Người bận rộn vẫn đọc sách đều được, với điều kiện đừng chờ có thời gian rảnh mới đọc. Hãy gắn việc đọc vào một thời điểm cố định đã có sẵn trong ngày, luôn để một cuốn sách trong tầm tay, cho phép mình bỏ dở cuốn không hợp và ghi lại một ý sau mỗi lần đọc.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Có thể đầu năm bạn đã tự hứa mỗi tháng đọc vài cuốn, mua về cả chồng, rồi chồng sách đó đứng yên ở góc bàn, bụi phủ dần. Tập này không giới thiệu cuốn nào cả, mình chỉ nói chuyện làm sao để việc cầm sách lên trở thành chuyện tự nhiên như đánh răng.
Vì sao muốn đọc mà mãi không đọc?
Lý do đầu tiên là ta chờ một khoảng thời gian dài và yên tĩnh. Trong đầu, việc đọc sách gắn với hình ảnh một buổi chiều rảnh rỗi, một tách trà, một góc phòng sáng. Nhưng với người đi làm, có con nhỏ, những buổi chiều như vậy hiếm như ngày nghỉ lễ.
Lý do thứ hai là đọc sách phải cạnh tranh với điện thoại. Điện thoại luôn ở trong túi, mở ra là có ngay thứ để xem, không cần cố gắng gì. Còn sách thì nằm ở nhà, phải tìm, phải mở đúng trang, phải tập trung một lúc mới vào.
Lý do thứ ba ít ai nói ra: cảm giác phải đọc cho hết. Ta cầm phải một cuốn khô khan, đọc mãi không qua được chương ba, nhưng vẫn thấy mình phải hoàn thành. Thế là không đọc cuốn đó, mà cũng chẳng đọc cuốn khác, việc đọc dừng hẳn vài tháng.
Biết vậy thì cách làm sẽ khác: không đợi thời gian rảnh, không để sách thua điện thoại, và không tự trói mình vào một cuốn sách.
Gắn việc đọc vào một thời điểm đã có sẵn
Thói quen mới bám tốt nhất khi được gắn vào một việc mình vẫn làm đều mỗi ngày. Đọc mười trang sau khi đánh răng buổi tối. Đọc trong lúc chờ nồi cơm chín. Đọc trên xe buýt từ nhà tới chỗ làm. Việc cũ trở thành cái chuông nhắc cho việc mới.
Đừng đặt mục tiêu quá lớn. Mỗi ngày mười lăm phút, hay mười trang, là con số đủ nhỏ để không có lý do bỏ. Ngày nào hứng thì đọc thêm, còn ngày mệt thì đọc đúng một trang cũng được. Điều cần giữ là không đứt chuỗi.
Một chị bán hàng ở chợ từng chia sẻ với mình cách chị đọc: mỗi trưa, khi chợ vãn, chị đọc đúng một chương rồi mới chợp mắt. Mấy năm như vậy, chị đọc được nhiều hơn hồi còn đi học. Không có giờ đọc riêng, chỉ có một khoảng trống được dùng đều.
Thời điểm tốt nhất là thời điểm bạn ít bị phá ngang. Với người này là sáng sớm, với người kia là trước khi ngủ. Thử một tuần, thấy không hợp thì đổi, đừng vội kết luận mình không hợp với sách.
Luôn có sẵn một cuốn trong tầm tay
Muốn đọc được trong những khoảng trống nhỏ, sách phải ở gần. Để một cuốn trong túi xách, một cuốn ở đầu giường, một cuốn trên bàn làm việc. Sách nằm trong tủ là sách sẽ không được mở.
Sách điện tử và sách nói cũng là lựa chọn tốt cho người bận. Đọc trên điện thoại khi đứng chờ thang máy, nghe khi đi xe hoặc nấu ăn. Có người cho rằng như vậy không phải đọc sách thật, nhưng điều quan trọng là ý tưởng đi vào đầu mình, không phải định dạng của nó.
Nếu đọc trên điện thoại, hãy tắt thông báo hoặc để chế độ không làm phiền trong lúc đọc. Chỉ một tin nhắn hiện lên là đủ kéo mình ra khỏi trang sách, và rất khó quay lại.
