ta hỏi lớn lên con làm gì, mình trả lời ngay: con làm vũ công. Câu trả lời ấy thành một phần con người mình.
Năm mười tám tuổi, mình thi vào trường nghệ thuật và đỗ. Nhưng tới năm thứ hai, đầu gối mình bắt đầu đau. Bác sĩ nói với chấn thương như vậy, mình vẫn múa được, nhưng tập cường độ cao lâu dài thì rất rủi ro.
Mình nhớ buổi tối hôm ấy, mình ngồi một mình trong phòng tập trống, buộc dây giày múa mà không biết buộc để làm gì. Giấc mơ mười hai năm, bỗng có một vết nứt.
Vì sao buông lại khó đến thế
Buông một giấc mơ khó không chỉ vì mình tiếc công sức. Nó khó vì giấc mơ đã thành danh tính. Mình không chỉ muốn làm vũ công, mình là người múa. Buông giấc mơ cảm giác như buông chính mình.
Còn có cả những người xung quanh. Mẹ đã đưa đón mình mười hai năm. Cô giáo đã kỳ vọng. Bạn bè quen gọi mình là cô vũ công. Mình sợ làm họ thất vọng, sợ họ nghĩ mình bỏ cuộc.
Và có một nỗi sợ sâu hơn: nếu không múa, mình là ai. Mình chưa từng thử làm gì khác, chưa từng nghĩ mình giỏi gì khác. Mình sợ cái khoảng trống ấy hơn cả nỗi đau đầu gối.
Mình kể những điều này để bạn biết, nếu bạn đang khó buông, thì cái khó ấy có lý do. Bạn không yếu đuối. Bạn đang làm một việc rất lớn: tách mình ra khỏi một câu chuyện mình đã kể về bản thân suốt nhiều năm.
Phân biệt buông vì sợ với buông vì đã hiểu
Mình mất gần một năm để quyết. Trong năm đó, mình học được một điều quan trọng: có hai kiểu buông. Buông vì sợ khó, và buông vì đã hiểu giấc mơ không còn hợp.
Buông vì sợ khó là khi giấc mơ vẫn đúng với mình, chỉ là con đường đang gồ ghề, và mình muốn tránh cái gồ ghề ấy. Kiểu buông này hay để lại hối tiếc. Buông vì đã hiểu là khi mình đã nhìn kỹ, đã thử, và thấy rằng con người mình hôm nay cần một điều khác.
Với mình, đầu gối là lý do bên ngoài, nhưng khi thật thà với mình, mình còn nhận ra một lý do bên trong. Mình yêu múa, nhưng mình không yêu áp lực biểu diễn, cái cảm giác luôn phải hoàn hảo trên sân khấu. Thứ mình yêu nhất là những buổi tập, là lúc dạy lại động tác cho các em nhỏ hơn.
Hiểu ra điều đó, mình thấy buông không còn là thua. Mình chỉ đang buông một hình dạng của giấc mơ, để giữ lại cái mình thật sự yêu trong nó.
Giữ lại phần ruột của giấc mơ
Mình gợi ý bạn, nếu đang đứng trước một giấc mơ phải buông, thử hỏi: trong giấc mơ ấy, điều gì làm mình rung động nhất. Không phải cái danh xưng, mà là cảm giác, là khoảnh khắc. Đó là phần ruột của giấc mơ.
Với mình, phần ruột là được chuyển động cùng âm nhạc và giúp người khác cảm nhận được điều ấy. Mình chuyển sang học sư phạm nghệ thuật. Giờ mình dạy múa cho trẻ em, dạy vận động cho các cô các bác ở câu lạc bộ dưỡng sinh. Mình vẫn sống trong âm nhạc, chỉ là không đứng trên sân khấu lớn.
Có người mơ làm bác sĩ, rồi nhận ra phần ruột là muốn chăm sóc người khác, và họ thành điều dưỡng, thành người làm công tác xã hội. Có người mơ làm cầu thủ, rồi thành huấn luyện viên cho đội bóng thiếu nhi. Giấc mơ không mất, nó đổi hình.
Tất nhiên có những giấc mơ buông là buông hẳn, và cũng không sao. Đời người có nhiều mùa, mỗi mùa một giấc mơ khác nhau.
Cho phép mình tiếc
Mình muốn nói thêm một điều: buông xong vẫn được phép tiếc. Đến bây giờ, mỗi lần đi xem một buổi diễn, mình vẫn có lúc thấy nhói. Mình không cố xoá cảm giác ấy. Mình để nó đến, rồi để nó đi.
Tiếc không có nghĩa là mình chọn sai. Tiếc chỉ có nghĩa là điều mình buông từng rất quý. Một người chưa từng yêu thứ gì sâu sắc thì cũng chẳng có gì để tiếc.
Mẹ mình, người mình sợ làm thất vọng nhất, khi nghe mình nói, chỉ ôm mình và bảo: mẹ đưa con đi tập vì con vui, chứ có phải vì muốn con thành ai đâu. Hoá ra nỗi sợ làm người khác thất vọng nhiều khi lớn hơn chính sự thất vọng của họ.
Nếu bạn đang cầm một giấc mơ mà tay đã mỏi, hãy ngồi xuống, nhìn nó cho kỹ, giữ lại phần đẹp nhất. Rồi nhẹ nhàng đặt phần còn lại xuống. Bạn không thua. Bạn chỉ đang lớn lên.
Câu hỏi thường gặp
Từ bỏ ước mơ có phải là thất bại không?
Không nhất thiết. Nếu bạn buông vì đã hiểu giấc mơ không còn hợp với con người hiện tại hoặc hoàn cảnh thật, đó là một quyết định trưởng thành. Điều đáng tránh là buông chỉ vì sợ khó trong khi giấc mơ vẫn đúng với mình.
Làm sao biết nên kiên trì hay nên buông?
Hãy tự hỏi: mình muốn tránh cái khó của con đường hay mình đã thấy con đường không còn hợp. Thử viết ra lý do bên ngoài và lý do bên trong, nói chuyện với người hiểu nghề. Nếu vẫn còn yêu và có cách đi tiếp, có lẽ nên kiên trì thêm.
Buông giấc mơ rồi có nên tiếc không?
Tiếc là bình thường và không có nghĩa là bạn chọn sai. Nó cho thấy điều bạn buông từng rất quý. Hãy cho phép cảm giác ấy đến và đi, thay vì cố xoá nó hay để nó điều khiển các quyết định sau.
Giữ lại phần ruột của giấc mơ nghĩa là gì?
Là tìm ra điều cốt lõi làm bạn rung động trong giấc mơ, như được sáng tạo, được giúp người, được chuyển động, rồi tìm những con đường khác vẫn cho bạn điều ấy. Giấc mơ có thể đổi hình mà vẫn giữ được hồn.
Sợ làm bố mẹ thất vọng khi đổi hướng thì sao?
Hãy nói chuyện thật với bố mẹ về lý do và kế hoạch mới. Nhiều khi điều bố mẹ mong nhất là con được vui và sống ổn, chứ không phải con trở thành một hình mẫu cố định. Nỗi sợ của mình thường lớn hơn phản ứng thật của bố mẹ.
