Về quê sống sau khi nghỉ hưu là giấc mơ của rất nhiều người từng sống cả đời ở phố, nhưng nên ở thử vài tháng trước khi quyết, tính kỹ đường tới bệnh viện và nhịp sống thật ở quê, và hỏi ý người bạn đời cùng con cái. Giấc mơ đẹp mà được thử trước thì mới bền.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này mình kể chuyện một ông kỹ sư về hưu với giấc mơ ruộng vườn, và những gì ông học được sau năm đầu tiên.
Giấc mơ của ông kỹ sư
Ông kỹ sư làm việc ở thành phố ba mươi lăm năm. Suốt những năm ấy, ông mơ một ngày về quê, dựng lại ngôi nhà cũ của bố mẹ, trồng cây ăn trái, nuôi cá, sáng uống trà nhìn ra đồng.
Nghỉ hưu, ông dồn tiền sửa nhà, rồi dọn về luôn. Vợ ông ngần ngừ, nhưng thấy ông háo hức quá, bà theo.
Ba tháng đầu, ông vui như trẻ con. Sáng đi thăm vườn, chiều đi câu, tối ngồi với mấy ông bạn thuở nhỏ. Rồi mùa mưa tới. Đường vào làng lầy lội, mất điện mấy ngày liền. Bà bị ngã ngoài sân, đi khám phải đi xe gần một tiếng lên huyện.
Ông bắt đầu hiểu: giấc mơ về quê của ông được vẽ từ những kỳ nghỉ Tết, những ngày trời đẹp. Còn sống thật ở quê là cả mùa mưa, cả những đêm mất điện.
Quê trong trí nhớ và quê bây giờ
Nhiều người mơ về quê bằng hình ảnh của tuổi thơ. Nhưng quê đã đổi. Có làng đông đúc hơn, ồn hơn, có làng vắng hơn vì người trẻ đi hết. Bạn bè cũ có người đã đi xa, có người đã mất.
Chính mình cũng đã đổi. Ba mươi năm sống ở phố, quen tiện nghi, quen đi đâu cũng gần, quen chợ có đủ thứ. Về quê, có những thứ phải học lại, như dậy theo gà, ăn theo mùa, đi đám giỗ đám cưới cả họ.
Điều này không có nghĩa là không nên về. Chỉ là nên biết mình đang về với quê bây giờ, không phải quê trong trí nhớ.
Ông kỹ sư bảo: ông đã yêu cái quê của năm mười tuổi. Giờ ông phải làm quen với cái quê của năm sáu mươi tuổi.
Ở thử trước khi quyết
Lời khuyên quý nhất mà nhiều người đi trước chia sẻ là ở thử. Trước khi bán nhà ở phố hay dọn hết đồ về, hãy về ở vài tháng, tốt nhất là qua cả mùa mưa lẫn mùa nắng.
Trong mấy tháng ấy, hãy sống như sẽ sống thật. Tự đi chợ, tự nấu ăn, tự đi khám nếu cần, tự lo khi mất điện. Đừng sống như đi nghỉ có con cháu lo hết.
Ghi lại những gì thích và không thích. Có thể bạn sẽ thấy mình rất hợp. Có thể bạn sẽ thấy mình thích về quê vài tháng mỗi năm hơn là ở hẳn.
Nếu còn giữ được chỗ ở trên phố, hãy giữ một thời gian. Có đường lui làm quyết định nhẹ hơn rất nhiều.
Tính kỹ chuyện sức khoẻ và đi lại
Ở tuổi sáu mươi, bảy mươi, khoảng cách tới cơ sở y tế quan trọng hơn mình nghĩ. Hãy tìm hiểu trạm y tế xã, bệnh viện gần nhất, đi mất bao lâu, đường có ngập khi mưa không.
Nếu có bệnh cần theo dõi định kỳ, hỏi bác sĩ đang chữa xem có thể khám tiếp ở gần quê không, hay phải lên phố. Đường đi lại vài tháng một lần với người khoẻ là chuyện nhỏ, với người yếu là chuyện lớn.
Nghĩ tới cả lúc mình không còn tự đi xe được. Ở quê, đi lại bằng gì, ai chở. Có xe khách, có người quen chạy xe ôm, có hàng xóm giúp không.
Những câu hỏi này nghe có vẻ bi quan, nhưng trả lời chúng từ khi còn khoẻ là để giấc mơ không biến thành gánh nặng khi về sau.
Hỏi ý người bạn đời và con cái
Giấc mơ về quê thường là giấc mơ của một người. Người kia có thể không cùng mơ. Bà vợ ông kỹ sư lớn lên ở phố, về quê chồng bà không có bạn, không có họ hàng, không có thói quen.
Hãy hỏi thật lòng người bạn đời: mình muốn gì. Có thể tìm một cách ở giữa: sống ở quê nhưng mỗi tháng lên phố vài ngày, hoặc chọn một thị trấn gần quê, vừa có không khí quê vừa gần bệnh viện, chợ, bạn bè.
Con cái cũng nên được hỏi. Không phải để xin phép, mà vì con cái là người sẽ đi lại thăm, sẽ lo khi có chuyện. Biết trước, các con chuẩn bị được.
Một quyết định lớn ở tuổi già, có cả nhà cùng bàn, thường vững hơn quyết định của một người.
Ông kỹ sư bây giờ
Sau năm đầu, ông kỹ sư và vợ đổi cách sống. Họ giữ nhà ở quê, nhưng thuê một căn nhỏ ở thị trấn gần đó cho mùa mưa. Mùa khô về quê, mùa mưa ra thị trấn. Đi khám chỉ mất mười lăm phút.
Ông vẫn trồng cây, vẫn câu cá, vẫn ngồi với bạn thuở nhỏ. Bà có một nhóm bạn tập thể dục ở thị trấn. Hai người đều có chỗ của mình.
Ông bảo: giấc mơ không sai, chỉ là phải sửa cho vừa với đời thật.
Nếu bạn đang mơ về quê, mình mong bạn giữ giấc mơ ấy. Chỉ là hãy về ở thử, hỏi người thân, tính đường dài. Quê sẽ vẫn đợi bạn, và sẽ đợi bạn lâu hơn nếu bạn về một cách chắc chắn.
Câu hỏi thường gặp
Nghỉ hưu có nên về quê sống không?
Tuỳ mỗi người. Nhiều người sống rất vui ở quê. Nên ở thử vài tháng, qua cả mùa mưa mùa nắng, và hỏi ý người bạn đời, con cái trước khi quyết.
Về quê sống khi về già cần chuẩn bị gì?
Tìm hiểu cơ sở y tế gần nhất và đường đi, cách đi lại khi không tự lái xe, xóm giềng, điện nước, và hỏi bác sĩ về việc khám bệnh định kỳ.
Có nên bán nhà ở phố để về quê không?
Nên giữ đường lui một thời gian, ở thử trước khi quyết. Chuyện mua bán nhà là quyết định lớn, nên bàn kỹ với gia đình.
Vợ chồng không cùng muốn về quê thì sao?
Tìm cách ở giữa như sống luân phiên quê và phố, hoặc ở thị trấn gần quê để vừa gần gũi quê vừa tiện bệnh viện, chợ.
Về quê có bớt cô đơn hơn ở phố không?
Có người thấy vui hơn nhờ họ hàng, xóm giềng, có người thấy cô đơn vì bạn cũ đã đi xa. Ở thử sẽ giúp biết mình hợp hay không.
