Truyện ngắn hôm nay kể về một chàng trai đang chán việc và một bà cụ miền Tây lần đầu đi máy bay ra Bắc thăm con gái mới sinh, khi chuyến bay bị hoãn vì bão và hai người lạ ngồi chờ cạnh nhau trọn một đêm ở sân bay. Đây là truyện do Kho Sách Nói viết, mọi nhân vật đều là hư cấu.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Sân bay là nơi người ta vội vã nhất, cho tới khi chuyến bay bị hoãn và ai cũng buộc phải ngồi yên. Câu chuyện hôm nay nằm trong khoảng ngồi yên ấy.
Chuyến bay bị hoãn
Chàng trai hai mươi bảy tuổi, làm nhân viên văn phòng ở thành phố, đi công tác ra Bắc. Anh mệt mỏi với công việc, với sếp, với những con số. Trong ba lô có lá đơn xin nghỉ việc anh đã viết xong, định về là nộp. Anh chỉ mong chuyến bay cất cánh để ngủ một giấc.
Tám giờ tối, màn hình báo chuyến bay hoãn vì bão ngoài miền Trung. Chín giờ, hoãn tiếp. Mười giờ, hãng báo chuyến sẽ bay lúc sáu giờ sáng hôm sau.
Ngồi cạnh anh là một bà cụ nhỏ thó, chừng bảy mươi tuổi, mặc bộ bà ba nâu, ôm trên đùi một cái giỏ đệm có buộc dây, bên trong lộ ra mấy gói lá chuối. Bà nhìn quanh, nhìn lên màn hình, rồi quay sang anh, hỏi bằng giọng miền Tây: con ơi, máy bay của bà bị sao vậy con.
Anh giải thích chuyến bay hoãn tới sáng. Bà gật gù, rồi hỏi tiếp, vậy bà ngồi đây tới sáng hả con. Anh nói dạ. Bà thở ra một hơi, rồi cười, nói vậy cũng được, bà ngồi chờ quen rồi.
Lần đầu đi máy bay
Bà kể bà ở một xã ven sông miền Tây, cả đời chưa đi xa quá tỉnh. Con gái bà lấy chồng ngoài Bắc, vừa sinh con đầu lòng, bà ra chăm cháu. Đây là lần đầu bà đi máy bay. Con gái mua vé, đứa cháu họ chở bà lên sân bay, dặn dò đủ thứ, rồi về.
Bà nói làm thủ tục bà không biết gì, đi đâu cũng hỏi, người ta chỉ chỗ này chỗ kia. Lúc qua cửa kiểm tra, người ta bắt bà bỏ chai nước mắm ra, bà tiếc ngẩn ngơ, mắm nhà làm, mang ra cho con gái ăn lấy sữa. Anh nghe, bật cười, rồi thấy thương.
Anh hỏi bà có sợ đi máy bay không. Bà nói sợ chớ, nhưng nghĩ tới đứa cháu ngoại thì hết sợ. Bà lấy điện thoại ra, cái điện thoại cũ màn hình nứt, cho anh xem tấm ảnh đứa bé đỏ hỏn con gái gửi. Bà nhìn tấm ảnh, mắt sáng lên như ngọn đèn.
Rồi bà mở cái giỏ, lấy ra một nắm xôi gói lá chuối, bẻ đôi, đưa anh một nửa. Bà nói xôi nếp nhà, bà nấu từ khuya, con ăn đi, chờ lâu đói bụng. Anh định từ chối, rồi nhận lấy. Xôi còn hơi ấm, thơm mùi lá chuối.
Những câu chuyện lúc nửa đêm
Phòng chờ thưa dần đèn. Ngoài kính, mưa quất từng đợt. Bà không ngủ được, anh cũng không. Bà kể chuyện đời mình, chậm rãi, như kể chuyện người khác. Bà kể chồng mất sớm, bà một mình chèo xuồng bán bông điên điển nuôi ba đứa con. Bà kể có năm lũ to, nước vào tới nóc nhà, bà ôm ba đứa nhỏ ngồi trên mái suốt hai ngày.
Anh hỏi bà có bao giờ muốn bỏ hết không. Bà nghĩ một lúc, nói có chớ con, mấy lần. Nhưng mỗi lần muốn bỏ, bà lại ngủ một đêm, sáng ra chèo xuồng đi tiếp. Bà nói đêm nào cũng dài, nhưng chưa có đêm nào không hết.
Rồi bà hỏi anh làm nghề gì, có vợ chưa, má còn không. Anh kể về công việc, về lá đơn trong ba lô. Anh nói anh mệt, anh thấy làm bao nhiêu cũng chẳng để làm gì. Bà nghe, không khuyên, chỉ hỏi: lâu rồi con có gọi về cho má không.
