Có vài việc sửa chữa nhỏ trong nhà mà ai cũng nên tự làm được: thay bóng đèn, siết bản lề cửa tủ, thông bồn rửa bị tắc nhẹ, thay vòi sen, tra dầu ổ khoá kẹt. Nguyên tắc là an toàn trước tiên, ngắt điện trước khi đụng tới đồ điện, và biết rõ việc nào phải để thợ làm.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Một cô gái sống một mình ở căn hộ thuê kể rằng trước đây, bóng đèn cháy là cô ngồi trong bóng tối mấy hôm chờ thợ, cửa tủ lệch là cứ thế để lệch, bồn rửa chảy chậm là chờ tới lúc tắc hẳn. Rồi một hôm cô mua một hộp dụng cụ nhỏ, xem cách làm, và tự làm được gần hết. Cô bảo cái cô thấy rõ nhất không phải là tiết kiệm tiền, mà là cảm giác ngôi nhà nằm trong tay mình.
Một bộ dụng cụ tối thiểu
Không cần cả xưởng đồ nghề. Một bộ tua vít có nhiều đầu, một cây kìm, một cuộn băng dính điện, một thước dây, một cây búa nhỏ, một đèn pin, một hộp đinh vít các cỡ. Chừng đó đủ cho hầu hết việc vặt.
Thêm một cái thông tắc bồn rửa bằng cao su, một chai dầu bôi trơn dạng xịt, và vài cuộn băng tan quấn ren ống nước. Những thứ này rẻ, dễ mua ở cửa hàng điện nước.
Cất tất cả trong một hộp, để ở một chỗ cố định cả nhà đều biết. Dụng cụ nằm rải rác thì lúc cần lại không tìm thấy, và việc năm phút thành việc nửa tiếng.
Nếu không chắc nên mua loại nào, ra cửa hàng điện nước gần nhà, nói mình cần sửa gì. Người bán thường sẵn lòng chỉ, có khi còn dặn thêm mẹo.
An toàn với điện: luật số một
Trước khi đụng vào bất cứ thứ gì có điện như bóng đèn, ổ cắm, công tắc, hãy ngắt điện. Tắt công tắc chưa đủ, nên ngắt cầu dao hoặc aptomat của khu vực đó. Biết trước cầu dao tổng nhà mình nằm ở đâu.
Thay bóng đèn khi đèn đã nguội, đứng trên ghế hay thang chắc chắn, có người giữ nếu được. Đừng đứng trên ghế xoay hay ghế nhựa yếu.
Những việc như đi lại dây điện, thay ổ cắm âm tường, sửa công tắc bị cháy, sửa bình nóng lạnh, hãy để thợ điện làm. Ổ cắm có mùi khét, có tia lửa, aptomat nhảy liên tục là dấu hiệu cần gọi thợ ngay, không tự mò.
Tay ướt không đụng vào đồ điện. Nhà có trẻ nhỏ thì dùng nắp che ổ cắm. Những điều nhỏ này giữ cho cả nhà an toàn hơn mọi kỹ năng sửa chữa.
Cửa tủ, bản lề và ổ khoá
Cửa tủ bị lệch, đóng không khít thường do vít bản lề lỏng. Mở cửa tủ ra, nhìn bản lề, siết lại các vít bằng tua vít đúng đầu. Nhiều loại bản lề có vít chỉnh để đẩy cửa sang trái phải, lên xuống, xoay thử từng chút là thấy cửa thẳng lại.
Nếu lỗ vít đã bị toác, không siết chặt được, có thể nhét vài que tăm gỗ có bôi keo vào lỗ, để khô rồi bắt vít lại. Mẹo cũ của thợ mộc nhưng vẫn rất hiệu quả.
Ổ khoá kẹt, chìa khó vặn, thường chỉ cần xịt một ít dầu bôi trơn vào lỗ khoá, cắm chìa vào xoay vài lần. Đừng cố bẻ mạnh, chìa gãy trong ổ còn phiền hơn.
