Truyện ngắn hôm nay kể về một ông chủ quán cà phê không có biển hiệu trong một con hẻm, người mở quán chỉ để chờ một người bạn cũ theo một lời hẹn từ thời trai trẻ, và những vị khách tìm tới quán vì họ cũng đang chờ ai đó. Đây là truyện do Kho Sách Nói viết, mọi nhân vật đều là hư cấu.
Chào bạn, đây là Kho Sách Nói. Ai cũng từng ngồi chờ một người, ở bến xe, ở cổng trường, ở hành lang bệnh viện. Câu chuyện hôm nay là về một nơi được dựng lên chỉ để chờ.
Lời hẹn dưới cây hoa sứ
Hồi hai mươi tuổi, ông với người bạn thân cùng làm thợ ở một xưởng in. Hai đứa nghèo, chiều nào tan ca cũng ngồi ở một gốc hoa sứ đầu hẻm, uống ly cà phê đen chia đôi, nói chuyện trên trời dưới đất.
Có một chiều, người bạn nói khi về già, hai đứa mở một cái quán cà phê ngay dưới gốc hoa sứ này, không cần tên, ai hỏi thì bảo quán dưới cây hoa sứ. Ngày nào cũng ngồi uống với nhau, ngắm người qua lại. Ông cười, đập tay bạn, hẹn vậy.
Mấy năm sau, người bạn theo gia đình đi làm ăn xa, mỗi năm gửi một lá thư, rồi hai năm một lá, rồi thưa dần, rồi mất hẳn liên lạc. Ông đi làm, lấy vợ, nuôi con, xưởng in đóng cửa, ông đổi mấy nghề. Gốc hoa sứ vẫn đứng ở đầu hẻm.
Năm sáu mươi tuổi, vợ ông mất, con cái lớn đi làm xa. Ông về lại con hẻm cũ, thuê căn nhà nhỏ ngay cạnh gốc hoa sứ, kê mấy cái ghế gỗ thấp, mở quán. Không biển hiệu, không tên. Ai hỏi, ông bảo quán dưới cây hoa sứ.
Ly cà phê thứ hai
Sáng nào ông cũng dậy từ năm giờ, quét lá sứ rụng, pha hai phin cà phê. Một ly ông uống. Ly còn lại ông đặt ở cái bàn sát gốc cây, đối diện chỗ mình ngồi. Nguội thì ông đổ đi, mai pha lại.
Khách quen hỏi ly ấy cho ai. Ông nói cho một người bạn, hẹn rồi mà chưa tới. Khách hỏi bạn đi đâu. Ông nói ông cũng không biết, có khi còn, có khi không còn. Nhưng hẹn thì cứ giữ.
Ban đầu quán vắng. Hẻm nhỏ, không biển hiệu, người lạ đi qua không biết là quán. Ông cũng không cần đông. Ông bán đủ tiền mua cà phê, tiền điện nước, còn lại là ngồi nhìn đầu hẻm.
Mỗi lần có người đàn ông tóc bạc đi vào hẻm, ông lại ngẩng lên, nheo mắt nhìn. Rồi lại cúi xuống, khuấy ly cà phê. Mười mấy năm, chưa lần nào là người ấy.
Những vị khách đang chờ
Rồi dần dần, quán có khách lạ. Một cô gái trẻ ngồi cả buổi sáng, cứ chốc chốc lại nhìn điện thoại. Cô kể cô đang chờ kết quả thi của người yêu ở trường đại học đầu đường. Ông pha cho cô ly nước cam, không lấy tiền, bảo chờ thì phải uống cái gì ngọt.
Một anh chồng trẻ ngồi suốt đêm ở quán, vì vợ đang sinh ở nhà hộ sinh cuối hẻm, anh không được vào phòng chờ. Ông mở quán tới sáng, ngồi với anh, nói chuyện linh tinh cho anh đỡ run. Gần sáng anh nhận tin con gái ra đời, ôm chầm lấy ông như ôm bố đẻ.
Một bà cụ chiều chiều ngồi ở cái ghế sát đầu hẻm, uống ly trà đá, nhìn ra đường. Bà chờ đứa con trai đi làm về, nó làm xa, cuối tuần mới về. Thứ sáu nào bà cũng ngồi từ ba giờ chiều.
