Khi chưa hiểu rõ người nhận, hãy chọn những món dùng hết được như trà ngon, bánh, đặc sản quê mình, gói gọn gàng và kèm vài dòng viết tay. Một món quà nhỏ có câu chuyện riêng thường được nhớ lâu hơn một món đắt tiền chọn vội.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Một chị dâu mới về nhà chồng, dịp Tết đầu tiên phải chọn quà cho bên thông gia, cho mấy cô chú bên chồng mà chị mới gặp vài lần. Chị đi siêu thị ba vòng, cầm lên đặt xuống, sợ mua đồ đắt thì như khoe, mua rẻ thì như coi thường, mua đồ trang trí thì sợ người ta không thích. Tập này dành cho những vòng siêu thị như vậy.
Vì sao chọn quà lại khó?
Quà không chỉ là đồ vật, nó mang theo thông điệp. Mình sợ món quà nói sai điều mình muốn nói: quá đắt thì như nhờ vả, quá rẻ thì như không quý, quá riêng tư thì như suồng sã.
Khi chưa hiểu người nhận, mình không biết họ thích gì, đã có gì, kiêng gì. Rủi ro chọn sai cao, nên mình phân vân mãi.
Thêm nữa, có nhiều lời khuyên trái ngược. Người bảo tặng đồ dùng, người bảo tặng đồ ăn, người bảo tặng tiền cho tiện. Nghe càng nhiều càng rối.
Cách gỡ là quay về vài nguyên tắc đơn giản, an toàn trong phần lớn trường hợp, và để phần còn lại cho sự chân thành.
Đồ dùng hết được là lựa chọn an toàn
Khi không biết người nhận thích gì, chọn những món dùng hết được: trà, cà phê, bánh, mứt, mật ong, hoa quả theo mùa. Những món này ai cũng dùng được, không chiếm chỗ trong nhà, và nếu không hợp thì có thể mời khách.
Đồ trang trí, tranh ảnh, quần áo, nước hoa là những món rất riêng tư về sở thích. Tặng khi chưa hiểu người nhận dễ thành món nằm trong tủ.
Để ý những điều kiêng kỵ thường gặp. Người lớn tuổi có thể kiêng đồ ngọt hay đồ nhiều muối vì sức khoẻ. Một số gia đình có tập quán riêng về những món không nên tặng. Nếu có thể, hỏi khéo một người thân của người nhận.
Chọn đồ có hạn sử dụng còn dài, bao bì nguyên vẹn. Một hộp bánh sắp hết hạn có thể làm người nhận nghĩ mình mua vội ở cửa hàng gần nhất.
Quà có câu chuyện: đặc sản quê mình
Món quà được nhớ lâu thường là món có câu chuyện. Một gói chè từ đồi chè quê mình, một hũ mắm do mẹ làm, một túi đặc sản mà mình biết rõ nguồn gốc.
Khi tặng, kể một hai câu: đây là chè ở quê con, mẹ con tự sao, bác uống thử xem có hợp không ạ. Câu chuyện đó biến một món quà bình thường thành một phần của mình gửi tới người nhận.
Quà từ chuyến đi cũng vậy. Không cần mua đồ lưu niệm đắt tiền ở sân bay, một món ăn đặc trưng của vùng mình vừa đến, kèm một câu kể về nơi đó, đã đủ ý nghĩa.
Với đồ ăn tự làm, nhớ đóng gói sạch sẽ, ghi rõ ngày làm và cách bảo quản. Sự chu đáo đó cho thấy mình tôn trọng người nhận.
Mức giá vừa phải và gói gọn gàng
Giá trị món quà nên vừa với mối quan hệ và vừa với túi tiền của mình. Quà quá đắt với người mới quen có thể làm họ ngại, cảm thấy phải đáp lại tương xứng. Với cấp trên hay đối tác, quà quá đắt còn có thể bị hiểu là có ý nhờ vả.
Nhiều cơ quan, doanh nghiệp có quy định về việc nhận quà. Khi tặng quà trong công việc, chọn món nhỏ, mang tính lịch sự như hộp trà, hộp bánh dịp lễ tết.
Gói quà gọn gàng làm món quà đẹp hơn nhiều. Không cần cầu kỳ, giấy kraft nâu và một sợi dây buộc đã thanh lịch. Nhớ gỡ tem giá trước khi gói.
Với người lớn tuổi, đưa quà bằng hai tay, kèm một câu ngắn. Với bạn bè, có thể thoải mái hơn. Cách trao quà cũng là một phần của món quà.
Thời điểm trao cũng cần để ý. Tới nhà thông gia dịp Tết, trao quà ngay khi vào nhà, lúc chào hỏi chủ nhà, đừng để đến lúc ra về mới lúng túng lấy ra. Gặp đối tác thì trao khi gặp riêng, không phô ra trước đông người. Và nếu người nhận mở quà ngay trước mặt, cứ vui vẻ kể thêm một câu về món quà, đừng vội nói của ít lòng nhiều tới mức như xin lỗi.
Vài dòng viết tay làm nên món quà
Thứ người nhận giữ lại lâu nhất nhiều khi không phải món quà, mà là tấm thiệp nhỏ đi kèm. Vài dòng viết tay, không cần văn hay, chỉ cần thật.
Gọi tên người nhận, nói lý do tặng, và một lời chúc gắn với họ. Cháu kính gửi cô chú hộp trà quê cháu, chúc cô chú năm mới mạnh khoẻ, có nhiều buổi sáng thong thả bên ấm trà.
Với người mới quen, lời nhắn cũng là cách giới thiệu mình. Họ có thể chưa nhớ mặt bạn, nhưng sẽ nhớ một tấm thiệp ấm áp.
Và cuối cùng, đừng quá lo người nhận có thích món quà hay không. Phần lớn mọi người trân trọng tấm lòng hơn là món đồ. Một món quà chọn với sự quan tâm, trao với sự chân thành, đã làm xong việc của nó.
Câu hỏi thường gặp
Tặng tiền thay quà có được không?
Trong một số dịp như cưới hỏi, mừng thọ, tặng tiền là tập quán phổ biến và tiện cho người nhận. Với những dịp khác, nhất là khi chưa thân, một món quà nhỏ thường tế nhị hơn.
Quà cho sếp mới nên chọn thế nào?
Chọn món nhỏ, lịch sự, mang tính dịp lễ như trà, bánh, đặc sản. Tránh quà đắt tiền hoặc quá riêng tư, và tìm hiểu quy định về quà tặng của nơi làm việc.
Người nhận có vẻ không thích món quà thì làm sao?
Đừng để bụng. Sở thích mỗi người khác nhau. Bạn đã thể hiện sự quan tâm, và lần sau có thể hỏi khéo để chọn hợp hơn.
Có nên hỏi thẳng người nhận muốn quà gì?
Với người thân, bạn bè thì hỏi thẳng rất tiện. Với người mới quen hay người lớn tuổi, có thể hỏi một người thân của họ để giữ sự bất ngờ và tế nhị.
Tặng quà đặc sản tự làm có bị coi là rẻ tiền không?
Thường là ngược lại, đồ tự làm hoặc đặc sản quê nhà được trân trọng vì có tấm lòng và câu chuyện. Chỉ cần đóng gói sạch đẹp và ghi rõ cách bảo quản.
