Muốn đọc sách trước khi ngủ thay cho lướt điện thoại, cách hiệu quả nhất không phải là cố gắng hơn, mà là đổi chỗ đồ vật: sạc điện thoại ở ngoài phòng ngủ, để sẵn một cuốn sách nhẹ cạnh gối, bật một ngọn đèn vàng dịu, và cho phép mình chỉ đọc vài trang rồi ngủ.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Có một anh bán hàng trên mạng kể rằng tối nào anh cũng định ngủ sớm. Mười giờ lên giường, cầm điện thoại xem nốt tin nhắn khách, rồi lướt sang video, rồi sang tin tức. Ngẩng lên thì đã một giờ sáng. Sáng hôm sau mắt cay, đầu nặng, lại tự hứa tối nay sẽ khác. Tối nào cũng y như vậy.
Vì sao lướt điện thoại trên giường khó dừng
Điện thoại không có điểm dừng. Một cuốn sách có hết chương, hết trang, có chỗ để mình gấp lại. Còn màn hình thì cứ kéo xuống là có thêm, không bao giờ hết. Mình phải tự tạo điểm dừng, mà lúc mệt nhất trong ngày thì ý chí cũng yếu nhất.
Nội dung trên điện thoại cũng được làm ra để kích thích: tin giật gân, đoạn phim ngắn, tin nhắn mới. Đầu óc đang cần chậm lại để ngủ lại bị đẩy lên liên tục.
Với người làm bán hàng như anh kia, điện thoại còn là công việc. Mỗi lần cầm lên là thấy tin nhắn khách, thấy đơn hàng, và đầu óc quay lại chế độ làm việc ngay trên giường.
Vì thế lời khuyên đơn giản như cố gắng đừng cầm điện thoại thường không ăn thua. Cần thay đổi môi trường, để không phải cố.
Sạc điện thoại ngoài phòng ngủ
Đây là bước khó nhất mà cũng hiệu quả nhất. Đặt chỗ sạc điện thoại ở phòng khách, ở góc bếp, hoặc ít nhất ở góc phòng xa giường, chỗ phải đứng dậy đi mới lấy được.
Nhiều người lo vậy thì lấy gì báo thức. Một chiếc đồng hồ báo thức nhỏ rẻ tiền giải quyết được. Có người lo có việc gấp ban đêm không nghe máy. Có thể để chuông ở mức nghe được từ phòng bên, hoặc chỉ cho phép cuộc gọi từ người thân lọt qua chế độ không làm phiền.
Anh bán hàng thử một tuần. Đêm đầu anh trằn trọc, tay cứ quờ ra tìm điện thoại theo thói quen. Đêm thứ ba, anh bảo lần đầu tiên sau nhiều năm anh nằm yên mà nghe được tiếng quạt.
Nếu chưa đủ quyết tâm để mang ra khỏi phòng, ít nhất đặt máy úp mặt, xa tầm tay, và tắt thông báo từ một giờ nhất định.
Một cuốn sách nhẹ cạnh gối
Sách đọc trước khi ngủ nên là sách dễ chịu: truyện nhẹ nhàng, tản văn, sách về thiên nhiên, về du lịch, về nấu ăn, những chương ngắn đọc vài trang là trọn một ý.
Tránh những cuốn quá căng thẳng, trinh thám rùng rợn, sách về công việc khiến đầu óc lại nghĩ tới ngày mai. Cũng tránh những cuốn quá hấp dẫn tới mức không dứt ra được, nếu không muốn đổi điện thoại lấy một cuốn sách thức tới hai giờ sáng.
Để sách sẵn cạnh gối, trên đầu giường, chỗ tay với tới ngay. Khi lên giường, tay sẽ chạm vào sách trước, thay vì đi tìm điện thoại.
Có người thích để cạnh giường hai ba cuốn khác nhau để chọn theo tâm trạng: hôm mệt đọc thơ, hôm khoẻ đọc truyện.
Anh bán hàng chọn một tập tản văn về những chuyến đi. Anh bảo mỗi bài vài trang, đọc xong một bài thì gấp lại là vừa buồn ngủ.
Ánh sáng và vài trang là đủ
Đèn trần trắng sáng làm phòng như ban ngày, không hợp với giờ ngủ. Một ngọn đèn đầu giường ánh vàng ấm, chiếu vừa đủ lên trang sách, giúp không khí dịu xuống.
Đừng tự đặt mục tiêu phải đọc một chương hay ba mươi phút. Trước khi ngủ, vài trang là đủ. Có hôm đọc được nửa trang đã díp mắt, cứ gấp sách lại mà ngủ. Mục đích ở đây là ngủ ngon, không phải đọc nhiều.
Thật ra, cảm giác buồn ngủ khi đọc sách trên giường, điều mà người tập đọc ban ngày thấy phiền, ở đây lại là điều mình muốn.
Nếu đọc mà không buồn ngủ, đầu vẫn chạy, có thể thử chuyển sang ghi vài dòng những điều đang lo vào một cuốn sổ, để đầu được đặt chúng xuống. Rồi đọc tiếp vài trang.
Cho thói quen vài tuần để thành
Đổi thói quen buổi tối không xong trong một đêm. Tuần đầu sẽ có lúc bứt rứt, có lúc lén đứng dậy đi lấy điện thoại. Không sao, hôm sau làm lại.
Có thể bắt đầu với vài đêm mỗi tuần, rồi tăng dần. Hoặc rủ người nằm cạnh cùng làm, hai người cùng để điện thoại ngoài phòng thì dễ giữ hơn.
Nếu đã thay đổi thói quen mà vẫn mất ngủ kéo dài, khó ngủ nhiều tuần liền, mệt mỏi suốt ngày, hãy đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân. Đọc sách là một thói quen tốt, nhưng không thay được việc chữa khi có vấn đề sức khoẻ.
Sau một tháng, anh bán hàng bảo anh đọc xong hai cuốn sách, nhiều hơn cả năm trước cộng lại. Điều bất ngờ hơn là anh trả lời khách vào buổi sáng tỉnh táo hơn, chốt đơn nhiều hơn. Có khi buông điện thoại vào ban đêm lại là cách làm việc tốt hơn vào ban ngày.
Câu hỏi thường gặp
Đọc sách trên giường có làm khó ngủ không?
Với đa số người, đọc sách giấy nhẹ nhàng dưới đèn vàng giúp dễ ngủ hơn lướt điện thoại. Nếu sách quá hồi hộp, hãy đổi sang sách nhẹ hơn cho giờ ngủ.
Không có điện thoại thì báo thức bằng gì?
Một chiếc đồng hồ báo thức nhỏ là đủ. Nếu cần nghe điện thoại ban đêm, để máy ở phòng bên với chuông đủ nghe, hoặc chỉ cho phép cuộc gọi người thân.
Đọc sách điện tử trước khi ngủ có được không?
Được nếu dùng máy đọc sách không phát sáng mạnh và không có ứng dụng khác. Đọc trên điện thoại thì dễ bị kéo sang lướt mạng, nên cẩn thận.
Nên đọc sách gì trước khi ngủ?
Sách nhẹ nhàng, chương ngắn: tản văn, thơ, truyện ấm áp, sách về thiên nhiên. Tránh sách quá căng thẳng hoặc liên quan tới công việc.
Đã đọc sách mà vẫn mất ngủ thì sao?
Nếu khó ngủ kéo dài nhiều tuần, mệt mỏi ban ngày, hãy đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân. Thói quen đọc không thay được việc điều trị.
