Năm giờ chiều, trời Sài Gòn đen kịt, rồi mưa ào xuống như ai trút nước, đúng lúc chị vừa thay xong đồ chạy bộ. Mùa mưa với những cơn mưa chiều đều đặn là lúc thói quen chạy sau giờ làm gãy nhiều nhất, và cách giữ nó là chuẩn bị sẵn phương án dự phòng trước khi mưa tới, chứ không phải đứng nhìn mưa rồi mới nghĩ.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này kể về một chị nhân viên văn phòng ở thành phố phía Nam, nhân vật hư cấu, đã giữ được thói quen chạy bộ ở công viên gần nhà suốt mùa khô, rồi đứng trước một mùa mưa dài gần nửa năm.
Mùa khô dễ, mùa mưa mới khó
Suốt mùa khô, lịch của chị rất đều. Tan làm lúc năm giờ, về nhà thay đồ, ra công viên chạy ba vòng, về tắm, ăn tối. Bốn buổi một tuần, ba tháng liền không lỡ buổi nào.
Rồi mùa mưa tới. Tuần đầu, mưa ba trong bốn buổi chiều. Chị đứng ở cửa nhìn mưa, nghĩ thôi nghỉ, mai chạy bù. Ngày mai lại mưa. Tới tuần thứ ba, chị nhận ra mình chưa chạy được buổi nào, và cảm giác lười đã bắt đầu quen.
Ở những vùng có mùa mưa rõ rệt, chuyện này lặp lại hằng năm. Mưa chiều tới đều như hẹn, thường đúng giờ người đi làm về. Một thói quen chỉ có một kế hoạch cho ngày đẹp trời sẽ gãy ngay trong vài tuần.
Cái khó của mưa chiều là nó không báo trước nhiều. Trời có thể nắng gắt lúc bốn giờ rồi đổ mưa lúc năm giờ. Mỗi chiều lại thành một lần đoán, một lần chờ, và chờ một lúc là hết hứng.
Chị không cần cố hơn. Chị cần một kế hoạch có tính tới mưa.
Chuẩn bị phương án trong nhà từ trước
Điều đầu tiên chị làm là viết sẵn một bài tập trong nhà, ngắn gọn, không cần dụng cụ, để dùng mỗi khi trời mưa. Không phải nghĩ ra lúc đứng nhìn mưa, mà soạn sẵn từ một buổi tối rảnh rỗi.
Bài tập của chị khoảng hai mươi phút: khởi động, nhảy tại chỗ, các động tác tay chân đơn giản, giãn cơ. Chị chọn một góc ban công có mái che, trải một tấm thảm, đặt sẵn chai nước.
Quy tắc rất rõ: trời mưa thì không hỏi có tập không, mà chuyển sang bài trong nhà. Không có quyết định mới phải đưa ra, chỉ có một lối rẽ đã được vạch sẵn.
Nếu bạn có vấn đề về khớp, tim mạch hay chưa quen vận động, hãy hỏi bác sĩ trước khi chọn bài tập, để phương án dự phòng cũng an toàn như phương án chính.
Đổi giờ theo mùa
Chị cũng để ý rằng mưa thường tới vào buổi chiều, còn buổi sáng sớm thì trời thường quang. Vậy là trong mùa mưa, chị thử đổi hai buổi chạy sang sáng sớm, trước giờ đi làm.
Dậy sớm hơn không dễ, nhưng chạy buổi sáng mùa mưa lại có cái thích riêng. Không khí mát sau trận mưa đêm qua, công viên vắng, lá cây còn ướt. Chị bắt đầu thích những buổi sáng ấy.
Hai buổi còn lại vẫn để chiều, và nếu mưa thì chuyển sang bài trong nhà. Tổng cộng vẫn bốn buổi một tuần, chỉ là hình dạng khác đi.
Thói quen không cần cứng nhắc theo một giờ cố định quanh năm. Nó cần đủ linh hoạt để đổi theo mùa mà vẫn giữ được nhịp. Giống như người nông dân đổi lịch gieo trồng theo mùa, không ai bảo thế là thiếu kỷ luật.
Đồ đi mưa và chạy trong mưa nhỏ
Có những buổi mưa nhỏ, lâm râm, không có sấm chớp. Chị chuẩn bị một chiếc áo gió mỏng, một chiếc mũ lưỡi trai, và đôi giày đã cũ để chạy những hôm đường ướt.
Chạy trong mưa nhỏ, nếu an toàn, có khi lại là buổi chạy vui nhất. Nhưng chị đặt một ranh giới rõ ràng: có sấm sét, mưa lớn, đường ngập thì không ra ngoài, chuyển ngay sang trong nhà. Không có buổi tập nào đáng đánh đổi với an toàn.
Đường ướt cũng trơn hơn. Chị chạy chậm lại, tránh những đoạn có lá rụng hay vạch sơn trơn trượt, và về nhà tắm nước ấm ngay để không bị cảm.
Chuẩn bị đồ đi mưa từ trước giúp chị không phải lấy cớ không có đồ. Cái cớ được gỡ bỏ, lựa chọn còn lại là có chạy hay không, dựa trên an toàn thật sự.
Qua một mùa mưa
Tới cuối mùa mưa, chị nhìn lại sổ ghi chép. Không phải buổi nào cũng chạy ngoài trời như mùa khô. Có những tuần toàn bài trong nhà. Nhưng gần như tuần nào cũng đủ bốn buổi vận động.
Điều chị mang theo không chỉ là đôi chân khoẻ hơn, mà là một cách nghĩ: thói quen nào cũng cần một phương án cho ngày xấu trời, theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.
Ngày xấu trời có thể là cơn mưa, cũng có thể là một tuần tăng ca, một đợt con ốm, một chuyến về quê. Thói quen nào có sẵn phiên bản dự phòng thì sống qua được những ngày ấy.
Nếu bạn đang ở giữa mùa mưa và thói quen của mình đang ngập nước, thử ngồi viết một phương án trong nhà ngay tối nay. Lần tới khi trời đen kịt lúc năm giờ chiều, bạn sẽ biết mình phải làm gì.
Câu hỏi thường gặp
Mùa mưa có nên chạy bộ ngoài trời không?
Mưa nhỏ, không sấm sét và đường không ngập thì nhiều người vẫn chạy được nếu chạy chậm, cẩn thận. Mưa lớn, có sấm sét hay đường ngập thì nên tập trong nhà.
Tập gì trong nhà khi trời mưa?
Một bài tập ngắn không cần dụng cụ như nhảy tại chỗ, các động tác tay chân đơn giản và giãn cơ. Người có vấn đề sức khoẻ nên hỏi bác sĩ để chọn bài phù hợp.
Có nên đổi giờ tập theo mùa không?
Nên nếu thời tiết làm giờ cũ khó giữ. Ví dụ mùa mưa ở miền Nam, buổi sáng sớm thường ít mưa hơn buổi chiều.
Làm sao để không bỏ tập khi thời tiết xấu?
Soạn sẵn phương án dự phòng từ trước, để khi trời xấu chỉ cần chuyển sang phương án đó mà không phải quyết định có tập hay không.
Chạy bộ trong mưa cần chú ý gì?
Chạy chậm vì đường trơn, tránh lá rụng và vạch sơn, mặc áo gió mỏng, về tắm nước ấm ngay. Không ra ngoài khi có sấm sét hoặc mưa quá lớn.
