Được mời quay lại chỗ làm cũ, trước khi gật đầu hãy hỏi bốn điều: điều gì ở đó đã thay đổi, lý do ngày trước mình rời đi còn hay không, mình sẽ quay về ở vai trò nào, và đồng nghiệp cũ đang thấy nơi ấy ra sao. Quay lại có thể là một bước tiến, nếu nó không phải là bước lùi về chính cái mình từng muốn rời.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Một anh đầu bếp rời nhà hàng cũ hai năm trước, sau một bất đồng với chủ về thực đơn. Tháng trước, chủ cũ gọi điện: bếp thiếu người cầm trịch, anh về được không. Anh vừa thấy được trân trọng, vừa thấy lấn cấn. Tập này đi cùng anh qua quyết định ấy.
Vì sao lời mời ấy làm ta xao động
Được gọi lại là một lời công nhận. Người ta nhớ mình, thấy thiếu mình. Cảm giác ấy rất dễ chịu, nhất là nếu chỗ làm hiện tại đang có những điều không vui.
Chỗ cũ cũng là chỗ quen: biết bếp, biết nhà cung cấp, biết khách quen. Quay về như về nhà, không phải học lại từ đầu, không phải chứng minh mình là ai.
Anh đầu bếp kể rằng tối hôm nhận cuộc gọi, anh mở lại những tấm ảnh chụp ở bếp cũ, nhớ mùi nồi nước dùng, nhớ cả tiếng cười của mấy cậu phụ bếp. Anh suýt trả lời đồng ý ngay trong đêm. Rồi vợ anh hỏi một câu: thế cái chuyện thực đơn ngày xưa thì sao. Anh lặng đi một lúc lâu.
Nhưng chính sự quen thuộc ấy cũng làm ta dễ quên. Hai năm xa cách đủ để ký ức tốt đẹp hơn thực tế. Những điều từng làm mình bực có thể vẫn còn nguyên, chỉ là mình đã quên mất chúng nặng thế nào.
Nên trước khi trả lời, hãy ngồi xuống và nhớ lại thật kỹ: ngày đó vì sao mình đi.
Lý do ngày trước còn không
Viết ra những lý do khiến bạn rời đi. Với anh đầu bếp, đó là chủ không cho anh đổi thực đơn, lương không tăng sau nhiều năm, và giờ làm quá dài. Rồi với từng lý do, hỏi: bây giờ điều đó đã khác chưa.
Hãy hỏi thẳng người mời. Anh có thể nói: em rất vui được anh nhớ tới. Em muốn hỏi rõ, ngày trước em đi vì chuyện thực đơn, bây giờ em về thì em có được quyết phần đó không. Câu hỏi thẳng thắn ngay từ đầu tránh được thất vọng về sau.
Nếu lý do ngày trước vẫn còn nguyên, chỉ khác là bây giờ họ cần bạn hơn, hãy cẩn thận. Sự cần gấp có thể khiến họ hứa nhiều hơn họ giữ được.
Nếu một vài điều đã thật sự thay đổi, như người quản lý mới, cách làm mới, đó là dấu hiệu tốt.
Về ở vai trò nào
Quay lại không có nghĩa là quay lại đúng chỗ cũ. Bạn đã học thêm nhiều điều trong thời gian đi xa. Hãy nói về vai trò mới, quyền hạn mới, mức lương tương xứng với kinh nghiệm hiện tại chứ không phải mức của hai năm trước.
Anh đầu bếp, trong hai năm ở nơi khác, đã học được cách quản lý chi phí nguyên liệu và dựng thực đơn theo mùa. Đó là thứ anh mang về, và cần được tính vào thoả thuận.
Thoả thuận rõ bằng văn bản: chức danh, lương, quyền hạn, giờ làm. Những gì nói miệng trong lúc vui vẻ gặp lại rất dễ bị quên khi công việc bắt đầu.
Cũng nghĩ tới những người đang ở đó. Có thể đã có người đảm nhận phần việc của bạn, và họ không vui khi bạn quay về ở vị trí cao hơn. Hỏi người mời xem sẽ sắp xếp thế nào.
Hỏi những người đang ở đó
Trước khi quyết, hãy hẹn cà phê với một hai đồng nghiệp cũ còn ở lại. Hỏi họ thấy chỗ làm bây giờ thế nào, điều gì tốt hơn, điều gì vẫn vậy. Họ sẽ nói cho bạn nghe những điều người mời không nói.
Lắng nghe với lòng mở, vì mỗi người có góc nhìn riêng. Nhưng nếu nhiều người cùng kể một điều, đó là điều đáng tin.
Cũng hỏi chính mình về chỗ làm hiện tại. Mình muốn rời nó vì chỗ cũ tốt hơn, hay chỉ vì chỗ hiện tại đang khó. Quay lại để chạy trốn hiếm khi là lựa chọn bền.
Anh đầu bếp gặp hai người phụ bếp cũ. Họ kể chủ đã già đi, bắt đầu giao bớt việc, và con gái chủ đang về phụ quản lý, cởi mở hơn nhiều. Đó là thông tin quan trọng nhất anh có được.
Nếu về, về sao cho trọn
Nếu đã quyết định quay lại, hãy rời chỗ hiện tại thật đẹp, đúng như cách bạn từng muốn rời chỗ cũ. Bàn giao chu đáo, chào hỏi đàng hoàng.
Khi về, đừng nhắc mãi chuyện cũ hay so sánh liên tục với nơi vừa làm. Đồng nghiệp cần thấy bạn về để cùng đi tiếp, không phải để chứng minh mình đúng.
Học lại những gì đã đổi. Hai năm đủ để quy trình, người, khách thay đổi nhiều. Hỏi han như một người mới, dù bạn biết chỗ này rất rõ.
Anh đầu bếp quay về, với quyền dựng thực đơn mùa và một lịch nghỉ cố định ghi trong hợp đồng. Anh bảo lần này anh về không phải vì nhớ, mà vì nơi ấy đã thật sự khác. Và anh cũng đã khác.
Câu hỏi thường gặp
Có nên quay lại công ty cũ khi được mời?
Có thể, nếu những lý do khiến bạn rời đi đã thay đổi và vai trò mới tương xứng với kinh nghiệm hiện tại. Hãy hỏi kỹ và nói chuyện với đồng nghiệp cũ trước khi quyết.
Quay lại công ty cũ có nên đòi lương cao hơn?
Nên đề nghị mức lương tương xứng với kinh nghiệm bạn đã tích luỹ khi đi xa, không phải mức cũ. Những gì bạn học được ở nơi khác là giá trị mới bạn mang về.
Làm sao biết công ty cũ đã thay đổi thật chưa?
Hỏi thẳng người mời về những vấn đề ngày trước và nghe thêm từ đồng nghiệp cũ còn ở lại. Nhiều người cùng kể một điều thì điều đó đáng tin.
Quay lại chỗ cũ có bị đồng nghiệp nhìn khác không?
Có thể có người chưa thoải mái, nhất là người đang đảm nhận phần việc của bạn. Hãy khiêm tốn, hỏi han như người mới và tránh so sánh liên tục với nơi vừa rời.
Rời công ty thế nào để sau này có thể quay lại?
Bàn giao chu đáo, chào hỏi tử tế, không nói xấu nơi cũ và giữ liên lạc nhẹ nhàng với vài người. Cách bạn rời đi quyết định cánh cửa còn mở hay không.