Anh im lặng. Anh nhớ ra đã gần hai tháng anh chưa gọi về nhà. Má anh ở quê, cũng miền Tây, cũng hay gửi xôi, gửi mắm. Anh nói bận quá bà ạ. Bà cười, nói ai cũng bận, chỉ có má là không bao giờ bận khi con gọi.
Trời sáng
Gần ba giờ sáng, bà ngủ gật, đầu nghiêng sang vai anh. Anh ngồi im, không dám cựa, sợ bà thức. Anh nhìn ra cửa kính, mưa đã ngớt, mấy ngọn đèn đường băng chớp chớp trong sương. Anh nghĩ tới lá đơn trong ba lô, nghĩ tới câu chưa có đêm nào không hết.
Năm giờ, loa gọi hành khách lên máy bay. Anh đánh thức bà, xách giùm cái giỏ, dắt bà qua cửa ra máy bay. Anh đổi chỗ với một người để ngồi cạnh bà. Lúc máy bay cất cánh, bà nắm chặt tay vịn, nhắm tịt mắt, miệng lẩm bẩm. Anh đặt tay lên tay bà.
Máy bay lên cao, qua tầng mây. Ánh mặt trời buổi sớm rọi vào cửa sổ, mây trắng xóa bên dưới như cánh đồng bông. Bà mở mắt, nhìn ra, há miệng ngạc nhiên như đứa trẻ, rồi nói: trời đất ơi, ở trên này đẹp quá con ơi.
Anh nhìn bà, rồi nhìn ra cửa sổ, lần đầu sau rất lâu thấy một thứ gì đó đẹp mà không cần lý do. Anh chụp một tấm ảnh mây, gửi cho má, không kèm chữ nào.
Cuộc gọi về nhà
Máy bay hạ cánh. Anh xách cái giỏ đệm cho bà ra tới cửa đón. Một người phụ nữ trẻ, bụng còn to, đứng đó với chồng, thấy bà là chạy tới ôm chầm, khóc. Bà vỗ lưng con gái, rồi quay lại chỉ anh, nói thằng nhỏ này nó ngồi với má cả đêm.
Anh cúi chào, định đi. Bà nắm tay anh lại, dúi vào tay anh nắm xôi cuối cùng trong giỏ, nói mang theo mà ăn. Rồi bà nói nhỏ: gọi về cho má nghe con. Anh gật đầu.
Anh đứng ở cửa sân bay, nhìn bà theo con gái lên xe. Rồi anh lấy điện thoại, gọi về nhà. Chuông đổ một hồi, má anh bắt máy, giọng ngái ngủ mà vội vàng: con hả, có chuyện gì không con. Anh nói không có chuyện gì, con gọi thăm má.
Hai má con nói chuyện gần nửa tiếng. Má hỏi tấm ảnh mây con gửi là chụp ở đâu. Anh kể chuyện đêm qua, chuyện bà cụ, chuyện nắm xôi. Lá đơn trong ba lô, anh chưa vứt, cũng chưa nộp. Anh chỉ biết sáng nay anh không còn thấy mình mệt như đêm qua.
Câu hỏi thường gặp
Truyện đêm chờ ở sân bay có thật không?
Không. Đây là truyện ngắn hư cấu do Kho Sách Nói viết. Chàng trai, bà cụ và con gái bà đều được dựng lên, không gắn với người hay chuyến bay có thật.
Người lớn tuổi lần đầu đi máy bay cần chuẩn bị gì?
Nên có người thân hỗ trợ làm thủ tục, chuẩn bị giấy tờ tùy thân, ghi sẵn số điện thoại người đón, hỏi trước quy định hành lý để tránh mang chất lỏng bị giữ lại. Có thể nhờ nhân viên hãng hỗ trợ nếu đi một mình.
Câu chưa có đêm nào không hết có ý nghĩa gì?
Đó là lời bà cụ rút ra từ cả một đời vất vả: khó khăn nào rồi cũng qua, quan trọng là ngủ một đêm rồi sáng ra đi tiếp. Câu nói ấy chạm tới chàng trai đúng lúc anh đang muốn buông.
Vì sao truyện không nói chàng trai có nghỉ việc hay không?
Truyện để ngỏ vì điều thay đổi không phải là quyết định nghỉ hay ở, mà là cách anh nhìn mọi thứ sau một đêm. Người nghe có thể tự nghĩ tiếp theo hoàn cảnh của mình.
Truyện này hợp với ai nghe?
Hợp với những người trẻ đang mệt mỏi với công việc, những ai lâu rồi chưa gọi về nhà, và những người hay đi lại xa. Nghe xong có lẽ bạn sẽ muốn gọi cho mẹ.
