Đi công tác là lúc mọi nếp sinh hoạt dễ gãy nhất: giường lạ, giờ giấc lạ, bữa ăn theo đối tác, tối có tiếp khách. Cách giữ không phải là cố mang theo cả cuộc sống ở nhà, mà là mang theo một bộ đồ nhỏ cho thói quen, giữ giờ dậy gần như ở nhà, và chọn một việc giữ nguyên ở bất cứ đâu.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này kể về một anh kỹ sư công trình, nhân vật hư cấu, mỗi tháng có hơn nửa thời gian ở các tỉnh xa giám sát thi công. Ở nhà anh có những nếp rất tốt. Đi công trình, chúng biến mất. Đây là cách anh đã giữ lại được một phần.
Ở nhà một kiểu, đi công trình một kiểu
Ở nhà, anh dậy lúc sáu giờ, tập thể dục nửa tiếng, ăn sáng với vợ con, đi ngủ trước mười một giờ. Đi công trình, mọi thứ đảo lộn. Nhà nghỉ gần công trường ồn ào, bữa tối thường kéo dài với chủ đầu tư, nhà thầu, có rượu bia. Sáng dậy muộn, ăn vội gói xôi, ra công trường.
Mỗi chuyến đi một tuần, về nhà anh mất thêm vài ngày mới lấy lại nhịp. Rồi lại đi chuyến khác. Có tháng, anh gần như không có nhịp nào cả.
Người anh dần nặng nề, hay mệt. Lần khám sức khoẻ định kỳ, bác sĩ dặn anh chú ý giấc ngủ và vận động hơn. Anh cười gượng: nghề em nó thế.
Nhưng rồi anh nghĩ, nghề này còn theo anh nhiều năm nữa. Nếu cứ thế, cái giá sẽ lớn dần lên.
Không cần mang theo mọi thứ
Cái sai đầu tiên anh từng mắc là cố giữ đầy đủ nếp ở nhà khi đi xa. Chuyến đầu tiên quyết tâm, anh mang giày chạy, định chạy mỗi sáng, ngủ trước mười một giờ, ăn uống lành mạnh. Ngày thứ hai đã gãy hết vì tiếp khách tới khuya.
Đi công tác có những điều không kiểm soát được: lịch làm việc của đối tác, những bữa tiếp khách khó từ chối, chỗ ở không như ý. Cố giữ nguyên mọi thứ thì chỉ thất vọng.
Anh đổi cách nghĩ. Thay vì giữ tất cả, anh chọn một vài thứ nhỏ nhất, chắc chắn làm được ở bất kỳ đâu, và giữ chúng thật đều.
Anh bắt đầu tự hỏi một câu khác: nếu chỉ được giữ một thói quen trong chuyến đi này, mình giữ cái gì. Câu hỏi ấy buộc anh chọn, và chọn thì dễ giữ hơn nhiều so với ôm hết.
Một phần của nếp vẫn tốt hơn nhiều so với không có nếp nào. Nó là sợi dây nối anh với nhịp ở nhà, giúp lúc về không phải bắt đầu lại từ đầu.
Một bộ đồ nhỏ cho thói quen
Anh chuẩn bị một túi nhỏ luôn nằm sẵn trong vali: một bộ quần áo tập gọn nhẹ, một sợi dây kháng lực, một đôi nút tai, một tấm che mắt, một chai nước. Túi ấy không bao giờ phải soạn lại, nó luôn ở đó.
Bộ đồ ấy gỡ bỏ những cái cớ. Không có chỗ tập thì tập trong phòng bằng dây kháng lực. Nhà nghỉ ồn thì có nút tai. Đèn đường rọi vào phòng thì có tấm che mắt.
Anh soạn sẵn một bài tập mười lăm phút có thể làm trong không gian bằng chiếc giường: giãn cơ, chống đẩy, vài động tác với dây. Không cần phòng tập, không cần thiết bị.
Chỉ cần mở túi ra là bắt đầu được. Cái quan trọng không phải là bài tập hay hay dở, mà là nó luôn sẵn sàng.
Giữ giờ dậy và một việc không đổi
Anh cố gắng giữ giờ dậy gần như ở nhà, kể cả khi tối hôm trước ngủ muộn vì tiếp khách. Dậy gần giờ quen giúp cơ thể không bị lệch quá xa, về nhà dễ quay lại nhịp.
Và anh chọn một việc không đổi ở bất kỳ đâu: mười lăm phút giãn cơ buổi sáng ngay khi thức dậy, trước khi xem điện thoại. Ở nhà hay ở nhà nghỉ, ở thành phố hay ở huyện miền núi, việc ấy luôn được làm.
Một việc nhỏ không đổi tạo ra cảm giác ổn định giữa những thứ thay đổi liên tục. Dù chỗ ở lạ, công việc dồn dập, buổi sáng vẫn bắt đầu bằng một điều quen thuộc.
Với những bữa tiếp khách, anh áp dụng vài mẹo nhỏ: báo trước giờ về, giữ một ly nước trong tay, ăn thêm rau. Không phải lúc nào cũng được, nhưng phần lớn các tối, anh về phòng trước mười một giờ.
Về nhà không phải bắt đầu lại
Sau vài tháng, anh nhận ra điều thay đổi lớn nhất không nằm ở những chuyến đi, mà ở lúc trở về. Vì nếp không đứt hẳn khi đi xa, về nhà anh quay lại nhịp chỉ trong một hai ngày, thay vì cả tuần như trước.
Anh cũng gọi điện cho vợ con vào một giờ cố định mỗi tối khi đi xa. Đó cũng là một nếp nhỏ giữ anh gắn với nhà, và giúp anh có lý do rời bàn tiệc đúng giờ.
Nếu công việc khiến bạn thường xuyên mất ngủ, ăn uống thất thường, sức khoẻ có dấu hiệu đi xuống, hãy đi khám định kỳ và hỏi bác sĩ về những điều cần chú ý riêng với mình.
Đi xa không nhất thiết phải là lý do để bỏ mọi nếp tốt. Chọn một việc nhỏ, mang theo mọi nơi, và để nó là chiếc mỏ neo giữ mình giữa những ngày trôi dạt.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao giữ thói quen tập thể dục khi đi công tác?
Mang theo bộ đồ tập gọn nhẹ và soạn sẵn một bài tập ngắn có thể làm trong phòng nghỉ. Mục tiêu là giữ nếp, không phải tập đủ như ở nhà.
Đi công tác có nên giữ giờ dậy như ở nhà không?
Nên giữ gần giống ở nhà nếu được, kể cả khi tối hôm trước ngủ muộn. Điều này giúp cơ thể không bị lệch nhịp nhiều và dễ quay lại khi về nhà.
Ngủ ở chỗ lạ khó ngủ thì làm sao?
Mang theo nút tai, tấm che mắt, giữ giờ đi ngủ đều và hạn chế màn hình trước khi ngủ. Nếu mất ngủ kéo dài, nên hỏi bác sĩ.
Tiếp khách khi đi công tác làm sao để không quá chén?
Báo trước giờ về, giữ một ly nước trong tay, ăn thêm rau và rời bàn đúng giờ đã hẹn. Không bao giờ lái xe sau khi uống.
Vì sao nên có một việc giữ nguyên ở mọi nơi?
Một việc nhỏ quen thuộc tạo cảm giác ổn định giữa những thay đổi liên tục và giữ sợi dây nối với nhịp sống ở nhà.