Một mẹo nhỏ: tối trước khi đi ngủ, đặt sách ngay trên bàn chỗ mình ngồi uống cà phê buổi sáng, đè lên điện thoại. Muốn cầm điện thoại phải nhấc sách lên trước, nhiều khi nhấc lên rồi thì đọc luôn.
Cho phép mình bỏ dở cuốn không hợp
Không có luật nào bắt phải đọc hết mọi cuốn đã mở. Nếu đọc được chừng năm mươi trang mà vẫn thấy nặng nề, không có gì cuốn mình đi tiếp, hãy đặt nó xuống. Có thể cuốn đó không hợp với mình, hoặc chưa hợp với lúc này.
Bỏ dở không phải là thất bại, mà là tiết kiệm thời gian cho cuốn phù hợp hơn. Người đọc nhiều thường bỏ dở khá nhiều sách. Chính nhờ biết bỏ mà họ giữ được niềm vui đọc.
Cũng nên xen kẽ các loại sách. Đọc một cuốn kiến thức nặng thì xen một cuốn truyện nhẹ. Khi mệt mà chỉ có sách khó trong tay, khả năng cao là mình sẽ cầm điện thoại thay vì cầm sách.
Và đừng đọc vì thấy ai cũng đang đọc. Danh sách sách nên đọc trên mạng rất dài, nhưng sách đáng đọc nhất với bạn là cuốn trả lời đúng câu hỏi bạn đang có trong đời mình lúc này.
Ghi lại một ý sau mỗi lần đọc
Đọc xong rồi quên sạch là chuyện ai cũng gặp. Cách đơn giản để giữ lại là sau mỗi lần đọc, ghi một câu thôi: ý nào làm mình chú ý nhất, hay mình muốn thử điều gì. Ghi vào sổ, vào ghi chú điện thoại, hay ngay trên mép trang sách của mình đều được.
Câu ghi đó nên viết bằng lời của mình, không chép nguyên văn. Khi phải diễn đạt lại, mình buộc phải hiểu, và cái gì đã hiểu thì nhớ lâu hơn nhiều.
Thỉnh thoảng hãy kể lại điều vừa đọc cho một người khác nghe, lúc ăn cơm, lúc đi bộ. Kể lại là cách ôn bài tự nhiên nhất, và đôi khi còn mở ra những cuộc trò chuyện thú vị trong nhà.
Cuối mỗi tháng, đọc lại cuốn sổ ghi chép đó vài phút. Bạn sẽ ngạc nhiên vì mình đã đi qua nhiều ý tưởng như vậy, và chính cảm giác đó giữ cho thói quen đọc sống tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi ngày nên đọc sách bao lâu là đủ?
Không có con số chung, nhưng mười lăm đến hai mươi phút mỗi ngày đã là thói quen rất tốt với người bận. Quan trọng là đọc đều hơn là đọc nhiều trong một buổi rồi bỏ cả tháng.
Nghe sách nói có được tính là đọc sách không?
Với mục đích tiếp nhận ý tưởng và câu chuyện thì nghe cũng có giá trị như đọc. Nghe hợp với lúc lái xe, nấu ăn hay đi bộ. Với sách cần suy nghĩ kỹ, đọc bằng mắt và ghi chép vẫn giúp hiểu sâu hơn.
Đọc sách trước khi ngủ có tốt không?
Với nhiều người, đọc sách giấy dưới đèn dịu giúp thư giãn và dễ ngủ hơn lướt điện thoại. Nên chọn sách nhẹ nhàng, tránh những cuốn quá kịch tính khiến mình muốn đọc thâu đêm.
Làm sao chọn sách phù hợp khi mới bắt đầu?
Bắt đầu từ chủ đề mình đang thật sự tò mò hoặc đang gặp trong đời sống, chọn cuốn mỏng, lời văn dễ đọc. Đọc thử vài trang ở hiệu sách hoặc thư viện trước khi quyết định mang về.
Đọc nhanh có giúp đọc được nhiều sách hơn không?
Đọc lướt hợp với tài liệu cần tìm thông tin, nhưng với sách cần hiểu và suy ngẫm, đọc quá nhanh thường làm nhớ ít đi. Đọc đều mỗi ngày giúp đọc được nhiều hơn là cố đọc nhanh.
