Sau mấy ngày Tết đông vui, khi con cháu lần lượt lên đường, nhiều ông bà thấy căn nhà vắng hơn cả trước Tết, cái vắng có tiếng vọng. Đón cái vắng ấy nhẹ nhàng hơn là dọn dẹp từ từ, giữ lại một chút Tết trong nhà, gọi điện cho con cháu, và có sẵn một việc nhỏ cho những ngày sau.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Tập này mình dành cho những ông bà vừa tiễn đứa cháu cuối cùng ra bến xe, và cho những người con vừa rời nhà bố mẹ sau Tết.
Sáng mùng năm
Sáng mùng năm, bà dậy, nhà im phăng phắc. Hôm qua đứa con út vừa đi, chuyến xe sớm. Mùng ba thằng cả đi, mùng bốn con gái đi. Giờ chỉ còn hai ông bà.
Bà đi một vòng nhà. Chăn màn con cháu đắp còn để nguyên. Mâm bánh mứt còn non nửa. Chậu đào ở góc nhà vẫn nở. Cái ghế nhựa bọn trẻ con kê để ngồi xem ti vi còn chưa cất.
Bà ngồi xuống cái ghế ấy, tự dưng khóc. Ông đi qua, không nói gì, đặt tay lên vai bà. Hai ông bà ngồi như thế một lúc lâu, rồi ông đi đun nước pha trà, như mọi buổi sáng bình thường.
Bà cụ là nhân vật hư cấu. Nhưng buổi sáng ấy, có lẽ ở rất nhiều nhà, có rất nhiều bà cụ cùng ngồi như thế.
Vì sao sau Tết lại buồn hơn trước Tết?
Trước Tết, ông bà có cái để chờ. Đếm ngày con về, dọn nhà, mua sắm, gói bánh. Cái vắng trước Tết là cái vắng có hẹn.
Sau Tết, cái chờ đã qua. Mấy ngày đông đúc, ồn ào, nhà đầy tiếng trẻ con, rồi bỗng dưng im bặt. Sự đối lập làm cái vắng to hơn.
Người già còn có một nỗi lo thầm: không biết Tết sau mình còn khoẻ để đón con cháu không. Mỗi lần tiễn, lại có thêm chút nặng lòng.
Nỗi buồn sau Tết là bình thường. Nó thường nhẹ dần sau một hai tuần, khi nhịp sống quen trở lại. Nếu buồn kéo dài, ăn ngủ kém, hãy nói với con cháu và đi khám.
Dọn dẹp từ từ, giữ lại một chút Tết
Đừng vội dọn hết trong một ngày. Dọn từ từ, mỗi ngày một ít, để cái vắng đến nhẹ nhàng. Hôm nay gấp chăn màn, mai cất bộ ấm chén khách, hôm sau mới cất cái ghế của bọn trẻ.
Giữ lại một chút Tết. Chậu đào, cành mai cứ để tới khi tàn. Vài hộp mứt để mời khách. Tấm ảnh chụp cả nhà ngày mùng một in ra dán ở chỗ hay nhìn.
Có bà cụ giữ lại một món đồ chơi đứa cháu quên, đặt lên kệ. Bà bảo nhìn nó thấy như cháu còn ở đây. Tết sau cháu về, bà đưa lại, cháu vui lắm.
Dọn dẹp cũng là một việc để làm trong những ngày đầu. Có việc trong tay, lòng đỡ trống. Vừa gấp chăn vừa nhớ lại đêm đứa cháu nhỏ đòi ngủ với bà, cũng là một cách nhớ con cháu mà không buồn.
Gọi điện cho con cháu
Con cháu đi rồi, nhưng chưa xa. Gọi điện hỏi đã về tới nơi chưa, đường xá thế nào, cháu có mệt không. Những cuộc gọi ấy nối dài cái Tết thêm vài ngày.
Con cháu cũng nên gọi về sớm, ngay khi tới nơi. Đừng để ông bà phải gọi trước. Một cuộc gọi báo con đến rồi, con cảm ơn bố mẹ mấy ngày Tết, có ý nghĩa rất lớn với người ở lại.
Trong tuần đầu sau Tết, hãy gọi thường hơn bình thường một chút. Gọi có hình để ông bà thấy cháu. Kể ông bà nghe chuyện cháu đi học lại, chuyện bánh chưng bà gói còn trong tủ lạnh.
Nhà trong câu chuyện, con gái gọi về mỗi tối trong tuần đầu. Bà bảo, nghe tiếng con mỗi tối, bà ngủ ngon hơn.
Có sẵn một việc cho những ngày sau
Những ngày sau Tết sẽ dễ hơn nếu ông bà có sẵn một việc để chờ. Mùa xuân là mùa lễ hội, đi chùa, đi hội làng với bạn bè cùng tuổi. Hẹn trước với mấy bà bạn một chuyến đi lễ đầu năm.
Có thể là việc vườn tược đầu năm: gieo hạt, trồng cây mới. Có thể là việc của hội người cao tuổi: chúc thọ, họp mặt đầu xuân.
Ông bà trong chuyện, sau mùng năm, cùng đi lễ chùa với hội người cao tuổi xóm. Về, ông bắt đầu đào lại mấy luống rau. Nhịp sống quen dần trở lại.
Con cháu có thể góp phần: trước khi đi, hỏi ông bà sau Tết định làm gì, gợi ý một việc, hoặc hẹn ông bà một lần gặp sớm, như dịp Rằm tháng Giêng hay ngày giỗ gần nhất.
Lời cho người con vừa rời nhà
Nếu bạn là người con vừa rời nhà bố mẹ sau Tết, có lẽ bạn đang bận với công việc đầu năm. Mình chỉ mong bạn nhớ một điều: ở quê, có hai người vừa bắt đầu một mùa vắng.
Một cuộc gọi, một tấm ảnh gửi về, một lời hẹn lần về sau. Những thứ ấy nhỏ với mình, lớn với bố mẹ.
Lần về sau, nếu được, hãy về không vào dịp Tết. Một ngày thường, không có cỗ bàn, không có khách khứa, chỉ có con và bố mẹ. Nhiều ông bà nói những ngày thường như thế quý hơn cả Tết.
Tết rồi sẽ lại tới. Nhưng những ngày giữa hai cái Tết mới là phần dài nhất của tuổi già, và cũng cần được nhớ tới.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ông bà buồn sau khi con cháu về quê ăn Tết rồi đi?
Vì sự đối lập giữa mấy ngày đông vui và căn nhà bỗng vắng, cùng nỗi lo không biết Tết sau thế nào. Nỗi buồn này thường dịu dần sau một hai tuần.
Con cháu nên làm gì để ông bà đỡ buồn sau Tết?
Gọi điện báo tới nơi ngay, gọi thường hơn trong tuần đầu, gửi ảnh, hỏi ông bà định làm gì sau Tết và hẹn một lần về sớm.
Ông bà nên làm gì khi nhà vắng sau Tết?
Dọn dẹp từ từ, giữ lại chút không khí Tết, có sẵn việc như đi lễ, làm vườn, gặp bạn bè và gọi điện cho con cháu.
Buồn sau Tết kéo dài bao lâu thì cần đi khám?
Nếu nỗi buồn kéo dài nhiều tuần, ăn ngủ kém, không muốn làm gì, nên nói với con cháu và đi gặp bác sĩ.
Có nên về thăm bố mẹ vào ngày thường không phải dịp Tết?
Rất nên. Nhiều ông bà thấy những ngày thường chỉ có con với bố mẹ, không cỗ bàn khách khứa, là những ngày quý nhất.
