Truyện ngắn hôm nay do một đứa cháu kể, về người bà sáu mươi lăm tuổi cả đời chưa từng biết bơi, một mùa hè quyết định đăng ký lớp học bơi ở hồ bơi phường, ngồi chung với bọn trẻ con, chỉ để giữ một lời hứa với cháu. Đây là truyện do Kho Sách Nói viết, người kể xưng mình, mọi nhân vật đều là hư cấu.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Người ta hay nói già rồi học làm gì nữa. Câu chuyện hôm nay là của một người không chịu nghe câu ấy.
Lời hứa đi biển
Bà nội mình lớn lên ở một vùng đồi, cả tuổi thơ chỉ thấy suối cạn và ao làng. Bà không biết bơi. Bà sợ nước sâu tới mức đi qua cầu khỉ còn phải nhắm mắt. Cả đời bà chưa từng xuống biển, chỉ đứng trên bờ nhìn.
Năm mình mười tuổi, bố mẹ hứa hè sẽ cho cả nhà đi biển. Mình sướng phát điên, chạy ra ôm bà, nói bà ơi hè này bà cháu mình tắm biển. Bà cười, gật đầu. Mình nói bà phải xuống nước với cháu cơ, không được đứng trên bờ đâu. Bà vẫn gật đầu.
Tối đó mình nghe bà nói với mẹ ở dưới bếp: thôi chết, hứa với nó rồi. Mẹ bảo bà cứ đứng trên bờ, mặc áo phao lội chỗ nông là được. Bà im lặng một lúc, rồi bảo: không, hứa xuống nước thì phải biết bơi.
Sáng hôm sau, bà đạp xe ra hồ bơi phường, đứng trước cái bảng tuyển sinh lớp học bơi hè. Lớp chia theo tuổi, từ sáu tới mười lăm. Bà hỏi anh bảo vệ có lớp cho người già không. Anh bảo vệ ngẩn ra, rồi gọi thầy dạy bơi ra.
Học trò lớn tuổi nhất
Thầy dạy bơi là một anh thanh niên da rám nắng, nghe bà nói xong thì cười, rồi gật đầu. Thầy bảo không có lớp riêng, nhưng nếu bà không ngại học chung với bọn trẻ thì thầy nhận. Bà nói bà không ngại, chỉ sợ bọn nhỏ ngại bà.
Buổi đầu tiên, bà mặc bộ đồ bơi kín cổ mẹ mình mua vội ngoài chợ, đội cái mũ bơi màu hồng, đeo kính bơi hơi lệch. Bà đứng ở mép hồ giữa hai chục đứa trẻ con, cao hơn tụi nó cả cái đầu. Mấy đứa nhỏ nhìn bà chằm chằm, có đứa cười khúc khích.
Thầy cho cả lớp bám thành hồ tập đạp chân. Bà bám chặt tới trắng cả đốt ngón tay, chân đạp loạn xạ, nước bắn tung tóe vào mặt thằng bé đứng cạnh. Thằng bé không khóc, chỉ nói: bà ơi đạp nhẹ thôi bà. Cả lớp cười, bà cũng cười, nước mũi chảy ròng ròng.
Hôm ấy về, bà mỏi tới mức nằm bẹp trên giường cả buổi chiều. Mình hỏi bà có học nữa không. Bà nói học chứ, mai tập thở.
Những buổi sáng ở hồ bơi
Sáng nào bà cũng đạp xe ra hồ bơi, sáu giờ có mặt, sớm hơn cả thầy. Bà tập thở, úp mặt xuống nước rồi ngóc lên, úp xuống rồi ngóc lên, sặc liên tục. Có buổi bà sặc tới đỏ cả mặt, phải ngồi trên bậc hồ ho mãi. Thầy bảo hay bà nghỉ một hôm, bà lắc đầu.
Bọn trẻ trong lớp quen dần với bà. Chúng gọi bà là bà Hồng, theo màu cái mũ bơi. Đứa nào bơi được trước lại bơi tới khoe với bà. Có đứa chỉ cho bà cách thả lỏng vai. Bà nghe chăm chú như nghe thầy giáo, rồi cảm ơn cả đứa bé bảy tuổi.
Có một lần, mình theo bà ra hồ, ngồi trên khán đài xem. Mình thấy bà bám vào cái phao xốp, đạp chân đi được một đoạn, rồi buông phao, chìm xuống, rồi ngoi lên, hoảng hốt bám lại thành hồ. Tim mình thắt lại. Mình chợt hiểu bà sợ nước tới mức nào, và bà đang làm gì vì mình.
