Tự học sửa đồ lặt vặt trong nhà nên bắt đầu từ những việc an toàn, ít rủi ro như thay ron vòi nước, siết bản lề, thông bồn rửa. Tìm hiểu kỹ trước khi tháo, chụp ảnh từng bước để lắp lại đúng, và để thợ có nghề lo những việc dính tới điện, gas, leo cao.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Nhà nào cũng có những thứ hỏng vặt: cái vòi rỉ nước tí tách suốt đêm, cánh cửa kêu cót két, bồn rửa chậm thoát nước. Gọi thợ cho từng việc nhỏ thì phiền, mà tự làm thì ngại. Tập này giúp bạn bắt đầu.
Cái vòi nước rỉ và một buổi chiều chủ nhật
Hình dung một chị ở một mình trong căn hộ nhỏ. Vòi nước bồn rửa bát rỉ đã cả tháng, mỗi đêm nghe tí tách. Gọi thợ thì thợ hẹn tuần sau, mà chị cũng thấy ngại gọi người tới chỉ vì một cái vòi.
Một chiều chủ nhật, chị quyết định tự tìm hiểu. Chị đọc vài bài, xem vài video, hỏi ông chú hàng xóm từng làm thợ nước. Hoá ra nhiều vòi rỉ là do một miếng ron cao su bên trong đã mòn, thay là xong.
Chị khoá van nước, tháo vòi theo hướng dẫn, chụp ảnh từng bước. Mang miếng ron cũ ra cửa hàng điện nước đầu ngõ, mua đúng loại. Về lắp lại, mở van, hết rỉ. Cả buổi mất chừng một tiếng.
Chị kể cảm giác lúc đó rất lạ: một việc nhỏ xíu, mà chị thấy mình tự lập hơn hẳn. Từ đó chị bắt đầu học thêm những việc sửa vặt khác.
Chọn việc an toàn để bắt đầu
Không phải việc sửa nào cũng nên tự làm. Hãy bắt đầu từ những việc mà nếu làm sai, hậu quả nhỏ và sửa lại được: thay ron vòi nước, siết ốc bản lề, tra dầu cho bản lề kêu, thông bồn rửa bằng dụng cụ cơ học, thay bóng đèn khi đã ngắt điện, dán lại gạch bong, vá lỗ đinh trên tường.
Những việc dính tới điện bên trong tường, ổ cắm, cầu dao, bình nóng lạnh, đường ống gas, mái nhà, leo cao, kết cấu tường chịu lực thì để thợ có nghề làm. Sai ở đó có thể gây cháy, điện giật, rò rỉ, té ngã, những hậu quả không sửa lại được.
Khi không chắc một việc thuộc loại nào, hãy coi nó là việc nguy hiểm và hỏi người có chuyên môn.
Ranh giới này không phải để làm bạn sợ, mà để bạn tự tin làm những việc nằm trong vùng an toàn.
Một cách hay là lập một danh sách hai cột dán trong hộp dụng cụ: cột việc mình tự làm và cột việc phải gọi thợ. Mỗi khi học thêm được một việc an toàn, chuyển nó sang cột tự làm. Nhìn cột tự làm dài dần là một niềm vui nhỏ.
Tìm hiểu kỹ trước khi tháo
Trước khi động tay, dành thời gian tìm hiểu: món đồ này cấu tạo thế nào, hỏng thường do đâu, cần dụng cụ gì, có bước nào nguy hiểm. Đọc vài nguồn, xem vài video từ người làm nghề, và nếu có thể, hỏi một người đã từng làm.
Với đồ dùng có nước, nhớ khoá van trước khi tháo. Với đồ dùng điện, rút phích hoặc ngắt cầu dao, và kiểm tra lại cho chắc. Nhiều tai nạn xảy ra vì quên bước nhỏ này.
