Đi thăm người ốm ở bệnh viện, hãy hỏi gia đình trước khi tới, đi ít người, ở chừng mười lăm tới hai mươi phút, mang thứ người bệnh dùng được, nói chuyện nhẹ nhàng về những điều ngoài bệnh tật, và làm đúng quy định của bệnh viện. Một chuyến thăm ngắn mà ấm có ích hơn một buổi ngồi lâu làm người bệnh mệt thêm.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Một chị nằm viện sau ca mổ nhỏ kể lại: hôm đó có sáu đồng nghiệp tới thăm cùng lúc, mang theo hai giỏ hoa quả to, ngồi quanh giường nói chuyện cơ quan suốt một tiếng. Chị rất cảm động, nhưng khi mọi người về, chị mệt lả, vết mổ đau, và bệnh nhân giường bên cạnh thì nhìn chị không vui. Tập này để những chuyến thăm đầy tình cảm như vậy cũng nhẹ nhàng cho người bệnh.
Hỏi trước khi tới
Trước khi đi, nhắn hoặc gọi cho người nhà bệnh nhân. Hỏi xem có tiện thăm không, giờ nào hợp, có cần mang gì không. Có người bệnh rất mệt, không muốn gặp ai. Có người ngại để người khác thấy mình lúc ốm yếu.
Tôn trọng câu trả lời. Nếu gia đình nói chưa tiện, đừng nài, đừng tự ý tới. Gửi một lời hỏi thăm qua tin nhắn cũng là một cách thăm.
Hỏi luôn về giờ thăm của bệnh viện. Nhiều nơi có quy định giờ thăm, số người thăm, khu vực không được vào. Biết trước để khỏi phải đứng chờ hay bị nhắc nhở.
Nếu bạn đang ho, sốt hay có dấu hiệu bệnh truyền nhiễm, hãy hoãn chuyến thăm. Người bệnh đang yếu, một cơn cảm của bạn có thể làm họ nặng thêm.
Mang gì khi đi thăm?
Giỏ trái cây và hộp sữa là quà quen thuộc, nhưng không phải lúc nào cũng hợp. Có người đang phải ăn kiêng theo chỉ định của bác sĩ, có người không ăn được đồ ngọt, giỏ trái cây to quá thì thành gánh nặng cất giữ.
Hỏi gia đình người bệnh đang cần gì. Có khi là khăn mặt, dép, sạc điện thoại dây dài, bình nước có ống hút, vài cuốn tạp chí, một cái quạt nhỏ. Những thứ nhỏ dùng được ngay thường được nhớ lâu hơn quà đắt.
Hoa tươi đẹp nhưng một số phòng bệnh không cho mang hoa, và mùi hoa có thể làm người bệnh khó chịu. Hỏi trước, hoặc chọn bó nhỏ không quá thơm.
Với người nằm viện lâu ngày, gia đình chăm nuôi thường mệt và tốn kém. Một hộp cơm nóng cho người nhà, một ít tiền mặt gói kín đáo với lời hỏi thăm, theo tập quán của nhiều nơi, đôi khi thiết thực hơn.
Đi ít người, ở ngắn, nói nhỏ
Phòng bệnh thường chung nhiều giường. Đi đông người làm phòng chật, ồn, và ảnh hưởng tới những bệnh nhân khác. Nếu cả cơ quan muốn thăm, cử hai ba người đại diện, hoặc chia nhau đi những ngày khác nhau.
Ở chừng mười lăm tới hai mươi phút là vừa. Để ý nét mặt người bệnh: nếu họ mệt, mắt lim dim, hãy xin phép về sớm. Câu thôi bạn nghỉ đi, mình về nhé luôn đúng lúc.
Nói chuyện nhỏ nhẹ, không cười đùa to tiếng. Đặt điện thoại ở chế độ im lặng. Đừng ngồi lên giường bệnh nhân, đừng đặt đồ lên giường người bên cạnh.
Rửa tay hoặc dùng dung dịch sát khuẩn trước và sau khi vào phòng, làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Đó là cách mình bảo vệ cả người bệnh lẫn chính mình.
Nói gì với người đang ốm?
Hỏi thăm nhẹ nhàng: hôm nay bạn thấy thế nào. Rồi để người bệnh quyết định nói bao nhiêu về bệnh của mình. Có người muốn kể, có người không. Đừng hỏi dồn về chẩn đoán, về chi phí, về khả năng khỏi.
Tránh kể những câu chuyện đáng sợ về người khác mắc bệnh tương tự. Tránh khuyên thuốc này thuốc kia, bài thuốc truyền miệng, thay đổi cách điều trị. Việc chữa bệnh là của bác sĩ.
Người nằm viện lâu thường chán và nhớ cuộc sống bên ngoài. Kể cho họ nghe chuyện vui ở nhà, ở xóm, ở cơ quan, chuyện cây xoài đầu ngõ ra quả, chuyện con mèo nhà hàng xóm. Những điều bình thường lúc này trở nên quý.
Nói những lời khích lệ chân thành mà không hứa hẹn. Thay vì nói chắc chắn bạn sẽ khỏi ngay, hãy nói mọi người đang chờ bạn về, có gì cần cứ nhắn mình nhé.
Giúp gia đình người bệnh bằng việc cụ thể
Người nhà bệnh nhân thường kiệt sức: thức đêm, chạy thủ tục, lo tiền, lo việc nhà bỏ dở. Đôi khi giúp người nhà chính là giúp người bệnh.
Thay vì hỏi có cần gì không, hãy đưa ra một việc cụ thể. Để mình trực thay một buổi chiều cho chị về tắm rửa. Để mình đón hai đứa nhỏ đi học tuần này. Để mình mang cơm vào trưa mai.
Nếu là đồng nghiệp, có thể nhận làm giúp một phần việc của người bệnh ở cơ quan, để họ yên tâm nghỉ, không phải nằm viện mà vẫn lo trả lời tin nhắn công việc.
Và sau khi người bệnh ra viện, nhớ hỏi thăm thêm. Những tuần hồi phục ở nhà thường dài và buồn hơn thời gian nằm viện, một lời hỏi thăm lúc đó rất có ý nghĩa.
Câu hỏi thường gặp
Có nên mang trẻ nhỏ đi thăm người nằm viện?
Nhiều bệnh viện hạn chế trẻ nhỏ vào khu điều trị vì lý do an toàn. Hãy hỏi quy định trước, và nếu không cần thiết, để trẻ ở nhà.
Thăm người bệnh nặng thì nên nói gì?
Không cần nói nhiều. Nắm tay, ngồi bên cạnh, nói mình ở đây, mình thương bạn. Sự có mặt đôi khi quan trọng hơn mọi lời nói.
Người bệnh không muốn ai đến thăm thì làm sao?
Tôn trọng mong muốn đó. Gửi tin nhắn hỏi thăm, gửi đồ qua người nhà, và để họ biết bạn sẵn sàng khi họ muốn gặp.
Có nên tặng tiền khi đi thăm người ốm?
Ở nhiều nơi đây là tập quán để chia sẻ chi phí. Hãy gửi kín đáo cho người nhà kèm lời hỏi thăm, tuỳ mức thân thiết, và đừng nhắc tới số tiền.
Thăm người ốm ở nhà có khác ở bệnh viện không?
Ở nhà thoải mái hơn nhưng vẫn nên báo trước, ở ngắn và để người bệnh được nghỉ. Mang theo món ăn gia đình dùng được hoặc giúp một việc nhà cụ thể thường rất được trân trọng.
