Không có ước mơ lớn hoàn toàn không sao. Một đời sống tử tế, làm tròn việc mình đang làm, thương những người bên cạnh và có vài niềm vui nhỏ mỗi ngày cũng là một đời sống đầy đủ, đáng trân trọng, dù nó không bao giờ lên một bài báo nào.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Hôm nay mình kể về một cậu giao hàng hai mươi sáu tuổi, ngồi ăn trưa dưới gốc cây với mấy anh em cùng nghề, và câu hỏi một người khách vô tình hỏi cậu. Cậu là nhân vật hư cấu, và tập này dành cho những ai từng thấy áy náy vì mình không mơ gì to tát.
Câu hỏi của người khách
Hôm ấy cậu giao một đơn hàng cho một văn phòng. Người nhận là một chị trẻ, vui tính, hỏi chuyện cậu một lúc. Rồi chị hỏi: em có định làm nghề này mãi không, ước mơ của em là gì. Cậu cười, bảo em cũng chưa nghĩ. Chị bảo: trẻ mà, phải có ước mơ chứ.
Câu ấy không ác ý, nhưng nó theo cậu suốt buổi chiều. Ước mơ của mình là gì nhỉ. Cậu nghĩ mãi. Cậu thích công việc hiện tại, được chạy ngoài đường, được gặp nhiều người. Cậu thích tối về ăn cơm với mẹ, cuối tuần đá bóng, để dành tiền sửa lại căn nhà cho mẹ. Thế thôi.
Cậu chợt thấy mình thiếu thiếu, như thể có một bài tập mà ai cũng làm còn mình thì chưa. Xung quanh cậu, người ta nói nhiều về khởi nghiệp, về làm giàu, về đổi đời, về sống hết mình với đam mê. Cậu không có mấy thứ ấy.
Nếu bạn cũng từng có cảm giác này, mình muốn nói với bạn điều mình đã muốn nói với cậu.
Ước mơ lớn không phải là bắt buộc
Chúng ta lớn lên trong một thời mà ước mơ lớn được tôn vinh rất nhiều. Những câu chuyện được kể là câu chuyện của người làm điều phi thường. Ít ai kể câu chuyện của người thợ sửa xe làm nghề ba mươi năm, chưa bao giờ nói dối khách một lần.
Vì vậy, nhiều người trẻ thấy có lỗi khi mình chỉ muốn một đời sống bình thường. Họ nghĩ mình thiếu chí, thiếu tham vọng, thua kém ai đó. Nhưng ước mơ lớn chỉ là một trong nhiều cách sống, không phải là thước đo giá trị của một con người.
Có người sinh ra để đi những con đường lớn. Có người hạnh phúc nhất khi được làm tốt một việc vừa sức, ở gần những người mình thương. Cả hai đều có chỗ trong cuộc đời này, và xã hội cần cả hai.
Thử nghĩ xem, nếu ai cũng chỉ mơ làm điều phi thường, ai sẽ giao những gói hàng mỗi ngày, ai nấu những bát phở buổi sáng, ai giữ cho những con phố sạch sẽ. Những việc bình thường làm cho đời sống chạy được.
Bình thường không có nghĩa là hời hợt
Nhưng mình cũng muốn phân biệt một chút. Sống bình thường khác với sống hời hợt. Sống bình thường mà tử tế là làm tròn việc mình nhận, giữ lời mình hứa, chăm sóc người mình thương, học thêm khi cần, và có trách nhiệm với đời sống của mình.
Cậu giao hàng của chúng ta không có ước mơ lớn, nhưng cậu giao hàng rất cẩn thận. Hàng dễ vỡ cậu bọc thêm lớp. Khách lớn tuổi ở tầng cao, cậu mang lên tận nơi. Cậu thuộc đường, thuộc giờ, thuộc cả tính khách quen. Đồng nghiệp hay hỏi kinh nghiệm cậu.
Đó không phải là một đời sống thiếu mục đích. Mục đích của cậu chỉ là những điều cụ thể và gần: làm việc tử tế hôm nay, lo được cho mẹ, giữ được những người bạn tốt.
