Khi nghe tin công ty sắp cắt giảm, điều nên làm là hỏi thông tin từ nguồn chính thức thay vì đoán mò, lặng lẽ cập nhật hồ sơ và mạng quen biết, xem lại tình hình tiền bạc của gia đình, và vẫn làm tốt việc trước mắt. Chuẩn bị không phải là bi quan, nó là cách để không bị bất ngờ.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Một chị làm ở bộ phận nhân sự kể rằng mỗi đợt có tin đồn, văn phòng như đổi không khí: người ta nói nhỏ ở hành lang, cửa phòng họp đóng nhiều hơn, ai cũng nhìn nhau dò xét. Tập này nói về những gì nên làm trong những tuần như thế.
Tin đồn lan nhanh hơn sự thật
Khi công ty khó khăn, tin đồn có mặt ở mọi góc. Bộ phận này sẽ bị cắt, người kia đã nhận thông báo, danh sách đã có rồi. Phần lớn là đoán, một phần là thật nhưng méo đi, và rất ít khi đầy đủ.
Chị nhân sự kể rằng có những đợt tin đồn còn gây hại hơn chính việc cắt giảm. Người giỏi sợ quá nên nghỉ trước, những người ở lại làm việc trong lo âu, năng suất tụt, và công ty khó khăn thêm.
Hãy cố gắng không tham gia vào vòng tin đồn. Nghe thì nghe, nhưng không truyền đi thêm, không thêm thắt. Mỗi lần bạn kể lại, nỗi lo của chính bạn cũng lớn thêm.
Nếu được, hãy hỏi trực tiếp quản lý: em nghe nhiều tin về chuyện cắt giảm, anh chị có thông tin gì có thể chia sẻ không. Quản lý có thể chưa nói được hết, nhưng câu hỏi thẳng thắn thường nhận được câu trả lời thật hơn tin đồn.
Cập nhật hồ sơ và mạng quen biết
Dù tin đồn đúng hay sai, đây là lúc tốt để cập nhật hồ sơ của mình. Ghi lại những kết quả đã làm được trong năm, những kỹ năng mới. Làm khi còn bình tĩnh dễ hơn nhiều so với làm vội sau khi nhận thông báo.
Lặng lẽ nối lại với người quen trong nghề. Hỏi thăm, cà phê, không cần nói gì về chuyện công ty. Nếu một ngày bạn cần tìm việc, những mối quan hệ đã ấm sẵn sẽ giúp bạn nhanh hơn nhiều.
Học thêm một kỹ năng mà thị trường đang cần trong nghề của mình. Không phải vì chắc chắn sẽ mất việc, mà vì nó làm bạn vững hơn ở bất cứ đâu.
Làm những việc này một cách kín đáo và chuyên nghiệp. Đừng dùng giờ làm để đi phỏng vấn mà không xin phép, đừng mang tài liệu công ty theo. Uy tín của bạn cần nguyên vẹn dù ở lại hay ra đi.
Xem lại tiền bạc gia đình
Ngồi với người trong nhà, nhìn lại chi tiêu. Khoản nào cần thiết, khoản nào có thể hoãn. Nếu đang định mua sắm lớn hay vay thêm, có lẽ nên chờ thêm một thời gian cho tới khi tình hình rõ hơn.
Biết gia đình có thể sống bao lâu nếu thu nhập của bạn tạm dừng giúp giảm nỗi sợ mơ hồ. Nỗi sợ có con số thường nhẹ hơn nỗi sợ không có hình dạng.
Tìm hiểu trước các quyền lợi của mình nếu bị cho nghỉ: hợp đồng ghi gì, bảo hiểm thất nghiệp có đóng không, các khoản trợ cấp theo quy định. Hỏi bộ phận nhân sự hoặc người có chuyên môn nếu chưa rõ.
Không cần kể cho cả nhà mọi tin đồn. Nhưng người bạn đời nên biết để cùng chuẩn bị. Gánh một mình nỗi lo ấy chỉ làm nó nặng thêm.
Vẫn làm tốt việc trước mắt
Trong những tuần bất ổn, thật dễ để buông. Nghĩ đằng nào cũng bị cắt, làm làm gì. Nhưng nếu công ty phải chọn ai ở lại, những người vẫn làm việc chu đáo trong lúc khó khăn thường được nhớ tới.
Tập trung vào những việc mình làm chủ được: hoàn thành việc đúng hạn, hỗ trợ đồng nghiệp, đề xuất những cách tiết kiệm hay cải thiện nếu bạn thấy. Bạn không quyết định được chuyện cắt giảm, nhưng quyết định được cách mình làm việc.
Giữ thái độ tử tế với đồng nghiệp. Ai cũng đang lo. Một câu hỏi thăm, một bữa trưa cùng nhau, giúp cả nhóm bớt căng.
Và nếu bạn là người quản lý một nhóm, hãy nói với nhóm những gì bạn được phép nói, thật lòng. Sự im lặng của người quản lý thường làm tin đồn lớn hơn.
Nếu điều ấy thật sự đến
Nếu bạn nằm trong danh sách, hãy nhớ rằng cắt giảm vì công ty khó khăn thường là quyết định về con số, không phải về giá trị của bạn. Rất nhiều người giỏi từng bị cắt giảm và tìm được chỗ tốt hơn sau đó.
Đọc kỹ giấy tờ trước khi ký, hỏi rõ quyền lợi, xin giấy xác nhận quá trình làm việc. Chào hỏi tử tế những người ở lại. Những gì bạn đã chuẩn bị trong những tuần trước sẽ giúp bạn đứng dậy nhanh hơn.
Nếu bạn ở lại, cũng sẽ có những cảm xúc khó gọi tên: nhẹ nhõm, áy náy với người phải đi, lo cho đợt sau. Hãy cho mình thời gian, và giữ liên lạc với những đồng nghiệp đã rời đi. Ngày mai có khi họ là người giới thiệu việc cho bạn.
Chị nhân sự bảo, đợt cắt giảm khó nhất chị từng trải qua, những người bình tĩnh chuẩn bị từ sớm là những người đi qua nhẹ nhàng nhất, dù họ ở lại hay ra đi.
Câu hỏi thường gặp
Nghe tin đồn công ty cắt giảm thì nên làm gì trước?
Hãy hỏi quản lý hoặc nguồn chính thức thay vì tin vào lời đồn, đồng thời lặng lẽ cập nhật hồ sơ và xem lại tình hình tiền bạc gia đình.
Có nên nghỉ việc trước khi công ty cắt giảm?
Không nên quyết vội chỉ vì tin đồn. Hãy tìm hiểu thông tin chính thức, chuẩn bị phương án và chỉ chuyển việc khi đã có lựa chọn tốt hơn.
Làm sao biết mình có thể bị cắt giảm không?
Thường khó biết trước chắc chắn. Cách tốt nhất là hỏi thẳng quản lý một cách bình tĩnh và tập trung làm tốt những việc mình làm chủ được.
Bị cắt giảm nhân sự được hưởng quyền lợi gì?
Tuỳ hợp đồng, thời gian làm việc và quy định áp dụng. Hãy hỏi bộ phận nhân sự, đọc kỹ giấy tờ và tham khảo người có chuyên môn pháp lý nếu chưa rõ.
Người ở lại sau đợt cắt giảm nên làm gì?
Cho mình thời gian với những cảm xúc lẫn lộn, giữ liên lạc với đồng nghiệp đã đi và hỏi rõ vai trò mới của mình nếu khối lượng việc thay đổi.
