Khi nhà có người ốm nặng mà vẫn phải đi làm, hãy nói sớm và thật với quản lý, đề xuất cụ thể kiểu linh hoạt bạn cần, chia việc chăm sóc với người thân, và giữ lại cho mình một chút sức để không gục giữa đường. Giấu chuyện ở chỗ làm thường làm mọi thứ khó hơn, cho cả bạn lẫn những người làm cùng.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Một anh là con trai duy nhất, bố nhập viện giữa tuần, mẹ thì đã yếu. Anh chạy giữa bệnh viện và văn phòng suốt mười ngày, không nói với ai ở công ty, cho tới khi anh ngủ gục trong một buổi họp. Tập này dành cho những ai đang ở trong những ngày như thế.
Vì sao ta ngại nói ra
Nhiều người coi chuyện gia đình là chuyện riêng, không nên mang vào chỗ làm. Có người sợ bị coi là kém chuyên nghiệp, sợ bị giao ít việc đi, sợ người khác nghĩ mình viện cớ. Thế là họ gồng.
Nhưng gồng một mình có giới hạn. Mất ngủ, chạy đi chạy về, đầu óc lo cho người ở bệnh viện. Công việc bắt đầu trượt, và đồng nghiệp chỉ thấy bạn chậm, hay quên, hay vắng mặt mà không hiểu vì sao.
Anh con trai kia kể rằng khi cuối cùng anh nói với trưởng phòng, chị ấy chỉ hỏi: sao em không nói sớm. Chị sắp xếp cho anh làm từ xa vài buổi mỗi tuần và chuyển bớt một việc gấp cho người khác.
Không phải nơi nào cũng thông cảm như thế. Nhưng phần lớn người quản lý cũng có cha mẹ, cũng từng có người thân ốm. Họ dễ giúp hơn bạn nghĩ, khi họ biết.
Nói sớm, nói vừa đủ
Bạn không cần kể hết bệnh tình. Chỉ cần nói đủ để quản lý hiểu: bố em đang nằm viện, có thể kéo dài vài tuần, em là người chăm chính. Em vẫn muốn giữ công việc tốt, em muốn bàn cách sắp xếp trong thời gian này.
Nói sớm, ngay khi biết tình hình sẽ kéo dài. Báo sớm cho quản lý thời gian chia lại việc, và tránh những lần bạn vắng mặt bất ngờ làm cả nhóm trở tay không kịp.
Nếu bạn ngại nói chuyện riêng tư, có thể nói với bộ phận nhân sự trước. Họ cũng giúp bạn biết những chế độ nghỉ mà mình có thể dùng, như nghỉ phép năm, nghỉ không lương hay các quy định khác của nơi làm việc.
Với đồng nghiệp, kể ít hay nhiều là quyền của bạn. Một câu đơn giản: nhà mình có người ốm nên dạo này mình hơi bận, có gì mọi người thông cảm, đã đủ để mọi người hiểu.
Đề xuất linh hoạt cụ thể
Thay vì nói chung chung em cần được linh hoạt, hãy đưa ra đề xuất cụ thể: em xin làm từ xa thứ ba và thứ năm, em sẽ có mặt tất cả các buổi họp quan trọng. Hoặc em xin đổi giờ làm, đến sớm về sớm để chiều vào viện thay mẹ.
Đề xuất kèm cách đảm bảo công việc: việc nào em vẫn giữ, việc nào cần người hỗ trợ trong vài tuần, khi có việc gấp thì liên lạc em bằng cách nào. Quản lý dễ đồng ý khi thấy bạn đã nghĩ trước cho cả nhóm.
Hẹn một mốc để xem lại, chẳng hạn sau hai tuần. Tình hình người ốm có thể thay đổi, và sự sắp xếp cũng cần thay đổi theo.
Cảm ơn những người làm thay mình. Khi qua giai đoạn khó, hãy nhớ đáp lại khi họ cần.
Chia việc chăm sóc với người thân
Người con duy nhất thường nghĩ mình phải gánh hết. Nhưng quanh bạn vẫn có những người có thể chia: cô dì chú bác, anh chị em họ, hàng xóm thân, bạn bè của bố mẹ. Nhiều người sẵn lòng giúp nếu được nhờ cụ thể.
Lập một lịch trực đơn giản: ai vào viện buổi nào, ai lo cơm, ai đưa mẹ đi lại. Một nhóm chat gia đình ghi rõ lịch giúp mọi người không bị chồng chéo hay bỏ trống.
Nếu có anh chị em ở xa, họ có thể góp phần khác: lo một phần chi phí, gọi hỏi thăm thường xuyên, thay bạn vài ngày cuối tuần. Đừng ngại nói rõ mình cần gì.
Hỏi bác sĩ, điều dưỡng về những gì có thể nhờ ở bệnh viện, và hỏi kỹ cách chăm sóc khi về nhà. Biết rõ tình hình giúp bạn sắp xếp công việc thực tế hơn.
Giữ sức cho chính mình
Người chăm sóc hay quên chăm mình. Ăn vội, ngủ ít, đi lại nhiều. Nhưng nếu bạn gục, người ốm cũng mất người chăm. Ăn đủ bữa, ngủ khi có thể, nhờ người thay để về nghỉ một đêm trọn.
Cho phép mình buồn, lo, mệt. Cho phép mình không hoàn hảo ở cả hai nơi. Trong giai đoạn này, làm đủ là tốt rồi, không cần làm xuất sắc.
Nói chuyện với ai đó về những gì mình đang mang. Một người bạn, một người thân. Nếu lo âu và mệt mỏi kéo dài, mất ngủ triền miên, hãy tìm gặp bác sĩ hay chuyên gia tâm lý.
Bố của anh con trai kia xuất viện sau gần một tháng. Anh bảo điều anh tiếc nhất là mười ngày đầu đã gồng một mình. Và điều anh nhớ nhất là câu hỏi của trưởng phòng: sao em không nói sớm.
Câu hỏi thường gặp
Có nên nói với sếp chuyện người thân ốm nặng?
Nên, nhất là khi tình hình kéo dài và ảnh hưởng tới công việc. Bạn chỉ cần nói vừa đủ để quản lý hiểu và cùng sắp xếp.
Xin làm việc linh hoạt khi chăm người ốm thế nào?
Hãy đề xuất cụ thể ngày giờ hoặc cách làm từ xa, kèm cách đảm bảo các việc quan trọng và một mốc để xem lại sắp xếp.
Chăm bố mẹ nằm viện có được nghỉ phép không?
Bạn có thể dùng ngày phép năm hoặc các chế độ nghỉ khác tuỳ quy định nơi làm. Hãy hỏi bộ phận nhân sự để biết chính xác quyền lợi của mình.
Con một chăm bố mẹ ốm thì chia sẻ gánh nặng thế nào?
Nhờ họ hàng, bạn bè, hàng xóm bằng những việc cụ thể và lập lịch trực rõ ràng. Nhiều người sẵn lòng giúp khi được nhờ đúng việc.
Làm sao không kiệt sức khi vừa đi làm vừa chăm người ốm?
Giữ bữa ăn và giấc ngủ, nhờ người thay để nghỉ trọn vài đêm, và chấp nhận làm đủ thay vì làm hoàn hảo. Nếu mệt mỏi kéo dài, hãy tìm gặp chuyên gia.