Còn hời hợt là sống cho qua ngày, làm cho xong, không quan tâm tới ai, không có trách nhiệm với chính mình. Đó mới là điều đáng lo, chứ không phải chuyện không có ước mơ lớn.
Những niềm vui nhỏ có giá trị lớn
Bữa trưa dưới gốc cây hôm ấy, cậu kể chuyện với mấy anh em cùng nghề. Một anh lớn tuổi hơn cười, bảo: anh cũng chẳng có ước mơ gì to, chỉ mong con học hết cấp ba, vợ khoẻ, mỗi tối được ngồi uống chén trà. Mấy anh em gật gù.
Cậu nhận ra những niềm vui ấy không hề nhỏ. Một bữa cơm có đủ người, một đứa con lớn lên khoẻ mạnh, một giấc ngủ yên, một người bạn để gọi khi buồn. Nhiều người đi rất xa, đạt rất nhiều thứ, rồi một ngày nhận ra điều họ thèm nhất lại là những điều bình thường này.
Mình không nói điều này để coi nhẹ ước mơ lớn. Mình chỉ muốn đặt lại cán cân: những niềm vui nhỏ, đều đặn, gần gũi là một nền tảng rất vững cho hạnh phúc.
Và nếu một ngày bạn muốn có thêm một ước mơ, nó sẽ được dựng trên nền ấy, chứ không phải thay thế nó.
Trả lời câu hỏi ấy thế nào
Lần sau, một người khách khác hỏi cậu câu tương tự. Lần này cậu trả lời không ngập ngừng: em muốn giao hàng cho tốt, sửa xong căn nhà cho mẹ, và cuối tuần vẫn đá bóng được với anh em. Người khách cười, bảo nghe hay đấy.
Cậu nhận ra, đó chính là ước mơ của cậu. Không lớn, nhưng thật. Và nó đủ để mỗi sáng cậu dậy, nổ máy xe với một tâm trạng nhẹ nhàng.
Nếu bạn đang bị hỏi ước mơ của bạn là gì mà không biết trả lời, hãy thử kể những điều bạn muốn giữ, muốn chăm, muốn làm tốt trong đời sống hằng ngày. Đó cũng là ước mơ, chỉ là ở kích thước của đời thường.
Đời người không phải cuộc thi xem ai mơ to hơn. Sống tử tế, có ích cho vài người, và thấy bình yên khi nằm xuống mỗi tối, như thế đã là rất nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Không có ước mơ có phải là thiếu ý chí?
Không. Không có ước mơ lớn khác với thiếu ý chí. Nhiều người có mục tiêu rất cụ thể và gần như chăm lo gia đình, làm tốt công việc, và họ sống có trách nhiệm, có ý chí trong những việc ấy.
Sống bình thường có phải là phí hoài tuổi trẻ?
Không, nếu bạn sống tử tế, làm tròn việc mình làm, học hỏi khi cần và có những mối quan hệ tốt. Tuổi trẻ không chỉ có một cách sống đúng, và hạnh phúc không đo bằng quy mô của ước mơ.
Làm sao trả lời khi bị hỏi ước mơ là gì?
Hãy nói những điều cụ thể bạn muốn trong đời sống, như làm tốt công việc, lo cho gia đình, giữ sức khoẻ, có thời gian cho bạn bè. Đó là những ước mơ thật, chỉ ở kích thước của đời thường.
Có nên ép mình phải có hoài bão lớn?
Không cần ép. Hoài bão gượng ép thường không bền và dễ gây áp lực. Hãy để mình sống tử tế với hiện tại, và nếu một ngày có điều gì đó thật sự thôi thúc, bạn sẽ nhận ra nó.
Sống bình thường khác sống hời hợt thế nào?
Sống bình thường mà tử tế là có trách nhiệm với việc mình làm và người mình thương. Sống hời hợt là làm cho xong, sống cho qua, không quan tâm tới ai. Điều đáng lo là sự hời hợt, không phải sự bình thường.