Cửa kêu cót két khi mở, xịt dầu vào bản lề, mở đóng vài lần. Một việc mất một phút mà cả nhà được yên tĩnh.
Bồn rửa, vòi nước và vòi sen
Bồn rửa chảy chậm thường do thức ăn, dầu mỡ, tóc đọng lại. Lấy hết rác ở miệng cống, dùng thông tắc cao su ấn mạnh vài lần. Với bồn rửa mặt, tóc hay vướng ở nắp xả, tháo ra lau sạch là thông.
Có thể đổ nước nóng già, không phải nước sôi sùng sục nếu ống bằng nhựa mỏng, để làm tan mỡ. Cẩn thận với hoá chất thông cống, đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì, đeo găng, mở cửa thoáng, và không trộn nhiều loại với nhau.
Vòi sen bị yếu nước thường do cặn bám ở đầu sen. Tháo đầu sen ra, ngâm vào nước pha giấm một thời gian, chà nhẹ các lỗ, lắp lại. Thay cả đầu sen cũng dễ, chỉ cần vặn ra vặn vào, quấn băng tan ở ren để không rỉ.
Trước khi tháo bất cứ thứ gì của đường nước, khoá van nước. Biết van tổng nằm ở đâu, nhỡ có ống vỡ, khoá van ngay là đỡ được cả một trận lụt trong nhà.
Biết lúc nào phải gọi thợ
Tự sửa không có nghĩa là sửa mọi thứ. Có những việc vượt khả năng hoặc nguy hiểm: điện âm tường, ống nước âm tường bị rò, mái nhà, gas, những việc phải leo cao. Gọi thợ trong những trường hợp này là khôn ngoan, không phải yếu.
Dấu hiệu nên dừng tay: mình đã thử hai lần mà không được, mình không hiểu vì sao nó hỏng, hoặc mình thấy bất an. Cố thêm có khi làm hỏng nặng hơn, tốn tiền hơn.
Khi gọi thợ, mô tả rõ hiện tượng, đã thử làm gì, chụp ảnh gửi trước nếu được. Thợ biết trước sẽ mang đúng đồ, sửa nhanh hơn.
Lúc thợ làm, đứng xem và hỏi vài câu nếu thợ không phiền. Lần sau gặp hỏng hóc tương tự, có khi bạn tự làm được. Mỗi lần gọi thợ cũng là một buổi học nhỏ.
Câu hỏi thường gặp
Phụ nữ sống một mình có nên tự sửa đồ trong nhà?
Ai cũng có thể học những việc sửa nhỏ, không phân biệt ai. Biết tự sửa giúp bạn chủ động hơn, nhưng vẫn ưu tiên an toàn và gọi thợ cho những việc nguy hiểm.
Thay bóng đèn cần lưu ý gì về loại bóng?
Xem đuôi đèn và công suất ghi trên bóng cũ hoặc trên đèn, mang bóng cũ ra cửa hàng để mua đúng loại. Đèn tiết kiệm điện thường bền hơn, nhưng cần đúng loại đuôi và kích thước.
Hoá chất thông cống có an toàn không?
Có thể dùng nếu làm đúng hướng dẫn trên bao bì, đeo găng tay, mở cửa thoáng khí, và không trộn các loại hoá chất với nhau. Để xa tầm tay trẻ em.
Nhà thuê hỏng đồ có nên tự sửa không?
Nên báo chủ nhà trước, nhất là với hỏng hóc lớn. Việc nhỏ như thay bóng đèn thường tự làm được, nhưng hãy thống nhất với chủ nhà về chi phí và trách nhiệm.
Học sửa chữa từ đâu là dễ nhất?
Hỏi người trong nhà có kinh nghiệm, xem thợ làm, đọc hướng dẫn của nhà sản xuất kèm theo sản phẩm. Bắt đầu từ việc đơn giản nhất và luôn giữ an toàn.
