Bố mẹ già lo cho con dù con đã năm mươi tuổi là chuyện rất thường, vì thương con không có tuổi nghỉ hưu. Nhưng nỗi lo quá nhiều làm bố mẹ mất ngủ, còn con thì thấy mình bị coi như đứa trẻ. Buông bớt nỗi lo là tin con, hỏi trước khi khuyên, và đổi những lời lo thành lời chúc.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này dành cho những ông bà đang lo cho những đứa con tóc đã hoa râm, và cho những người con năm mươi tuổi vẫn bị mẹ nhắc mặc áo ấm.
Túi đồ ăn mỗi lần con về
Bà mẹ tám mươi tuổi, con trai đã năm mươi hai, làm trưởng phòng ở thành phố, có cháu sắp lấy vợ. Mỗi lần con về thăm, bà chuẩn bị cả tuần: gói giò, mấy hũ dưa, túi lạc rang, mấy bó rau.
Lúc con đi, bà dặn đủ thứ. Đi đường cẩn thận. Đừng uống rượu. Ăn uống cho đều. Mặc áo ấm vào, trời sắp trở. Con trai cười, dạ vâng, nhưng có lần buột miệng: mẹ ơi, con năm mươi rồi.
Bà im, nhưng tối đó bà vẫn gọi điện hỏi con về tới nhà chưa, ăn cơm chưa. Đêm bà nằm không ngủ, nghĩ con dạo này gầy, chắc công việc vất vả.
Bà mẹ là nhân vật hư cấu. Nhưng chắc chắn có rất nhiều bà mẹ như thế, và rất nhiều người con năm mươi tuổi vừa thương vừa bối rối.
Vì sao bố mẹ già vẫn lo nhiều?
Với bố mẹ, con mãi là con. Trong lòng bà, người đàn ông năm mươi hai tuổi ấy vẫn là đứa bé hay ốm, hay ngã.
Ở tuổi già, bố mẹ cũng có nhiều thời gian hơn để lo. Không còn đi làm, không còn việc nuôi con hằng ngày, đầu óc dễ quay về với những người mình thương.
Nỗi lo còn là cách bố mẹ giữ vai trò. Lo cho con, dặn dò con, là cách để thấy mình vẫn còn là mẹ, vẫn còn được cần.
Và có cả nỗi sợ ít nói ra: sợ mình không còn sống lâu để lo cho con nữa. Nên mỗi lần gặp, phải dặn cho đủ.
Khi nỗi lo thành gánh nặng
Lo một chút là thương. Lo quá nhiều thì thành gánh, cho cả hai phía. Bố mẹ mất ngủ, mệt mỏi, hồi hộp mỗi khi điện thoại reo. Có người lo tới mức ảnh hưởng sức khoẻ.
Con cái thì thấy mình bị coi như trẻ nhỏ. Có người bắt đầu giấu chuyện, không dám kể khó khăn vì sợ bố mẹ lo thêm. Thế là bố mẹ càng không biết, càng lo.
Có những lúc nỗi lo biến thành can thiệp. Bố mẹ khuyên con nên làm việc này, đừng làm việc kia, góp ý chuyện vợ chồng con, chuyện dạy cháu. Con đã năm mươi, có cách sống riêng, nghe nhiều thành mệt.
Không ai trong hai người sai. Chỉ là tình thương cần đổi hình dạng khi con đã lớn, mà bố mẹ thì chưa kịp đổi.
Tin con
Bước đầu tiên để buông là tin. Tin rằng con đã sống được năm mươi năm, đã đi qua nhiều chuyện, đã tự lo được cho mình và cho gia đình nhỏ của con.
Có thể thử nhìn lại: con đã từng vượt qua những khó khăn gì mà mình không giúp được. Thất nghiệp, ốm đau, chuyện vợ chồng. Con đã vượt qua. Điều đó cho thấy con vững vàng hơn mình nghĩ.
Tin con không phải là thôi thương. Mà là thương theo cách của người lớn với người lớn. Như hai người bạn, thay vì một người dắt và một người được dắt.
Bà mẹ trong chuyện, một hôm nghe con kể đã tự xoay xở qua một năm làm ăn khó khăn mà không nói với ai. Bà buồn vì con giấu, rồi lại thấy tự hào. Bà bảo: thằng này giỏi hơn mẹ tưởng.
Hỏi trước khi khuyên, đổi lời lo thành lời chúc
Một thói quen nhỏ giúp rất nhiều: trước khi khuyên, hỏi. Con có muốn mẹ góp ý không, hay con chỉ muốn kể cho mẹ nghe. Câu hỏi ấy cho con quyền chọn, và con sẽ dễ kể hơn.
Thay vì đi đường cẩn thận, đừng phóng nhanh, có thể nói: mẹ chúc con đi đường bình an. Thay vì đừng làm việc quá sức, nói: mẹ mong con có thời gian nghỉ ngơi. Ý vẫn thế, nhưng lời chúc nhẹ hơn lời dặn.
Lời lo đặt con vào vị trí người có thể làm sai. Lời chúc đặt con vào vị trí người được thương. Con nghe lời chúc sẽ thấy ấm, không thấy bị nhắc.
Còn những nỗi lo trong đêm, hãy tìm cách đặt nó xuống: kể với người bạn đời, đi lễ cầu bình an nếu đó là niềm tin của mình, hoặc viết ra rồi cất đi. Nếu lo âu kéo dài, mất ngủ nhiều, hãy hỏi bác sĩ.
Với người con năm mươi tuổi
Nếu bạn là người con, hãy nhớ rằng nỗi lo của mẹ là cách mẹ thương. Đừng gạt đi bằng câu con lớn rồi. Hãy đáp bằng một lời cảm ơn: con biết rồi mẹ, con cảm ơn mẹ.
Kể cho mẹ nghe đủ để mẹ yên tâm. Không cần kể hết mọi khó khăn, nhưng đừng giấu tất cả. Một cuộc gọi báo đã về tới nhà, một lời kể dạo này con khoẻ, là đủ để mẹ ngủ ngon hơn.
Nhận túi đồ ăn của mẹ, dù nhà không thiếu. Với mẹ, đó là cách mẹ còn chăm được con.
Và thỉnh thoảng, đổi vai. Hỏi mẹ dạo này thế nào, mẹ lo gì, mẹ cần gì. Để mẹ thấy mình cũng được lo cho.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bố mẹ già vẫn lo cho con đã trưởng thành?
Vì với bố mẹ con mãi là con, tuổi già có nhiều thời gian để lo hơn, và lo cho con là cách bố mẹ thấy mình vẫn còn vai trò.
Bố mẹ lo quá nhiều thì con nên làm gì?
Cảm ơn thay vì gạt đi, kể đủ để bố mẹ yên tâm, gọi báo bình an và hỏi han lại bố mẹ. Đừng giấu hết mọi chuyện.
Làm sao để bố mẹ già bớt lo?
Tin con, hỏi trước khi khuyên, đổi lời dặn thành lời chúc và tìm cách đặt nỗi lo xuống như tâm sự với người thân.
Bố mẹ có nên góp ý chuyện gia đình của con?
Nên hỏi con có muốn nghe góp ý không trước. Con đã có cách sống riêng, được hỏi trước con sẽ dễ lắng nghe hơn.
Người già lo âu mất ngủ vì con cái có cần đi khám không?
Nếu lo âu kéo dài, mất ngủ nhiều, ảnh hưởng sức khoẻ thì nên gặp bác sĩ để được tư vấn.
