Nhiều bố mẹ già nhận tiền con gửi mà thấy ngại, thấy tủi, có người cất kỹ đi mà không dám tiêu. Nhận cho nhẹ lòng là nhận như nhận tình thương, nói thật với con là mình đủ hay đang thiếu, và để con biết đồng tiền ấy đã làm bố mẹ vui ra sao.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này không bàn chuyện quản lý tiền bạc, mỗi nhà một hoàn cảnh. Mình chỉ kể lại lời một ông bố về những phong bì con gửi, theo lời ông kể với người con gái. Chuyện là hư cấu.
Những phong bì trong ngăn tủ
Ông bố làm thợ cả đời, không có lương hưu. Từ khi ông yếu, không làm được nữa, mỗi tháng người con gái ở thành phố gửi về một ít tiền. Lúc đầu chị gửi qua bưu điện, sau nhờ người quen mang về, sau nữa thì chuyển vào tài khoản cho em trai ở quê rút đưa ông.
Một lần về thăm, chị dọn tủ cho bố, thấy trong ngăn kéo một chồng phong bì, có cái còn nguyên chưa bóc. Chị hỏi bố sao không tiêu. Ông lúng túng, bảo bố để dành, có gì thì có tiền.
Chị để ý ông vẫn mặc cái áo sờn vai, vẫn ăn cơm với rau luộc và nước mắm. Chị không hiểu nổi.
Tối đó, hai bố con ngồi nói chuyện. Và ông kể.
Lời kể của ông bố
Bố cả đời đi làm nuôi các con. Bố quen là người đưa tiền, không quen là người nhận. Mỗi lần cầm phong bì của con, bố thấy như mình đã thành gánh nặng.
Bố biết con ở phố vất vả. Tiền nhà, tiền học cho cháu, tiền đi lại. Bố nghĩ con nhịn ăn nhịn mặc để gửi cho bố, nên bố không nỡ tiêu.
Bố cũng sợ. Sợ một ngày bố ốm nặng, không có tiền chữa, lại phải làm phiền các con nhiều hơn. Nên bố để dành.
Và bố tủi, con ạ. Không phải tủi vì con. Tủi vì mình già rồi, không tự lo được nữa.
Vì sao bố mẹ ngại nhận tiền con?
Lời ông bố nói lên điều nhiều người già cảm thấy. Cả đời làm người cho, giờ thành người nhận. Đổi vai ấy không dễ, nhất là với những người tự trọng, quen tự lập.
Người già cũng hay đoán con mình khó khăn hơn thực tế. Họ thấy con ở phố, thấy giá cả đắt đỏ, và nghĩ mỗi đồng con gửi là một đồng con phải nhịn.
Còn nỗi lo phía trước, lo ốm, lo không tự lo được, khiến người già có xu hướng dồn tiền để dành, kể cả khi trước mắt đang thiếu.
Những cảm giác ấy không sai. Nhưng nếu tiền gửi về mà bố mẹ vẫn ăn uống kham khổ, thì món quà đã không làm được điều người gửi mong.
Người con đã nói gì
Người con gái nghe xong, ngồi im một lúc. Rồi chị nói: bố ơi, con gửi tiền không phải vì bố là gánh nặng. Con gửi vì con thương bố, như hồi bé bố đi làm nuôi con.
Chị nói thật về hoàn cảnh của mình: con không nhịn ăn để gửi đâu bố, con đã tính rồi, khoản này con lo được. Câu ấy làm ông bố nhẹ hẳn, vì nỗi lo lớn nhất của ông là con phải khổ vì mình.
Chị cũng nói về nỗi lo ốm đau: nếu bố ốm, anh chị em sẽ cùng lo, bố không phải để dành một mình. Rồi hai bố con bàn, mỗi tháng tiêu một phần, để riêng một phần cho lúc cần, và em trai ở quê biết khoản để riêng ấy.
Cuối cùng chị bảo: bố tiêu đi, mua cái áo mới, ăn thêm con cá. Lần sau con về, bố kể cho con nghe bố đã mua gì. Con muốn nghe lắm.
Nhận như nhận tình thương
Nếu bạn là bố mẹ đang nhận tiền con, hãy thử nghĩ khác đi một chút. Tiền con gửi không phải là bố thí, cũng không phải là nợ. Nó là cách con nói con thương, khi con không ở gần để nói bằng lời.
Hãy nói thật với con. Nếu đủ rồi, nói đủ rồi, để con khỏi gửi quá sức. Nếu thiếu, nói thiếu, để con biết mà lo. Giấu thiếu thì con không biết, mà khi biết lại áy náy.
Và kể cho con nghe tiền ấy đã làm gì. Bố mua được cái quạt mới, mát lắm. Mẹ đi lễ chùa với các bà trong xóm, vui lắm. Con cái nghe những câu ấy thấy món quà của mình có nghĩa.
Để dành cho lúc ốm đau là khôn ngoan. Nhưng đừng để dành tới mức sống kham khổ trong khi con mong mình sống tốt hơn.
Với người con gửi tiền
Nếu bạn là con đang gửi tiền về, hãy nói rõ với bố mẹ rằng mình lo được. Bố mẹ hay sợ con khổ vì mình hơn là sợ mình khổ.
Gửi tiền kèm một cuộc gọi, một câu hỏi bố mẹ dạo này cần gì. Tiền mà không có lời thì dễ thành như trả nợ.
Và đừng chỉ gửi tiền. Một lần về thăm, một bữa cơm cùng ăn, một lần đưa bố mẹ đi khám, nhiều khi quý hơn khoản tiền lớn.
Ông bố trong chuyện, tháng sau gọi điện cho con gái, kể rằng ông vừa mua cái áo mới, mặc đi đám cưới cháu họ, ai cũng khen. Giọng ông vui, như người vừa được nhận quà chứ không phải người vừa nhận tiền.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bố mẹ già ngại nhận tiền con gửi?
Vì cả đời quen là người cho, sợ thành gánh nặng, nghĩ con phải nhịn để gửi, và lo cho những lúc ốm đau phía trước.
Bố mẹ nhận tiền mà không dám tiêu thì con nên làm gì?
Nói rõ mình lo được, rằng con gửi vì thương, cùng bố mẹ bàn một phần tiêu và một phần để riêng cho lúc cần, và hỏi bố mẹ đã mua gì.
Bố mẹ có nên nói thật với con là mình đủ hay thiếu?
Nên. Nói đủ để con không gửi quá sức, nói thiếu để con biết mà lo. Giấu thì con không biết và sau này dễ áy náy.
Gửi tiền cho bố mẹ thế nào cho bố mẹ không tủi?
Kèm lời hỏi han, nói đó là tình thương, không phải trả nợ, và vẫn về thăm, gọi điện thường xuyên chứ không chỉ gửi tiền.
Bố mẹ già có nên để dành tiền con gửi cho lúc ốm?
Để dành một phần là hợp lý, nhưng không nên tới mức sống kham khổ. Có thể bàn với các con cách chia cho rõ ràng.