Khi tháo, chụp ảnh từng bước bằng điện thoại, để ốc vít theo thứ tự trên một cái khay hay tờ giấy. Lúc lắp lại, nhìn ảnh ngược từ cuối lên đầu. Đây là mẹo giúp người mới khỏi bị thừa một con ốc mà không biết của chỗ nào.
Nếu tháo ra thấy khác với hướng dẫn, dừng lại. Đừng cố. Tìm hiểu thêm hoặc gọi thợ.
Một bộ dụng cụ cơ bản
Không cần sắm nhiều. Một bộ tua vít đầu dẹt và đầu bốn cạnh vài cỡ, một cờ lê mỏ lết, một cái kìm, một cái búa nhỏ, băng keo cách điện, băng keo cao su, một cái thông cống loại cơ học, một hộp đinh vít ốc lặt vặt. Vậy là đủ cho phần lớn việc sửa vặt.
Nên mua dụng cụ chất lượng vừa phải, cầm chắc tay. Dụng cụ quá rẻ dễ trượt, dễ toét đầu ốc, có khi còn làm hỏng thêm.
Để chung một hộp, ở một chỗ cố định. Khi cần là biết ngay ở đâu. Nhiều người bỏ cuộc sửa chỉ vì mất nửa tiếng tìm cái tua vít.
Với hoá chất thông cống, cẩn thận: nhiều loại rất mạnh, có thể bỏng da, hỏng ống. Đọc kỹ nhãn, đeo găng, không trộn các loại với nhau, và ưu tiên cách cơ học trước.
Học từ mỗi lần sửa
Mỗi lần sửa xong, ghi vài dòng vào một cuốn sổ nhỏ trong hộp dụng cụ: hỏng gì, nguyên nhân, cách sửa, mua phụ tùng gì ở đâu. Lần sau gặp lại, mở sổ ra là biết.
Dần dần, bạn sẽ hiểu ngôi nhà của mình hơn: van nước tổng ở đâu, cầu dao nào điều khiển phòng nào, loại vòi gì, cỡ bóng đèn gì. Những hiểu biết này có ích cả khi gọi thợ, vì bạn mô tả được rõ vấn đề.
Sửa được đồ còn là một cách học rộng hơn: học cách quan sát, cách tìm nguyên nhân, cách kiên nhẫn. Đó cũng là những kỹ năng dùng được ở nhiều chỗ khác trong đời.
Và đừng ngại hỏi những người thợ khi họ tới nhà. Đứng xem, hỏi vài câu, nhiều thợ sẵn lòng giải thích. Mỗi lần gọi thợ cũng có thể là một buổi học.
Câu hỏi thường gặp
Người không biết gì về sửa chữa nên bắt đầu từ đâu?
Từ những việc an toàn, ít rủi ro như thay ron vòi nước, siết bản lề, thông bồn rửa bằng dụng cụ cơ học. Tìm hiểu kỹ và chụp ảnh từng bước khi tháo.
Việc sửa chữa nào không nên tự làm?
Những việc liên quan tới điện trong tường, ổ cắm, cầu dao, đường ống gas, bình nóng lạnh, mái nhà và leo cao. Những việc này nên để thợ có nghề làm.
Vòi nước bị rỉ thường do đâu?
Nhiều trường hợp do ron cao su bên trong bị mòn. Khoá van nước, tháo vòi theo hướng dẫn và mang ron cũ đi mua đúng loại để thay. Nếu không chắc, hãy hỏi thợ.
Cần những dụng cụ gì để sửa vặt trong nhà?
Bộ tua vít vài cỡ, cờ lê mỏ lết, kìm, búa nhỏ, băng keo, dụng cụ thông cống cơ học và hộp ốc vít. Để chung một hộp ở chỗ cố định.
Dùng hoá chất thông cống có an toàn không?
Nhiều loại rất mạnh, có thể gây bỏng và hỏng ống. Đọc kỹ nhãn, đeo găng, không trộn các loại, và ưu tiên cách cơ học trước.