Tối đó mình nói với bà, bà không phải học nữa đâu, cháu chơi chỗ nông với bà cũng được. Bà xoa đầu mình, nói: cháu không hiểu đâu. Giờ bà không chỉ học vì cháu nữa, bà học vì bà muốn biết cái cảm giác nổi trên nước nó thế nào.
Ngày bà nổi
Gần cuối tháng bảy, một buổi sáng, thầy dạy bà nằm ngửa. Thầy đỡ dưới lưng bà, bảo bà thả lỏng, nhìn lên trời, thở đều, đừng sợ. Bà nằm cứng đơ như khúc gỗ, rồi chìm. Thầy đỡ lại. Bà lại chìm. Lần thứ năm, thầy rút tay ra mà bà không biết.
Bà nổi. Nằm ngửa giữa hồ, hai tay dang ra, mắt nhìn lên trời xanh. Thầy đứng cạnh, không chạm vào. Bọn trẻ đứng quanh thành hồ, im phăng phắc, như sợ thở mạnh làm bà chìm.
Được chừng mười giây, bà mới nhận ra thầy không đỡ nữa. Bà hoảng, quẫy, chìm, uống một ngụm nước to. Thầy kéo bà lên. Bà ho sặc sụa, rồi bật cười, cười to tới mức cả hồ bơi nhìn sang. Bọn trẻ vỗ tay rần rần.
Hôm ấy về, bà kể với cả nhà suốt bữa cơm. Bà nói nằm trên nước nhẹ lắm, như nằm trên mây. Bà nói sáu mươi lăm năm, giờ bà mới biết nước không phải lúc nào cũng muốn kéo mình xuống.
Biển
Tháng tám, cả nhà đi biển. Bà mang theo cái mũ bơi màu hồng và cái áo phao thầy dặn phải mặc khi ra biển, vì biển khác hồ bơi. Sáng đầu tiên, bà dậy từ năm giờ, đứng ở mép nước nhìn sóng rất lâu.
Mình nắm tay bà, hai bà cháu lội ra từ từ. Nước ngang đầu gối, ngang bụng, ngang ngực. Bố mình lội theo sát sau lưng. Bà nắm tay mình chặt, rồi nới ra, rồi nói: cháu nằm ngửa với bà không.
Hai bà cháu nằm ngửa trên mặt nước, áo phao đỡ lưng, tay nắm tay. Sóng nhỏ dập dềnh nâng lên hạ xuống. Bầu trời buổi sáng xanh không một gợn mây. Bà không nói gì, mình cũng không nói gì.
Một lúc lâu, bà khẽ nói: hứa với cháu rồi đấy nhé. Mình quay sang, thấy nước biển hay nước mắt gì đó chảy xuống bên khóe mắt bà. Bây giờ mình đã lớn, mỗi lần đi biển, mình vẫn nằm ngửa trên sóng, nhìn lên trời, và nhớ cái mũ bơi màu hồng.
Câu hỏi thường gặp
Truyện lớp học bơi của bà có thật không?
Không. Đây là truyện ngắn hư cấu do Kho Sách Nói viết. Người bà, đứa cháu, thầy dạy bơi và hồ bơi đều được dựng lên, không gắn với người hay địa điểm có thật.
Người lớn tuổi có học bơi được không?
Nhiều người lớn tuổi vẫn học bơi được, nhưng nên hỏi ý kiến bác sĩ về sức khỏe trước, học với người hướng dẫn có chuyên môn ở nơi an toàn, đi từ từ và không cố quá sức.
Ra biển cần lưu ý gì về an toàn?
Nên tắm ở khu vực có cứu hộ, không xuống nước khi có cờ cấm hoặc sóng lớn, người chưa bơi giỏi nên mặc áo phao và luôn có người lớn đi kèm, nhất là với trẻ em và người già. Biển khác hồ bơi vì có sóng và dòng chảy.
Vì sao bà không chịu chỉ đứng trên bờ?
Với bà, hứa xuống nước với cháu thì phải làm cho đúng. Về sau, việc học bơi còn trở thành điều bà muốn cho chính mình, để biết cảm giác vượt qua nỗi sợ cả đời.
Truyện này hợp với ai nghe?
Hợp với ông bà và cháu nghe cùng nhau, với người lớn tuổi đang ngại học điều mới, và những ai cần thêm chút can đảm để bắt đầu một việc mình từng sợ.