Người ta truyền tai nhau: quán dưới cây hoa sứ là chỗ ngồi chờ. Ai đang đợi ai thì cứ vào, ông chủ không hỏi han nhiều, chỉ pha nước, rồi ngồi đó, cũng đang chờ như mình.
Ông chủ cũng là khách
Có một chiều mưa, quán đông khách hơn mọi ngày, toàn người chờ mưa tạnh. Cô gái hôm nào giờ đã cưới đúng người cô chờ kết quả thi, dắt chồng tới uống cà phê. Anh chồng trẻ năm nào bế đứa con gái ba tuổi tới, đứa bé chạy quanh gốc sứ nhặt hoa.
Bà cụ chiều thứ sáu ngồi ở góc, giờ có đứa con trai ngồi cạnh, nó chuyển việc về gần nhà. Bà vẫn tới quán mỗi chiều, không còn để chờ, mà vì quen ngồi đó.
Cô gái hỏi ông: bác vẫn chờ người bạn ấy à. Ông gật đầu. Cô hỏi nếu bác ấy không bao giờ tới thì sao. Ông nghĩ một lúc, rồi cười, nói thì quán vẫn mở, vì giờ có cả chục người như cô ngồi đây. Ông không còn chờ một mình nữa.
Đứa bé ba tuổi chạy tới, đặt một bông hoa sứ vào ly cà phê thứ hai trên bàn sát gốc cây. Mọi người cười. Ông nhìn bông hoa trắng nổi trên mặt ly cà phê đen, không nói gì, mắt hơi đỏ.
Quán vẫn không có tên
Ông giờ đã ngoài bảy mươi, tay pha phin chậm hơn, mắt nhìn đầu hẻm mờ hơn. Mấy khách quen thay nhau phụ ông dọn dẹp. Cô gái hôm nào lập hẳn một nhóm trên điện thoại, ai rảnh buổi nào thì tới trông quán buổi đó.
Có người khuyên ông đặt cho quán một cái tên, treo biển cho khách dễ tìm. Ông lắc đầu. Ông nói người bạn của ông mà có về, chỉ biết tìm quán dưới cây hoa sứ, có tên lại tưởng quán của người khác.
Sáng nào ông cũng vẫn pha hai phin cà phê. Ly thứ hai vẫn đặt ở bàn sát gốc cây. Có hôm có một vị khách lạ ngồi nhầm vào bàn ấy, ông không đuổi, chỉ cười, bảo cứ uống đi, nguội thì bác pha cho ly khác. Ông nghĩ, người bạn của ông mà thấy cảnh này chắc cũng cười.
Người bạn ấy chưa bao giờ tới. Nhưng quán dưới cây hoa sứ không bao giờ vắng. Mỗi buổi sáng, có một ông già ngồi nhìn đầu hẻm, quanh ông là những người cũng đang nhìn đầu hẻm, và chẳng ai còn thấy chờ đợi là một việc buồn.
Câu hỏi thường gặp
Truyện quán cà phê không tên có thật không?
Không. Đây là truyện ngắn hư cấu do Kho Sách Nói viết. Ông chủ quán, người bạn và những vị khách đều được dựng lên, không gắn với quán hay con hẻm có thật.
Vì sao ông chủ không đặt tên cho quán?
Vì lời hẹn với người bạn năm xưa là một quán không tên dưới gốc hoa sứ. Giữ quán không tên là cách ông giữ lời hẹn, để nếu bạn có về thì vẫn nhận ra đúng chỗ.
Ly cà phê thứ hai mỗi sáng có ý nghĩa gì?
Đó là phần của người bạn chưa tới, một thói quen giữ cho lời hẹn còn sống. Khi đứa bé thả bông hoa vào ly, chi tiết ấy gợi rằng sự chờ đợi của ông đã được những người khác chia sẻ.
Truyện muốn nói gì về sự chờ đợi?
Truyện không nói chờ đợi là buồn hay vui. Nó cho thấy khi nhiều người cùng chờ ở một chỗ, họ có thể trở thành chỗ dựa cho nhau, và chờ đợi bỗng thành một cách sống bên nhau.
Truyện này hợp với ai nghe?
Hợp với những người đang chờ một tin tức, một người, những ai có một người bạn cũ đã lâu không liên lạc, và những người yêu không khí quán cà phê nhỏ. Nghe xong có lẽ bạn sẽ muốn nhắn tin cho một người bạn cũ.
