Khi lịch đã kín cả tuần, cách thực tế nhất để có thời gian cho mình là chọn một buổi tối cố định, ghi vào lịch như một cuộc hẹn thật, không nhận thêm việc vào buổi đó, và để nó trống cho nghỉ ngơi hoặc một điều mình thích. Thời gian trống không tự nhiên mà có, nó phải được giữ.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này dành cho người mở lịch ra là thấy kín: đi học, đi làm thêm, họp nhóm, tiệc sinh nhật, đám cưới đồng nghiệp, cà phê với bạn cũ. Mỗi lịch hẹn đều vui hoặc cần, nhưng cộng lại thì chẳng còn buổi tối nào thuộc về mình.
Vì sao lịch kín mà lòng vẫn trống?
Một tuần kín lịch có thể làm mình thấy mình có ích, được mọi người cần đến. Nhưng sau vài tuần như vậy, nhiều người bắt đầu thấy mệt một kiểu rất khó gọi tên: không hẳn là kiệt sức, mà là cảm giác đời mình đang bị người khác lên lịch.
Lý do là con người cần những khoảng không có mục đích. Thời gian để đầu óc đi lang thang, để nghĩ lại một ngày đã qua, để làm điều mình thích mà không phải giải thích với ai. Khi lịch không có chỗ cho những khoảng đó, mình sống liên tục ở chế độ phản ứng.
Một cô sinh viên năm cuối vừa học vừa làm thêm ở quán cà phê kể rằng có lúc cô đi suốt từ sáng tới mười giờ đêm, bảy ngày liền. Không có ngày nào quá nặng, nhưng cô bắt đầu cáu với bạn cùng phòng vì những chuyện nhỏ, và không còn nhớ lần cuối đọc xong một cuốn sách là khi nào.
Một buổi tối trống mỗi tuần nghe có vẻ ít ỏi, nhưng nó là chỗ để mình trở về với chính mình.
Ghi buổi tối trống vào lịch như một cuộc hẹn
Thời gian trống hay bị lấp vì trong đầu mình nó không phải là gì cả. Ai rủ đi đâu, mình nghĩ tối đó rảnh mà, và nhận lời. Cách sửa là cho nó một cái tên và một chỗ trong lịch.
Chọn một buổi tối cố định, ví dụ tối thứ tư, rồi ghi vào lịch: hẹn với mình. Đặt nhắc nhở như mọi cuộc hẹn khác. Khi nhìn lịch, bạn sẽ thấy tối thứ tư không trống, nó đã có hẹn.
Chọn buổi tối nào cũng được, miễn là ổn định. Đừng chọn buổi hay có việc đột xuất, như tối cuối tuần nếu bạn thường bị gọi đi ăn cỗ. Một buổi giữa tuần thường dễ giữ hơn.
Lúc đầu có thể thấy kỳ cục khi gọi đó là cuộc hẹn. Nhưng nếu một cuộc hẹn với người khác đáng được giữ, thì cuộc hẹn với chính mình cũng vậy.
Từ chối lời mời trùng vào buổi tối đó
Rồi sẽ có lời mời rơi đúng vào buổi tối của bạn. Một bữa tiệc, một buổi họp lớp, một đồng nghiệp nhờ ở lại làm thêm. Đây là lúc buổi tối trống bị thử thách.
Bạn có thể nói rất đơn giản: tối đó mình có hẹn rồi, mình đi được hôm khác không. Câu này hoàn toàn đúng sự thật, và không cần giải thích thêm cuộc hẹn đó là gì. Đa số người sẽ không hỏi.
Tất nhiên có những dịp hiếm không thể vắng, như đám cưới người thân hay việc gấp của gia đình. Khi đó hãy dời buổi tối của mình sang một ngày khác trong tuần, chứ đừng bỏ hẳn. Dời thì vẫn giữ được nhịp, bỏ thì lần sau càng dễ bỏ.
Mỗi lần giữ được buổi tối của mình, bạn đang tập một kỹ năng quan trọng: tôn trọng nhu cầu của chính mình mà không làm tổn thương ai.
Đừng lấp buổi tối trống bằng việc vặt
Một cái bẫy hay gặp: buổi tối trống biến thành buổi tối giặt đồ, trả lời thư, dọn tủ lạnh, làm nốt bài còn dở. Những việc đó cần làm, nhưng nếu buổi tối trống chỉ là chỗ dồn việc vặt thì nó không còn là thời gian của mình.
Hãy giữ cho buổi tối này hai điều: không có việc bắt buộc, và có ít nhất một điều mình thích. Điều mình thích có thể rất nhỏ: nấu một món chậm rãi, đi bộ quanh hồ, đọc vài chương sách, vẽ linh tinh, gọi điện cho mẹ, hay chỉ nằm nghe nhạc.
Nếu không biết làm gì, cứ để trống thật. Ngồi ở ban công nhìn trời tối dần cũng là một cách dùng thời gian. Lúc đầu có thể thấy bồn chồn vì quen bận rộn, nhưng dần dần bạn sẽ học được cách ở yên.
Cũng nên hạn chế lướt điện thoại trong buổi tối này. Lướt mạng hai tiếng dễ làm buổi tối trôi qua mà không để lại cảm giác nghỉ ngơi.
Khi một buổi tối đã quen thì sao?
Sau vài tuần giữ được một buổi tối, nhiều người nhận ra họ đón tuần mới nhẹ nhàng hơn. Biết rằng có một buổi tối dành cho mình làm những ngày bận khác dễ chịu hơn.
Nếu thấy hợp, bạn có thể thêm một khoảng trống nữa, như sáng chủ nhật không hẹn ai, hay một giờ nghỉ trưa không làm việc. Đừng vội thêm quá nhiều một lúc, cứ để mỗi khoảng trống bén rễ rồi mới thêm.
Bạn cũng sẽ bắt đầu nhìn lịch của mình bằng con mắt khác. Những lịch hẹn nào thật sự làm mình vui, những lịch nào chỉ là nể. Dần dần, lịch của bạn sẽ không còn kín bằng những thứ không chọn.
Sống tối giản với thời gian không có nghĩa là làm ít đi. Nó là chọn rõ hơn, và để chừa lại chỗ cho chính người đang sống những ngày đó.
Câu hỏi thường gặp
Một tuần nên có bao nhiêu thời gian trống cho bản thân?
Không có con số chung, nhưng bắt đầu bằng một buổi tối cố định mỗi tuần là vừa sức. Khi đã quen, có thể thêm dần khoảng trống khác.
Từ chối lời mời vì muốn ở nhà có bất lịch sự không?
Không, nếu bạn từ chối nhẹ nhàng và gợi ý hẹn dịp khác. Bạn không cần giải thích chi tiết cuộc hẹn của mình là gì.
Thời gian trống mà thấy bồn chồn thì làm sao?
Đó là cảm giác thường gặp khi quen bận rộn. Hãy chọn một việc nhẹ mình thích như đi bộ hay nấu ăn, và để mình quen dần với sự yên.
Buổi tối trống có nên dùng để làm việc nhà không?
Nên tránh. Việc nhà cần có chỗ riêng trong tuần, còn buổi tối trống dành cho nghỉ ngơi và điều mình thích để thật sự hồi sức.
Lịch quá kín có ảnh hưởng tới sức khoẻ tinh thần không?
Nhiều người thấy dễ cáu, mệt và khó tập trung khi không có khoảng nghỉ. Nếu tình trạng kéo dài kèm mất ngủ hay buồn, nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.
