Ý muốn bỏ lớp học buổi tối thường đến vào tuần thứ ba, thứ tư, khi hứng khởi ban đầu đã cạn mà kết quả thì chưa tới. Lúc đó, nghỉ một tuần có báo trước, đổi cách học, nói ra với người khác và nhớ lại lý do ban đầu thường giúp mình đi tiếp, thay vì bỏ hẳn rồi tiếc.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này mình kể bằng những trang nhật ký hư cấu của một chị nhân viên văn phòng đăng ký học một lớp ngoại ngữ buổi tối, bốn tuần từ lúc hăng hái tới lúc muốn bỏ, và chuyện gì đã xảy ra.
Tuần thứ nhất: hăng hái
Thứ hai tuần một. Hôm nay buổi đầu tiên. Mình mua vở mới, bút mới, tới sớm mười lăm phút. Lớp có mười hai người, ai cũng đi làm như mình. Cô giáo vui tính. Mình nói được câu tự giới thiệu, hơi run nhưng nói được.
Thứ tư tuần một. Về nhà học thêm một tiếng. Thấy mình như sinh viên lại. Chồng trêu, nhưng mình kệ. Mình tự hứa sẽ học đều, không bỏ buổi nào.
Thứ sáu tuần một. Hơi mệt vì cả tuần đi làm về là đi học. Nhưng vui. Mình học được ba mươi từ mới.
Đọc lại những dòng tuần đầu, chị bảo về sau chị thấy thương mình của tuần đó, hăng hái và tin rằng cái hăng hái sẽ kéo dài mãi.
Chị cũng nhận ra tuần đầu chị không hề nghĩ tới những tối công ty có việc gấp, những đêm con ốm. Chị lên kế hoạch cho một đời sống lý tưởng, không cho đời sống thật. Nếu được làm lại, chị bảo chị sẽ chừa sẵn chỗ cho những tuần trục trặc ngay từ đầu.
Tuần thứ hai và thứ ba: chùng xuống
Thứ hai tuần hai. Công ty có việc gấp, mình về muộn, tới lớp trễ hai mươi phút. Ngồi vào không theo kịp bài. Về nhà mệt, không học thêm được gì.
Thứ năm tuần hai. Bài khó hơn. Cô nói nhanh, mình nghe được một nửa. Mấy bạn khác có vẻ hiểu. Mình không dám hỏi.
Thứ hai tuần ba. Mình nghỉ một buổi vì con sốt. Thứ tư đi học lại, lạc hẳn bài. Ngồi cả buổi mà như người ngoài. Về nhà mình nghĩ: có khi mình không hợp học ngoại ngữ. Có khi lúc này không phải lúc.
Thứ sáu tuần ba. Không đi học. Không báo cô. Nằm nhà xem phim. Thấy nhẹ người mà cũng thấy có lỗi.
Chị kể rằng trang nhật ký tối thứ sáu ấy là trang ngắn nhất trong cả cuốn. Chị không muốn viết gì thêm, vì viết ra là phải thừa nhận mình đang trượt đi.
Vì sao tuần thứ ba khó nhất?
Chuyện của chị trong nhật ký rất phổ biến. Tuần đầu, cái mới mang lại năng lượng. Tới tuần thứ ba, cái mới đã hết, bài bắt đầu khó, đời sống bắt đầu chen vào, mà kết quả thì chưa thấy rõ. Đó là khoảng trũng của mọi việc học.
Một buổi vắng dễ kéo theo buổi vắng thứ hai, vì quay lại sau khi vắng là phải đối diện với chỗ mình bị hổng. Né đối diện thì nghỉ thêm, nghỉ thêm thì hổng thêm. Vòng lặp đó làm nhiều người bỏ mà không hề có một quyết định rõ ràng.
Và cảm giác thấy mình không hợp, không có khiếu, thường xuất hiện đúng lúc này. Nó nghe như sự thật, nhưng phần lớn là mệt mỏi đang nói.
Biết rằng tuần thứ ba là tuần khó nhất, mình có thể chuẩn bị trước cho nó, như người leo núi biết đoạn dốc nào sắp tới.
Tuần thứ tư: một cuộc gọi
Thứ hai tuần bốn. Cô giáo nhắn tin hỏi thăm, hỏi mình có ổn không. Mình xấu hổ. Mình nhắn lại thật: con ốm, công việc nhiều, em bị lạc bài nên ngại đi. Cô gọi lại, bảo không sao, ai cũng có tuần như vậy, cô gửi tài liệu buổi vắng, trước giờ học tối thứ tư tới sớm cô giảng lại phần đó mười lăm phút.
Thứ tư tuần bốn. Tới sớm. Cô giảng lại phần bị hổng, mình hiểu. Vào lớp thấy theo được. Một chị cùng lớp bảo chị cũng định bỏ tuần trước. Hai chị em cười. Hẹn nhau học nhóm tối chủ nhật.
Thứ sáu tuần bốn. Mình mở lại trang đầu cuốn vở, nơi ghi lý do mình đi học: để nói chuyện được với đối tác mà không phải nhờ phiên dịch. Đọc lại thấy vẫn đúng.
Mình viết thêm một dòng dưới đó: nếu mệt quá, nghỉ một tuần, báo cô, rồi quay lại. Đừng biến mất.
Nghỉ có báo trước khác hẳn bỏ hẳn
Từ nhật ký của chị, có vài điều đáng giữ. Thứ nhất, nghỉ một tuần có chủ ý, có báo, có hẹn ngày quay lại, khác hẳn với biến mất. Nghỉ có chủ ý giúp mình hồi sức. Biến mất thì thường không quay lại.
Thứ hai, nói ra với người khác. Cô giáo, bạn cùng lớp, người nhà. Khi có người biết mình đang khó, mình bớt cô đơn, và thường có người giúp được một tay.
Thứ ba, đổi cách học khi đang kẹt. Tới sớm học bù, rủ bạn học nhóm, xin tài liệu buổi vắng. Một thay đổi nhỏ đủ để thoát khỏi vòng vắng rồi ngại.
Và cuối cùng, nhớ lại lý do ban đầu. Nếu lý do vẫn đúng, đi tiếp. Nếu lý do đã không còn, dừng lại cũng được, nhưng dừng vì đã hiểu, không phải dừng vì tuần thứ ba.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao học được vài tuần lại muốn bỏ?
Vì hứng khởi ban đầu đã cạn, bài khó dần, đời sống chen vào mà kết quả chưa thấy rõ. Đây là khoảng trũng rất phổ biến của mọi việc học.
Vắng một buổi rồi ngại đi học lại thì làm sao?
Báo với thầy cô, xin tài liệu buổi vắng và nhờ giảng lại phần hổng nếu được. Quay lại càng sớm càng dễ, vì để lâu khoảng hổng càng lớn.
Có nên nghỉ một thời gian khi quá mệt?
Có thể nghỉ ngắn có chủ ý, báo trước và hẹn ngày quay lại. Nghỉ như vậy khác hẳn với biến mất không báo, thường dẫn tới bỏ hẳn.
Làm sao giữ động lực khi học buổi tối?
Ghi lý do học ở đầu vở và đọc lại khi nản, tìm một bạn cùng học, và đặt mục tiêu nhỏ cho từng tuần.
Khi nào thì dừng học là hợp lý?
Khi lý do ban đầu không còn đúng nữa, hoặc khoá học không phù hợp sau khi đã thử điều chỉnh. Dừng vì đã hiểu khác với dừng vì một tuần mệt.
